Galería

A Comisión europea afirma non ter coñecemento de ningún novo estudo científico sobre o estado dos residuos radioactivos verquidos na fosa atlántica nin de ningunha investigación sobre a repercusión destes residuos no medio natural e a saúde humana

A Petición n.º 1203/2017, sobre os residuos nucleares verquidos na fosa atlántica durante os anos 1949 a 1982, trataba de recabar información sobre o estado actual destes residuos e os programas de vixiancia establecidos pola autoridade competente. No período indicado, certos países europeos verteron toneladas de residuos nucleares na fosa atlántica fronte ás costas de Galicia e Asturias. Existía por tanto a dúbida sobre se estas verteduras no golfo de Biscaia estaban baixo supervisión e control ou non.

Admitida a petición a trámite o 4 de abril de 2018, o Parlamento pediu  á Comisión que facilitase información (artigo 216, apartado 6, do Regulamento interno).

A resposta da Comisión deixa ao descuberto que estes residuos non están a ser controlados por ninguén.

residuos_nucleares.jpg
A Comisión indica que en virtude do Tratado Euratom, os Estados membros son responsables de controlar de modo permanente o índice de radioactividade nos seus territorios, incluídas as augas territoriais, e de comunicar estes datos á Comisión, que posteriormente se encarga de avaliar e comparar a exposición á radiación da poboación de diferentes países.

Por outra banda, a Comisión recibe información sobre a xestión do combustible nuclear gastado e dos residuos radioactivos xerados no territorio dos Estados membros, en conformidade coas disposicións da Directiva 2011/70/ Euratom do Consello. En particular, cada Estado membro debe comunicar o seu programa nacional para a xestión do combustible nuclear gastado e os residuos radioactivos xerados no seu territorio e presentar cada tres anos un informe sobre a aplicación desta Directiva. Estas notificacións deben incluír os inventarios nacionais de todos os residuos radioactivos e o combustible nuclear gastado, así como as estimacións relativas ás cantidades futuras, indicando claramente a cantidade de residuos radioactivos e de combustible nuclear gastado e a súa localización. As autoridades españolas non notificaron nin no seu programa nin no seu informe nacionais a presenza de residuos radioactivos nas súas augas territoriais. Así mesmo, as partes contratantes do Convenio de Londres sobre a Prevención da Contaminación do Mar por Vertimiento de Refugallos e outras Materias acordaron a prohibición permanente da vertedura de residuos radioactivos no mar para partir do 20 de febreiro de 1994. Todo vertido de residuos radioactivos no mar levado a cabo por un Estado membro na actualidade constituirá unha vulneración do Dereito da Unión vixente en virtude da Directiva 2011/70/ Euratom do Consello . De conformidade coa información pública dispoñible, o CRESP (Programa coordinado de investigación e vixilancia ambiental) controlou a radioactividade mariña proveniente da vertedura de residuos radioactivos no Atlántico Norte realizado durante varios anos ata 1990 . En 2003, a Comisión levou a cabo un estudo sobre a exposición radiológica da Unión á radioactividade procedente das augas mariñas do norte de Europa.
799.jpg
Diversas organizacións internacionais, como a Comisión OSPAR e o Organismo Internacional de Enerxía Atómica, informan de que seguen controlando as verteduras radioactivas e os niveis de radioactividade mariña no Atlántico Norte, aínda que o labor da OSPAR céntrase principalmente nas verteduras procedentes de fontes terrestres e marítimas no sector nuclear e non nuclear, e non dos procedentes de vertedoiros mariños históricos. Por último, na actualidade a Comisión non ten coñecemento de ningún novo estudo científico sobre o estado dos residuos radioactivos verteduras na fosa atlántica nin de ningunha investigación sobre a repercusión destes residuos no medio natural, os ecosistemas acuáticos e a saúde humana, distintos dos mencionados anteriormente. As autoridades españolas tampouco informaron á Comisión de ningún plan respecto diso nin lle deron a entender que estes estudos fosen necesarios.
Á luz do anterior, a Comisión Europea considera que a información que se recolle na petición non xustifica intervención algunha pola súa banda no presente caso. Tal vez debera ocorrer unha traxedia para que a Comisión considerase intervir.
esmateria.com.jpg
Fonte: esmateria.com

Galería

Ausencia de Compromiso coa Sociedade e da responsabilidade social coorporativa na extracción de áridos? Algúns exemplos da Costa da Morte

Nestes días, do 24 ao 26 de outubro, reúnese en Santiago de Compostela o lobbie mineiro deste país, no marco dun Congreso (V Congreso nacional de áridos) organizado pola Federación de Áridos (FdA), baixo o lema “Compromiso con la sociedad”.

Desde a canteira de Ponteceso, á beira do río Anllóns, pasando pola canteira de Cances, a antiga canteira do Monte Neme, a de Laracha, a da Brea en Carballo, Santa Comba e Caolines de Vimianzo; o certo é que hai unha ausencia de restauración dos espazos mineiros vencellados a canteiras de áridos e graveiras (agás algúns tímidos intentos de restauración no caso da mina da Brea).

Polo tanto, é moi cuestionable o Compromiso coa Sociedade por parte do sector dos áridos en Galicia, cando ese compromiso sería tan sinxelo como a restauración eficaz e efectiva dos espazos degradados pola actividade extractiva, o respecto á entorna e á paisaxe.

