Galería

A avaliación adecuada das repercusións de proxectos sobre a Rede Natura 2000, en proxectos que afectan a espazos LIC/ZEC e ZEPA

A avaliación adecuada das repercusións de proxectos sobre a Rede Natura 2000 é unha cuestión relevante, que ás veces «esquece» o órgano ambiental da Xunta de Galicia, en proxectos que afectan a espazos LIC/ZEC e ZEPA

 Non sucede só con  proxectos eólicos  ou   doutro tipo.  As  veces  ocorre con algo tan aparentemente  inocuo como os  roteiros   ou  camiños de  sendeirismo  que se proxectan polos   espazos   ZEPA  do litoral galego. E  isto  non  é  unha cuestión  baladí pola importancia dás  súas  afecciónsCando se  fala dá  Rede Natura, non  só trátase de realizar  unha  avaliación ambiental ordinaria  ou simplificada  do  proxecto,  senón que  hai que  engadir a  avaliación adecuada dás  repercusións de  proxectos sobre a  Rede Natura 2000.

A aplicación do principio de precaución aconsella que cando se aprecie que existe obxectivamente algunha posibilidade de afección sobre algún espazo RN2000, entón a avaliación de impacto ambiental ha de considerar e incluír a avaliación de repercusións sobre Rede Natura 2000, e coa información que se xere os órganos ambientais competentes poderán apreciar se os efectos avaliados son significativos ou non.

MapaNacionalZepasWEB_tcm30-162657
Espazos ZEPA. Fonte: Ministerio de Medio Ambiente

O proceso para realizar unha avaliación adecuada de repercusións sobre a Rede Natura 2000 é basicamente común para a elaboración de Documentos Ambientais e de Estudos de Impacto Ambiental, sempre que se teñan en conta as diferenzas esenciais no alcance entre unha avaliación simplificada (determinar se o proxecto terá ou non impactos ambientais significativos para decidir se se somete ou non a un procedemento ordinario) e unha avaliación ordinaria (determinar a  admisibilidad dos impactos, as condicións en que se pode autorizar o proxecto e o seu seguimento). A información resultante integrarase nun apartado de Avaliación de repercusións sobre Rede Natura 2000 do Documento ambiental ou do Estudo de impacto ambiental, segundo proceda.

En proxectos do Anexo II da Lei 21/2013, para determinar se existe algunha “posibilidade” de afección sobre algún espazo RN2000 que requira abordar dita avaliación, o promotor pode solicitar opinión ao órgano de xestión da Rede Natura 2000, ou ben exporse unha serie de preguntas como:

  • Hai espazos RN2000 xeograficamente solapados con algunha das accións ou elementos do proxecto nalgunha das súas fases? Hai espazos RN2000 na contorna do proxecto que se poden ver afectados indirectamente a distancia por algunha das súas actuacións ou elementos, incluído o uso que fai de recursos naturais (auga) e os seus diversos tipos de residuos, verteduras ou emisións de materia ou enerxía?
  • Hai espazos RN2000 na súa contorna nos que habita fauna obxecto de conservación que pode desprazarse á zona do proxecto e sufrir entón mortalidade ou outro tipo de impactos (p. ex. perda de zonas de alimentación,  campeo, etc)?
  • Hai espazos RN2000 na súa contorna cuxa conectividade ou continuidade ecolóxica (ou o seu inverso, o grao de illamento) pode verse afectada polo proxecto?

Se a resposta a algunha destas preguntas é Sí, ou existen dúbidas, entón débese realizar a avaliación de repercusións sobre natura 2000, e incluíla dentro dos documentos de avaliación de impacto ambiental (simplificada ou ordinaria) do proxecto.

No caso de proxectos que non estean nos Anexos I e II da Lei 21/2013, corresponde, en primeiro lugar ao promotor do proxecto, e en segundo lugar ao órgano substantivo, o realizar un filtrado elemental para apreciar se existe ou non algunha “posibilidade” de afección que determine a avaliación de repercusións  RN2000 e a realización dunha avaliación de impacto ambiental simplificada do proxecto.

