Galería

A desamortización de 1897 e a desaparición dos montes dos pobos

Os montes dos pobos ou de dominio público, que no ano 1897 non revestían carácter de interés xeral non foron exceptuados da desamortización, e polo tanto os concellos podían proceder a súa subasta, como así fixeron moitos deles, e así obter unha vía de financiación.

A exclusión realizábase ao abeiro do artigo 4º do Real Decreto de 27 de febreiro de 1897, pola Comisión Clasificadora dos Montes Públicos da Dirección xeral de propiedades e dereitos do Estado, do Ministerio de Facenda e publicábase na Gaceta do 29 de agosto dese ano.

O Catálogo permitiu que os montes de utilidade pública (máis coñecidos como “MUP”) sexan brillantes excepcións no panorama habitualmente desolador dos montes municipais españois.

Moitos dos montes municipais exceptuados da declaración de utilidade público viron drásticamente mermada, ou totalmente desaparecida, mediante distintos procesos de privatización a súa superficie.

IMG-20190309-WA0014
Ponteceso chegou a perder máis de 535 hectáreas de monte público no proceso de desamortización de 1897

O Catálogo de Montes de Utilidade Pública (CMUP) permitiu conservar como públicos os mellores montes desde 1901. Os efectos civís e administrativos que produce a inclusión dun monte no CMUP ( inembargabilidade, inalienabilidade, presunción posesoria a favor da entidade propietaria, e, desde a entrada en vigor da Lei de Montes do 21 de novembro de 2003, demanialidade en todos os casos), unidos á tradicional atribución da xestión destes montes á Administración Forestal estatal (desde a década de 1980, autonómica), que posúe medios económicos e humanos cos que as Entidades Locais -maioritarias posuidoras dos montes catalogados- non poden contar, aseguraron durante máis dun século unha continuidade e coherencia de xestión que poucas ramas da Administración poden mostrar no seu historial.

Por unha banda o Catálogo serviu para conservar os montes nel incluidos, mais por outra banda foi a fin dos excluidos, que máis pronto que tarde foron subastados ou privatizados polos propios concellos.

IMG-20190309-WA0041
Cabana perdería unhas 226 hectáreas no proceso de desamortización dos montes públicos de 1897, entre eles o Arró do Xuncal e o monte público do Corno

Tanto o concello de Cabana de Bergantiños como o de Ponteceso, por referirnos aos muncipios lindeiros co río Anllóns, foron uns dos que máis monte público perderon co proceso da desamortización. Así montes como o do Arró do Xuncal ou o do monte Corno na parroquia de Cesullas, o monte do Castro en Nantón e o monte común de Anós foron bos exemplos.

No caso de Ponteceso, a desamortización rematou co carácter público de montes como o Martín, o de Sta. Cristina, Cadaveiras e Castiñeiras ou o Cava. Unhas 226 hectáreas no caso de Cesullas e unhas 535 hectáreas no caso de Ponteceso.

A desamortización de boa parte dos montes públicos supuxo o empobrecemento das comunidades locais do rural, que pronto viron como estes pasaban a propiedades privadas, precisamente ás mans con máis recursos. Este proceso afectou á produción de alimentos tanto para as familias como para o gando.

Posteriormente no ano 1901 ningún destes concellos conseguiría incluir ningún dos seus montes no Catálogo de montes de utilidade pública (CMUP).

 

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s