Afondando no programa deste V Congreso nacional atopamos con algunhas ideas do que entenden por “Compromiso con la sociedad”. Así no programa enumeran, entre outras accións:

Ayuda a la reforestación de zonas afectadas por incendios en Galicia
Firma de un acuerdo marco sectorial para la promoción de la biodiversidad con SEO Birdlife
Regalo de árboles autóctonos gallegos …etc.

Sen embargo, a sociedade demanda compromiso co entorno e as comunidades que o habitan, compromiso coa restauración eficaz e efectiva dos espazos mineiros; e esta tarefa, que ademáis é unha obriga normativa, non se está a realizar na meirande parte dos casos. Por tanto, é unha mágoa que neste V Congreso non se recoñeza o “mea culpa” do sector, polos compromisos incumpridos e reiterados ao longo do tempo e non se asuma o compromiso serio e firme de restauración dos espazos mineiros degradados, iniciativa que xa debera partir en primeiro lugar da Xunta de Galicia e da Cámara oficial mineira.

Por tanto, unha vez máis o lobbie mineiro de Galicia, por moito Congreso nacional que celebre continua a afastarse cada vez máis da realidade deste país.

111.png
Canteira de Sta. Cristina, en Ponteceso, á beira do río Anllóns. Fonte: Google Maps
222.png
Canteira de Olveira, en Cances. Fonte: Google Maps.
888.png
Canteira abandonada do Monte Neme, Carballo. Fonte: Google Maps
9999.png
Canteira no municipio de Laracha. Fonte: Google Maps.
A Brea Carballo.png
Canteira da Brea, en Carballo. Fonte: Google Maps

 

mina Santa Comba.png
Canteira de Sta. Comba. Fonte: Google Maps
mina santa comba 2.png
Canteira de Sta. Comba. Fonte: Google Maps
Caolines de Vimianzo.png
Canteira de Vimianzo. Fonte: Google Maps
Galería

A minería nos fondos mariños: os expertos advirten que ao diminuír a dependencia do mundo dos combustibles fósiles, aumenta a nosa dependencia dos minerais

A unha pregunta da eurodeputada galega Lidia Senra, a Comisión europea informa que destinou máis de corenta millóns de euros para a investigación mineira nos fondos marinos. A  europarlamentaria preguntou tres cuestións:

. Podería a Comisión informar detalladamente o destino destes fondos?

. Quen son os beneficiarios, que se está investigando exactamente e onde?

. Podería a Comisión informar acerca dos resultados obtidos nas investigacións?

1.jpg
Minaría submariña

Así sabemos que a Comisión financiou seis proxectos de investigación mineira nos fondos mariños, dous con cargo ao Sétimo Programa Marco e catro a Horizaonte 2020. A inversión acada os case 47.000.000 euros.

Entre os proxectos obxecto de financiación están o MIDAS, posto en marcha en 2013. O proxecto dedicouse principalmente a estudar as consecuencias posibles da extracción de nódulos de manganeso e sulfuros masivos do fondo mariño (SMS), pero tamén tratou sobre temas ambientais relacionados coa explotación dos hidratos de gas metano e o potencial dos lodos do fondo mariño no Atlántico Norte como fonte de terras raras. A investigación realizada sobre os penachos de sedimentos mostrou que estes poden influír enormemente nos ecosistemas situados ata decenas de quilómetros do emprazamento mineiro. Este tema precisará dun investimento tecnolóxico que limite a xeración de penachos durante a actividade mineira e un cambio na lei que garanta que as empresas se adhiren ás mellores prácticas. Os resultados de MIDAS xa se están empregando para redactar normativas que regulen esta modalidade en alza de minería.

 Outro proxecto, o BLUE NODULES, financiado con cargo o programa Horizonte 2020, é un proxecto de investigación e innovación para desenvolver un sistema de minería en alta mar para a recolección de nódulos polimetálicos do fondo mariño cun impacto ambiental mínimo.

O proxecto BLUE MINING, baséase en investigar solucións punteiras para a extracción e transformación de minerais en condicións extremas, que se ocupa de aspectos tecnolóxicos. O proxecto UNEXMIN: ten por obxectivo desenvolver un sistema robótico para que, de forma autónoma, poida realizar a exploración e cartografía das minas mergulladas europeas. O proxecto ROBUST: busca perfeccionar as técnicas de identificación de materiais in situ nos fondos mariños.

O proxecto IMOS: que busca desenvolver uns equipos de escavación e unhas ferramentas para o control do impacto ambiental, innovadores e automatizados, para as minas mergulladas.

7.jpg

O 8 de setembro de 2017, a Cooperativa de Armadores de Pesca do Porto de Vigo facíase eco dun informe sobre “Coexistencia da actividade pesqueira coas industrias do Gas, o Petróleo e a minaría submariña”.

No citado informe concluíase a necesidade de elaborar plans de ordenación do espazo mariño consensuados e a necesidade de elaborar unha normativa integradora que tivese en conta todos os intereses implicados.