Recoméndase abordar a avaliación de repercusións sobre RN2000 en calquera caso en que se aprecie obxectivamente algunha “posibilidade” de afección, á marxe de que esta acabe ou non cualificándose como “apreciable” ou “significativa” cando a avaliación iniciada proporcione información suficiente.

zepa

Obxectivos de conservación do espazo Rede Natura 2000

A identificación dos obxectivos de conservación dun lugar Rede Natura 2000 pode ser algo diferente segundo o lugar teña un plan de xestión en vigor ou non o teña. En espazos Natura 2000 que carecen de Plan de Xestión aprobado, e en cuxas normas de declaración tampouco se determinaron obxectivos de conservación máis específicos, cabe considerar  extrapolables e directamente aplicables os obxectivos xerais de conservación da Rede Natura 2000, que de acordo coas Directivas 92/43/CEE e 2009/147/CE poden  reformularse como:

  • Nun LIC /ZEC: o manter nun estado de conservación favorable os hábitats do Anexo I e as especies do Anexo II da Directiva 92/43/CEE que fosen consignados no seu formulario normalizado de datos.
  • Para unha ZEPA: manter nun estado de conservación favorable ás especies de aves do Anexo I da Directiva 2009/147/CE, así como outras especies de aves migratorias de chegada regular.

Para que a avaliación de repercusións sobre Rede Natura 2000 resulte adecuada, necesariamente debe alcanzar certo grao de desagregación e detalle. Debe realizarse unha avaliación para cada alternativa do proxecto. E dentro da análise de cada alternativa sobre cada espazo, debe darse unha consideración diferenciada ás repercusións do proxecto sobre cada hábitat ou especie obxecto de conservación ou sobre calquera outro tipo de obxectivo de conservación formulado polo plan de xestión que poidan verse afectados (visión de espazo). Así mesmo, en caso de coñecerse a existencia, ao exterior dos espazos Rede Natura 2000, de determinados elementos da paisaxe ecoloxicamente relacionados cos devanditos espazos que posúan primordial importancia para a biodiversidade e a coherencia da Rede (corredores ecolóxicos e refuxios de paso (stepping  stones) sinalados no artigo 10 da Directiva 92/43/CEE), para que a avaliación de repercusións sexa adecuada é igualmente necesario telos en conta e incluír neste paso a identificación preliminar dos impactos previsibles do proxecto sobre os devanditos elementos (visión de Rede).

Ficha de avaliación por impacto

As conclusións sobre cada un dos impactos avaliados pódense resumir e reflectir nunha ficha por impacto.

Plano de impactos

Para mellorar a comprensión dos efectos, e facilitar o deseño e localización das medidas preventivas e correctoras, é recomendable que a localización do conxunto de impactos identificados para cada alternativa sobre cada lugar represéntese nun plano de impactos.

Consideración de impactos acumulados ou  sinérxicos con outros proxectos, plans ou programas.

Hai que avaliar as repercusións do proxecto, ou do  macroproxecto funcional no caso de proxectos fraccionados. Se o proxecto ten varias alternativas, avaliáronse as repercusións de cada unha delas. A aplicación do primeiro parágrafo do artigo 46.4 da Lei 42/2007 e do artigo 6.4 da Directiva 92/43/CEE require que cando existan outros proxectos, plans ou programas que tamén poidan afectar os hábitats e especies obxecto de conservación no lugar de maneira acumulada ou  sinérxica co proxecto que é obxecto de avaliación, na avaliación e na posterior decisión sobre o proxecto sexan considerados os seus efectos acumulados ou  sinérxicos

Determinación das medidas preventivas e correctoras, do impacto residual, das medidas compensatorias ordinarias e das especificidades de seguimento e vixilancia e Plano de medidas compensatorias

É recomendable que as medidas compensatorias ordinarias do conxunto dos impactos residuais permanentes identificados para a alternativa sobre cada lugar represéntense sobre un plano.