“A industria pesqueira actualmente sitúase entre as principais actividades económicas europeas levadas a cabo no medio mariño, ocupando a segunda posición en canto a empregos xerados tras o turismo náutico e costeiro, e a terceira posición en canto a valor económico, tras o turismo e o transporte marítimo. – A crecente demanda de recursos enerxéticos e minerais, acompañados do seu paulatino esgotamento en terra, levou ás industria petroleira, gasera e mineira a centrar a súa atención no mar, en zonas onde a pesca ten desde outrora caladoiros de gran importancia. – Diversos estudos científicos indican que as actividades de procura e extracción de gas e petróleo teñen efectos negativos, tanto directos como indirectos, nas distintas pesqueiras. Así mesmo espérase que a actividade mineira submarina profunda leve un dano significativo nos fondos mariños así como na fauna que habita neles e na calidade da columna de auga. – É necesario que cando se concedan licenzas de exploración ou explotación de xacementos petrolíferos, gasíferos ou minerais, téñase en conta á industria pesqueira que xa opera nesas áreas. – Sería importante a realización de investigacións máis profundas sobre o impacto das actividades de prospección e explotación petrolífera ou mineral no medio mariño e nas pesqueiras para poder deseñar medidas de mitigación efectivas que beneficien á vida mariña e ás pesqueiras, sen comprometer o valor económico das industrias petroleiras ou mineiras. – É importante para unha boa coexistencia entre as distintas actuacións levadas a cabo no medio mariño, así como para a protección dos recursos e do medio ambiente mariño en xeral, a elaboración plans de ordenación do espazo marítimo consensuados e dunha lexislación relacionada clara, integradora, enfocada en todas as frontes de actuación dos caladoiros ou áreas mariñas de interese, e tendo en conta para a súa elaboración tanto os aspectos biolóxicos do medio como os aspectos socio económicos das industrias que operan nas distintas rexións mariñas”.

A situación en España e en Galicia

Pódense distinguir tres áreas xeográficas de gran interese: o Golfo de Cádiz, o marxe oeste de Galicia e os montes submarinos das illas Canarias. Ao norte da Península, atópase o Banco de Galicia, concretamente no marxe noroeste da placa Ibérica. Nesta rexión hai montes submarinos do Mesozoico (ex. Vasco de Gama, Porto, Vigo…). Como consecuencia da súa historia xeolóxica e da súa situación xeográfica nesta rexión formáronse principalmente tres tipos de depósitos minerais: lousados de fosforitas, nódulos de manganeso enriquecidos en cobalto asociados a procesos xeotermais, nódulos ricos en ferro ligados a depósitos contorníticos, e costras de ferro- manganeso hidroxenéticas.

BANCO GALICIA.jpg
Fonte: IGME e Proxecto EMODnet Geology

Fontes:

https://www.icog.es/TyT/index.php/2017/05/llega-la-era-de-la-mineria-submarina/

https://cordis.europa.eu/result/rcn/190652_es.html

https://cordis.europa.eu/result/rcn/231864_es.html

https://cordis.europa.eu/projects/home_es.html

http://www.blue-nodules.eu/

https://www.unexmin.eu/

http://eu-robust.eu/

http://vamos-project.eu/

 

Galería

Augas que poderían ser fecais do núcleo urbano de Neaño, no concello de Cabana de Bergantiños, verterían directamente á ría de Corme –Laxe e á beira do paseo marítimo do litoral cabanés

Tal vez a posible falla de saneamento de boa parte do núcleo urbano de Neaño, no concello cabanés, teña consecuencias directas sobre a ría de Corme –Laxe. Duas tubaxes duns 30 cm de diámetro dispostas ao longo da cuneta dunha pista, que conduce á primeira liña do litoral, e xusto á beira do paseo marítimo cabanés,  dirixiría os posibles residuos fecais de boa parte da poboación cabanesa directamente á Rede Natura e aos bancos marisqueiros da ría de Corme –Laxe. Alí oculta entre os xuncais, á fin da tubaxe amosa os posibles residuos fecais; entre eles, os máis consistentes, son obxecto de disputa das gaivotas que frecuentan o espazo atraídas polo depósito contaminante.

O concello cabanés conta con unha depuradora no lugar do Regengo, que se encarga do saneamento dunha parte da parroquia de Cesullas e outra no lugar de Lodeiro, na parroquia de Canduas. Tamén tería que existir, posto que estaba planificado, unha decantadora preto da praia da Urixeira, para sanear o resto das augas fecais do núcleo de Neaño, pero ou ben aínda non existe ou non funciona ou non abrangue todo o núcleo.

FECAIS PUNTO DE VERQUIDO DIRECTAMENTE Á RÍA DE CORME -LAXE
Verquido á ría de Corme -Laxe, municipio de Cabana de Bergantiños, núcleo urbano de Neaño

Ademais das anteriores, o concello dispón dunha depuradora na parroquia de Nantón, que non funcionou no periodo estival, e que foi obxecto de visita por parte do Seprona, polos problemas que daban os malos cheiros.

Na parroquia de Corcoesto tamén hai outra, que instalada no ano 2012, nunca chegou a funcionar e está abandonada nunha parcela.

As verteduras directas á ría de Corme –Laxe, a 600 metros aproximadamente da praia da Urixeira e en dirección á praia do Curro, ao remate do paseo martítimo, afectan directamente á enseada da Ínsua, un espazo natural protexido único e ao esteiro do Anllóns, un lugar moi produtivo en canto ao marisqueo, e con gran biodiversidade e valor paisaxístico.

Ademais o espazo está catalogado como Zona de especial protección para as aves (ZEPA) e forma parte do LIC Costa da Morte, da RedeNatura 2000 Europea.

Por outra banda, as verteduras á beira do paseo marítimo e do litoral cabanés, ao lado do chamado Camiño dos Faros, moi promocionado incluso pola TVG no programa “Imos indo”, afecta negativamente á promoción turística do municipio e proporciona moi mala imaxe deste en canto á sostibilidade ambiental que queren transmitir tanto desde o concello, co popular José Muíño Domínguez á cabeza, como desde a Concellería de Medio Ambiente que dirixe Begoña Torrado Lema.

Diversas entidades, colectivos e particulares xa deron a voz de alarma á Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia e á Consellería do Mar, posto que moita veciñanza pensaba que o concello de Cabana saneaba as augas residuais, posto que pagaran a acometida ao alcantarillado e lles pasan o recibo puntualmente.

FECAIS PUNTO DE VERQUIDO, ENTRE A PRAIA DA URIXEIRA E A PRAIA DO CURRO 1
Verquido á ría de Corme -Laxe, municipio de Cabana de Bergantiños, núcleo urbano de Neaño
FIN DO PASEO MARÍTIMO DO LITORAL CABANÉS, PRETO DA PRAIA DO CURRO. DEXAIXO DO GRIFO, ESTÁ A VERTEDURA DE FECAIS
Paseo marítimo no litoral cabanés. Punto afectado polo verquido á ría de Corme -Laxe
FOTOGRAFÍA UBICACIÓN GOOGLE MAPS
Ubicación aproximada do punto de verquido no litoral cabanés
Galería

O lume ameaza aos parques naturais do Xurés e o Invernadoiro. Así se perde a biodiversidade galega…

Os lumes iniciados na parroquia de Manín, en Lobios e Vilariño de Conso ameazan aos parques naturais do Xurés e o Invernadoiro.  O lume nos parques naturais de Galicia evidencia a falla dun planificación da prevención eficaz e efectiva por parte da Xunta de Galicia.

Un ano máis, a Xunta de Galicia, realiza un mal uso dos fondos FEDER da Unión Europea na extinción de incendios. E faise fincapé no mal uso dos fondos, porque non existe un diagnóstico detallado da situación real dos bosques e da biodiversidade dos parques naturais de Galicia. Por elo, porque se parte dun diagnóstico equivocado (ou máis ben dunha falla del), tampouco se pode facer unha boa planificación da prevención e da extinción dos lumes. O Pladiga do 2018, ao igual que o dos anos anteriores, é un documento obsoleto e desfasado, porque non se basea en datos reais e actualizados.

9
Parques de Galicia
xures
Parques de Galicia
Galería

A promotora do parque eólico Bustelo, Greenalia Power S.L.U., confía que as aves lean as instrucións para circular entre os viraventos das futuras instalacións e así evitar as colisións coas pas

A promotora confía na capacidade de reacción das especies (aves) para eludir o efecto barreira xerado polos parques sobre os desprazamentos da avifauna: “Analizando las disposiciones de los parques, tampoco se debería producir un aumento sobre el efecto barrera generado por los parques sobre los posibles desplazamientos norte-sur, ya que el parque eólico Bustelo presenta una disposición de las máquinas en cuatro grupos lo que permite aumentar la capacidad de reacción de las especies”.

A empresa gábase da sorte que ten a avifauna, xa que no interior do parque eólico Bustelo contaría con un baleiro e unha banda libre para evitar colisións, duns 146 metros como mínimo. Tal aseveración considérase surrealista, posto que as aves non se rixen por esta lóxica nin evidentemente se van a ler as instrucións de Greenalia Power, S.L.U. para circular por eses espazos: “En estos movimientos también es importante la presencia del vacío dejado en el interior del parque eólico Bustelo de entre 0,68 y 1 kilómetro entre agrupaciones de aerogeneradores y las separaciones establecidas entre máquinas, que dejan una banda libre de colisiones de unos 146 metros como mínimo”.

A falla de rigor técnico e científico da empresa promotora é evidente.

1.jpg

 

Galería

Once aeroxeneradores do proxecto eólico Campelo, da promotora Greenalia Wind Power rodearán a lagoa de Alcaián (Coristanco) e eliminarán a súa protección como Área de Especial Interés Paisaxístico (AEIP), recoñecida no Catálogo das Paisaxes e a Lei da Paisaxe de Galicia.

Se na comarca de Bergantiños existe un lugar, e hai moitos, especialmente máxico é a entorna que rodea a lagoa de Alcaián e a Braña Rubia. Tanto a toponimia como a microtoponimia xa son indiciarias dunha serie de elementos que nos trasladan á maxia das tribos gaélicas como pode ser a Pedra das Sete Fontes, en alusión á pedra do destino ou a pedra onde se coroaban as raíñas gaélicas. Pero tamén hai referencias á presencia de mámoas como a Medoña. As Pedras do Encanto e as Pedras Negras, Pedra Branca, a Pedra da Uz, Pedras Aradas, Pedra Longa, Pedra Silvosa, Capela, O Marquiño…etc.

7.png
Lagoa de Alcaián

Como exemplo de brañas altas, a lagoa de Alcaián e a Braña Rubia viven rodeadas de regos (rego da Braña Rubia, rego da Ponte, rego de Seavia, rego de Liñares, rego de Berdía, rego de Rabós…), regatos, ríos (río do Sol), lagoas, fontes (fonte Migueliña, fonte Espiña, Chousa das Fontes, Chousa Fontesa,….). Os gaviáns e os miñatos sobrevoan as brañas e as lagoas. A auga é o elemento que dá a vida a un mundo de especies e endemismos exclusivos de Galicia como é a variada comunidade de herpetos: o lagarto arnal, o das silvas, a víbora galega, a lagartixa galega, a sabanduxa, a rá de San Antón….etc.

Pero se hai uns animais que destacan é o lobo e o raposo, presentes incluso na toponimia. Así temos o Campo do Lobo, Monte do Lobo, Fonte do Lobo, Raposeiras, Raposeira Grande, Raposeira do Medio, Raposeira de arriba, pero tamén a Serpe…etc.

E toda a entorna destaca ademáis pola súa especial aptitude agraria e forestal.

9.png
Lago de Alcaián

Mais nun lugar como este tampouco podían faltar os castelos, e así temos o Castelo de Diante, o Castelo, Castelo de Atrás; e por suposto, as covas, como a Covenla do Quinto, Tenza da Cova, un Castro, portos (Porto do Liño, que cruza o rego de Amboade, Porto Bustelo), referencias a elementos relixiosos como o Cotón do Frade, Chousa da Cruz, Capelas ou Chousa do Crego, e por suposto o Camiño Real que trascorre en parte pola CP-2904 (máis ou menos paralelo ao rego de Seavia), e en parte polo camiño Riba da Agra, tomando o enlace onde a Canceliña das Fontiñas, tras abandonar o lugar de Rodeiro, paralelo ao Regueiro, e en dirección ao lugar de Campelo e a braña de Alcaián.

 A Resolución do 8 de maio de 2018, da Dirección Xeral de Enerxía e Minas, sometía a información pública a modificación da solicitude de declaración de utilidade pública, en concreto, e a necesidade de urxente ocupación que implica, referida ao proxecto do parque eólico Campelo, promovido por Greenalia Wind Power Campelo, S.L.U., nos concellos de Coristanco e Santa Comba (expediente IN661A 16/2011).

O concepto de utilidade pública sería o criterio lexitimador xeneral da actuación da Administración pública, tal e como se deduce polo menos do artigo 103.1 da Constitución de 1978: a Administración pública serve con obxectividade aos intereses xerais, comúns, da cidadanía. Desta maneira a cláusula de utilidade pública ou xeneral faría referencia non tanto á lexitimación en si da Administración como organización, como poder público, senón ao fin perseguido mediante o exercicio de certa potestade administrativa que sería a obtención, satisfacción, logro ou consecución dun beneficio ou dunha vantaxe non privada, senón común, xeral, é dicir, afectante a todas as persoas administradas.

Sen embargo, no caso que se pretende neste expediente a utilidade pública aparece matizada e incluso difuminada pola existencia de intereses prevalentes superiores, que desvirtúan a pretendida utilidade pública. Así o interés paisaxístico, ambiental e cultural da entorna da Braña Rubia e a lagoa de Alcaián cuestiona esa utilidade pública, que só beneficia a empresa promotora.

1.png
Imaxes do documento “Separata concello de Coristanco del proyecto de ejecución del parque eólico “Campelo”, en los términos municipales de Coristanco y Santa Comba (A Coruña)”.

Como se pode apreciar o parque eólico afectaría de cheo á lagoa de Alcaián e Braña Rubia e ubícase a escasos metros de núcleos habitados.

2.png

Entre os principais impactos significativos atópanse:

  1. O PROXECTO EÓLICO ESTÁ A MENOS DE 500 METROS DE NÚCLEOS HABITADOS.
  2. O PROXECTO EÓLICO SUPÓN UNHA IMPORTANTE AFECCIÓN Á LAGOA DE ALCAIÁN E BRAÑA RUBIA
  3. O PROXECTO EÓLICO IMPLICA UNHA AFECCIÓN SIGNIFICATIVA PARA O PATRIMONIO CULTURAL DA ÁREA DE UBICACIÓN: Lagoa de Alcaián, Pedra das Sete Fontes, Pedras do Encanto, camiño real, mámoas, Pedra Medoña, Pedras Negras, Pedras Aradas, O Marquiño…etc.
  4. O PROXECTO EÓLICO TEN UN IMPACTO SIGNIFICATIVO SOBRE A PAISAXE. A lagoa de Alcaián e a súa entorna foi declarada Área de Especial Interés Paisaxístico. A paisaxe é un valor a protexer que cuestiona a utilidade pública dun proxecto eólico que a todas luces ten unha inadecuada ubicación.
  5. INADECUADA UBICACIÓN DO PROXECTO DO PARQUE EÓLICO “CAMPELO”
  • A necesidade de actualizar o documento ambiental do proxecto eólico.

O DECRETO 119/2016, do 28 de xullo, polo que se aproba o Catálogo das paisaxes de Galicia contempla a lagoa de Alcaián e a súa entorna como Área de Especial Interés Paisaxístico.

O artigo 5 da Lei 7/2008, do 7 de xullo, de protección da paisaxe de Galicia, establece que os poderes públicos de Galicia velarán para que, no ámbito das súas competencias, se adopten as medidas específicas necesarias para a protección, xestión e ordenación da paisaxe e, no seu capítulo III, establece os instrumentos para conseguilo. Entre eles, os catálogos da paisaxe, definidos no seu artigo 9 como os documentos de referencia que, apoiándose nas distintas áreas xeográficas, morfolóxicas, urbanas e litorais existentes no territorio galego, deberán delimitar, con base nos diferentes estudos e traballos existentes na materia, as grandes áreas paisaxísticas de Galicia, identificando os diversos tipos de paisaxe existentes en cada unha delas e as súas características diferenciais.

Por tanto, cumpre que na documentación ambiental conste a debida valoración da paisaxe e os elementos naturais, ambientais e paisaxísticos.

Franco Maside, R. M. (2001): La vía Per Loca Marítima: un estudio sobre vías romanas en la mitad noroccidental de Galicia, defende a ubicación do camiño real na área de afección do proxecto eólico, e que chegaría á ponte romana “Ponte Lubiáns”.

  • Inadecuada localización do proxecto eólico

Sobre a idoneidade da localización elixida, debido á especial protección paisaxística e natural do espazo, pedimos que se reconsidere a aptitude da zona para albergar un parque eólico. Lembramos que o Congreso Mundial da Natureza insta o Goberno de España a non situar parques eólicos ao redor dos espazos protexidos.

A lagoa de Alcaián está considerada como “unha das brañas máis emblemáticas de Galicia”.

  • A necesidade de someter a avaliación conxunta e sinérxica dos impactos e efectos significativos deste proxecto, o proxecto do parque eólico Bustelo, e outros que existen na entorna.

Nas proximidades á área de actuación deste proxecto eólico, existen outros xa instalados e están a espera os proxecto eólicos de Bustelo e Toural.

Por tanto cómpre a necesidade de contemplar a figura do parque eólico desde unha perspectiva unitaria, como un único proxecto industrial da promotora, e que o documento ambiental integre a valoración dos efectos combinados imputables ao proxecto pero tamén os correspondentes a outros proxectos próximos non considerados no proxecto anterior.

Por todo iso crese conveniente realizar un novo estudo da idoneidade das zonas propostas a través dun procedemento de Avaliación Ambiental adecuado e actualizado aos proxectos finais, así como á lexislación vixente na actualidade que axude a determinar a localización e deseño dos proxectos expostos, tendo en conta a evidencia das características, debido a que se trata de ámbitos moi sensibles, dun altísimo valor ambiental nos que se debe medir de forma acertada a súa capacidade de carga de usos, de forma que estes adáptense ao medio de forma equilibrada e non se pretenda implantar un uso que provoque unha transformación radical dos elementos ambientais que conformaron estas contornas. A Xurisprudencia do Tribunal Supremo vén declarando que a significación xurídica dos parques eólicos está precisamente no seu carácter unitario, na necesidade de ter en conta todos os elementos que precise o parque para funcionar así como a súa incidencia no resto dos existentes; o cal desemboca na esixencia de que os proxectos para autorizacións de parques tramítense considerándoos no seu conxunto, tanto no referente a aspectos técnicos como ambientais. É o propio Tribunal de Xustiza da Unión Europea o que marca aos Estados membros a imposibilidade de que leven a cabo nas súas normativas unha interpretación restritiva dos proxectos e as súas instalacións. De feito, o fraccionamiento das instalacións está prohibido no ámbito comunitario.

888999.jpg
As aves, as grandes vítimas dos viraventos
Galería

A Xunta de Galicia declarou de interese especial o proxecto eólico Pena Forcada –Catasol II sen que a empresa promotora, Fenosa Wind, xustificase a súa incidencia industrial e social, tal e como esixía a lei 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia

Na documentación remitida á asociación Petón do Lobo ao abeiro da solicitude presentada o pasado mes de febreiro, na que se solicitaba acceso á memoria que contiña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, e que serviría de base para a declaración de interese especial do proxecto, non se xustificaron os requisitos esixibles pola lei para a súa declaración como tal.

Fenosa Wind tan só adica dúas liñas a xustificar o interés público ou a utilidade social do proxecto aludindo ás reunións do Consello da Xunta do 1 de outubro de 1997 e 5 de decembro de 2002 nas que se aprobaba o xa moi desfasado plan eólico de Galicia. O outro extremo que xustifica Fenosa é o ámbito supramunicipal do proxecto en dúas liñas e media, para referirse aos concellos afectados, isto é: Laxe, Cabana e Zas.

Polo tanto, a Xunta de Galicia incumpriu de cheo o parágrafo 2 da citada disposición adicional primeira referida aos proxectos declarados de interese especial, porque en ningún caso a memoria presentada pola empresa promotora abranguía os puntos nos que fai fincapé o citado parágrafo; isto é, a memoria na que se conteña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros…Sí se presenta unha memoria, pero só referida ao proxecto sectorial de incidencia supramunicipal, mais non referido aos puntos específicos que se require no parágrafo dous da Disposición adicional primeira da LEI 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia. Polo tanto, estas lagoas que deberan ser subsanadas pola empresa promotora e que non se fixo, invalidan a tramitación procedimental do proxecto industrial.

Así a «Disposición adicional primeira da Lei de Depredación de Galicia referida aos proxectos declarados de interese especial, indica que:

  1. Poderán ser declarados de interese especial polo Consello da Xunta os proxectos de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes renovables e as súas infraestruturas de evacuación asociadas que se desenvolvan no marco de poxas para a asignación de réxime retributivo específico a instalacións de produción de enerxía eléctrica a partir de tecnoloxías renovables, impulsadas ao amparo do disposto no Real decreto 413/2014, do 6 de xuño, polo que se regula a actividade de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes de enerxía renovables, coxeración e residuos, ou norma que o substitúa, coa finalidade de que sexan despachados prioritariamente polos distintos órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia que interveñen no procedemento administrativo da súa autorización e con carácter de urxencia.
  2. A solicitude de declaración de interese especial destes proxectos deberase realizar á consellaría competente en materia de enerxía, presentando unha memoria que conteña a súa especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, así como unha declaración responsable de que o proxecto se desenvolverá no marco das poxas indicadas anteriormente, debendo determinar o prazo previsto para a súa execución.

Para realizar esta solicitude, a persoa promotora do proxecto deberá presentar previamente, tanto para a instalación de produción de enerxía como para as infraestruturas de evacuación asociadas, a solicitude de autorización de construción, así como, se é preciso, a solicitude de declaración de utilidade pública e a de aprobación do proxecto sectorial.

  1. A declaración de proxecto de interese especial será acordada polo Consello da Xunta de Galicia, por proposta da persoa titular da consellaría competente en materia de enerxía, e abarcará conxuntamente o proxecto de produción de enerxía e as infraestruturas de evacuación asociadas.
  2. A declaración de interese especial dun proxecto terá como efectos a tramitación de forma prioritaria e con carácter de urxencia e a redución á metade dos prazos necesarios na instrución do procedemento da autorización administrativa previa e/ou de construción, así como dos prazos na instrución do procedemento de avaliación ambiental que sexa necesario. Así mesmo, reduciranse á metade os prazos necesarios na tramitación do proxecto sectorial.
  3. Os proxectos declarados de interese especial deberán executarse e solicitar a autorización de explotación con anterioridade ao 1 de xaneiro de 2020. No caso contrario, quedará sen efecto a declaración de interese especial do proxecto e serán incautados os correspondentes avais e garantías depositadas».

En ningún momento da memoria se analiza o impacto do proxecto industrial sobre o turismo, a pesar de que Laxe está recoñecido como municipio turístico desde o 10/12/2007. Máis ben sí se incide na base agrícola-gandeira da economía dos municipios, o que non responde en absoluto á realidade. O sector agro-gandeiro destes municipios hai tempo que foi superado, primando arestora o sector forestal e sobre todo o turístico, directamente relacionado co patrimonio cultural, a paisaxe, as praias e o turismo verde do interior.

1
Traba, municipio de Laxe

Laxe municipio de interés turístico.png

9.jpg
Vista parcial do val de Traba, no municipio de Laxe
Galería

A Xunta de Galicia declarou o interese especial do proxecto eólico de Laxe, a pesar de que Fenosa Wind recoñece un risco de afección, aínda que non elevado, para 22 elementos patrimoniais dos municipios afectados.

O proxecto industrial eólico de Fenosa non valora o impacto da afección ao patrimonio cultural no turismo dos tres municipios da comarca de Bergantiños afectados (Laxe, Cabana e Zas), a pesares de que Laxe está recoñecido como municipio de interés turístico, pola propia Xunta de Galicia desde o 10/12/2007.

Así entre o patrimonio cultural afectado, e para o que a propia promotora recoñece un risco de afección, aínda que non elevado, está:

  • MÁMOA DE CRUZ DO FURCO, a 397 metros do proxecto.
  • CRUZ DO FURCO, a 316 metros do proxecto.
  • CONXUNTO DA TORRE, a 370 metros do proxecto.
  • MONTE DO CASTRO/SARCES/TORRE XALLÓNS, a 158 metros do proxecto.
  • S-03. CRUCEIRO 42.032 COENS, a 330 metros do proxecto
  • CRUZ DA MINGACHA, a 220 metros do proxecto.
  • TRAS DO FOXO/GÁNDARA MOURA, a 100 metros do proxecto.
  • MORIÑANA, a 97 metros do proxecto.
  • CASTRELO, a 230 metros do proxecto.
  • CASTELO, a 386 metros do proxecto.
  • COTÓN DO MARCO/CASTELO MURIÑO, a 545 metros do proxecto.
  • COTÓN DO MARCO, a 515 metros do proxecto.
  • CASTELO GRANDE DO ALLO, 824 metros do proxecto.
  • CASTRO DE PIÑEIRO, a 495 metros do proxecto.
  • BIC TORRES DO ALLO, a 399 metros do proxecto.
  • MUÍÑO DO REGO SOESTO, a 111 metros do proxecto.
  • CHOZO DAS AREOSAS, a 15 metros do proxecto.
  • VAGONETAS DA MINA DE COÉNS, a 61 metros do proxecto
  • MUÍÑO DO REGO GUNDAR, a 52 metros do proxecto.
  • MÁMOA DO ALTO DO PEDROSO, a 174 metros do proxecto.
  • MÁMOA DE TRAS DA SENRA, a 196 metros do proxecto.
  • MUÍÑO DO REGO FORNELOS, a 18 metros do proxecto.

En ningún momento da memoria se analiza o impacto do proxecto industrial sobre o turismo. Máis ben se incide na base agrícola-gandeira da economía dos municipios, o que non responde en absoluto á realidade.

E a pregunta é…, como se vai a desenvolver o turismo e o sector servicios nun municipio turístico, se non se comeza por respetar o patrimonio cultural e á paisaxe vencellada ao mesmo?

VAL DE TRABA LAXE
Val de Traba – Laxe
Galería

A Xefatura territorial da Consellería de Economía, Emprego e Industria da Coruña obstaculiza o acceso á información pública, sobre o estado do dereito mineiro que lexitimaría a concesión de explotación “San Rafael” de Touro, a máis de 30 colectivos galegos.

  • O xefe territorial do departamento de Minas na Coruña, Isidoro Martínez Arca, equipara o dereito de acceso dos solicitantes, que dada a súa condición de persoas interesadas puideran exercelo en calquer momento da tramitación administrativa, á excepcionalidade do carácter dunha medida provisional.
  • Varios colectivos xa piden á Xunta o cese do Xefe territorial pola vulneración flagrante dos seus dereitos amparados legalmente polo artigo 53 da Lei 39/2015, de 1 de outubro, por equiparar o DEREITO DE ACCESO Á INFORMACIÓN garantido na Constitución española a unha MEDIDA EXCEPCIONAL.

Máis de 30 colectivos de Galicia entre os que se encontra a Plataforma en Defensa da Ría de Arousa, a Cofradía de Pescadores San Xulián da Illa de Arousa, a de Rianxo, a do Grove, a da Pobra do Caramiñal, Cambados, Vilanova de Arousa , Cabo de Cruz e cofradías de produtores de mexillón como a de Cambados e o Consello Regulador de Galicia, Adega, Petón do Lobo, a Plataforma pola Defensa de Corcoesto e Bergantiños, o colectivo Contraminacción, a Federación rural Galega e un longo etcétera, solicitaron no seu momento á Xefatura territorial da Coruña da Consellería de Industria o acceso á documentación relativa aos dereitos mineiros de Touro.

imaxes minería contaminante.jpg
Megaminería contaminante e agresiva co territorio

O 25 de agosto de 2017 a Xefatura Territorial da Coruña, sometía a información pública a actualización do proxecto de explotación, plan de restauración e estudo de impacto ambiental da concesión de explotación San Rafael número 2946, sita nos concellos de Touro e O Pino (A Coruña), promovido pola sociedade Cobre San Rafael, S.L.; sen embargo, entre a documentación anterior non figuraba ningunha relativa á vixencia e acreditación do estado do citado dereito mineiro.  A omisión no expediente que se sometía a información pública desta información tan relevante e esencial, sobre da situación xurídica do dereito mineiro, orixinou centos de solicitudes de acceso a tal información.

O que debería ser obxecto de información pública no seu momento procedimental oportuno, non o foi, para así lexitimar a aplicación de medidas provisionais e excepcionais no seu acceso, que por enriba estarían condicionadas a que Cobre San Rafael S.L. dera o seu visto e prace; feito que a meirande parte dos colectivos dubidan se vaia a realizar, tendo en conta a delicada situación na que está o dereito mineiro, xa que existe base xurídica dabondo para poñer en dúbida a súa vixencia, posto que de facto non existiría, de aí que a Xunta de Galicia fale da “actualización do proxecto de explotación” e non dun simple proxecto de explotación.

Por outra banda, dado que se trata de acceder a documentación histórica, recoñecido tal carácter polo propio Isidoro Martínez Arca, non habería incompatiblidade algunha co dereito de acceso polo público en xeral, xa que a propia Lei de Protección de Datos recoñece a compatibilidade dos datos históricos co dereito de acceso á información. Pero como sempre, a tramitación dos dereitos mineiros por parte da Dirección Xeral de Enerxía e Minas semella tan espúrea, que diversos colectivos pensan que a falla de transparencia e as limitacións e condicionantes no acceso só se deban aos propios teces e manexes do propio Bernardo Tahoces.

O Xefe territorial da Coruña, Isidoro Martínez Arca, supedita o acceso á información das persoas lexitimadas durante un prazo limitado a 15 días e de forma presencial, baixo a supervisión dos funcionarios e condiciona o acceso ao visto e bó do titular dos dereitos mineiros, isto é Atalaya Mining e Explotaciones Gallegas. Así estaría obstaculizando o acceso á información sobre dunha documentación que xa debera estar a exposición do público no propio trámite de información pública incoado o 25 de agosto do ano pasado, e con respecto á cal, existe o dereito de acceso en liña a través da sede electrónica da Administración, recoñecido pola propia Lei 39/2015, de 1 de outubro (posta de manifesto electrónica con copia auténtica do documento orixinal segundo o artigo 27.3d).

Por outra banda, a Xefatura territorial de Minas da Coruña debera lembrar que hai documentación que pode estar sometida a Lei 19/2013 de Transparencia, pero hai outra que non, como é a información de carácter ambiental suxeita á Lei 27/2006, que para nada precisa da audiencia de Cobre San Rafael.

Esta obscuridade na tramitación administrativa non sairá en balde á propia Xunta de Galicia, posto que varios colectivos xa ameazaron con tomar medidas xudiciais fronte o departamento que dirixe Francisco Conde polo seu desatino no cumprimento da normativa vixente e na garantía dos dereitos das persoas administradas.

drenaxes ácedas de mina
Drenaxe áceda de mina nun regato