Especificacións de vixilancia e seguimento do impacto e as súas medidas  mitigadoras

Na ficha de cada impacto avaliado sobre obxectivo de conservación tamén se especificará a forma de seguimento da execución e a eficacia das medidas preventivas, correctoras e compensatorias previstas fronte ao impacto avaliado, incluíndo a súa metodoloxía e calendario

O apartado específico de Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000, a incluír tanto en Estudos de impacto ambiental como en Documentos ambientais ha de alcanzar un alto nivel de detalle, calidade e claridade, de forma que, na posterior fase de consulta ás administracións xestoras de Rede Natura 2000 e aos demais interesados, e no seu caso na fase de información pública, permita que os distintos axentes participantes na avaliación poidan dispoñer de elementos de xuízo suficientes para emitir os seus respectivos informes ou alegacións, centrados en aspectos substanciais da avaliación que contribúan a un bo resultado final.

Diferenzas na documentación necesaria para avaliacións ordinarias e simplificadas:

O contido do parágrafo específico de avaliación das repercusións do proxecto sobre a Rede Natura 2000 debe ser esencialmente o mesmo en estudos de impacto ambiental (avaliación ordinaria) e en documentos ambientais (avaliación simplificada).

Con todo, hai algunhas diferenzas entre ambos os tipos de procedemento que poden dar lugar a matices na información en cada caso necesaria.

  • A información para cada alternativa do proxecto nas avaliacións simplificada e ordinaria:

Para o documento ambiental do procedemento simplificado, o artigo 45.1 da Lei 21/2013 prevé no seu apartado c) que na exposición das alternativas estudadas xustifíquense as razóns da solución adoptada tendo en conta os seus efectos ambientais; pero logo nos seus apartados d) relativo á avaliación dos efectos sobre o medio ambiente, e) de medidas  mitigadoras, e  f) de seguimento, xa unicamente refírese a “o proxecto”, dando a entender que nestes tres apartados o que se require é información relativa á alternativa do proxecto seleccionada.

Sendo así, en procedementos simplificados a Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 debe estenderse á avaliación de impactos sobre Rede Natura 2000 de todas as alternativas, de maneira que sexa posible xustificar a selección de alternativa en base para os efectos de cada unha sobre a Rede Natura 2000. Con todo, no que se refire ás medidas  mitigadoras dos impactos previstos e ao seu seguimento, de acordo con esta normativa non sería estritamente esixible o incluír a información correspondente ás alternativas non elixidas.

Pola contra, no procedemento ordinario, o Anexo VI da Lei 21/2013 prevé para o estudo de impacto ambiental que se avalíen os impactos e determínense as medidas preventivas, correctoras e compensatorias para todas as alternativas do proxecto. Por iso, no procedemento ordinario a Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 sí debe contemplar  preceptivamente tanto a avaliación de impactos como a determinación das medidas  mitigadoras e o seu seguimento para todas as alternativas do proxecto.

Información complementaria para casos en que se prevexa a xeración dun prexuízo á integridade dalgún lugar da Rede:

A apreciación da posibilidade de que un proxecto pode causar un prexuízo á integridade dalgún lugar  RN2000 corresponde ao órgano ambiental, e adoita ter lugar despois de que o seu estudo de impacto ambiental (procedemento ordinario) fose sometido a información pública e a consultas á administración xestora dos espazos RN2000 afectados e aos demais interesados, ou ben de que o documento ambiental (procedemento simplificado) fose sometido a consultas á devandita administración xestora e aos interesados.

Con todo, é posible que o promotor chegue a esta mesma apreciación, durante a elaboración do seu estudo de impacto ambiental ou documento ambiental, e antes de sometelos á fase de consultas ou información pública. Se se dese este caso, cabe diferenciar a información para incluír na Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 segundo o tipo de avaliación que se estea realizando: Se é unha avaliación ordinaria, entón é moi recomendable que o apartado de Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 do Estudo de impacto ambiental xa inclúa, adicionalmente, os contidos xustificativos do cumprimento das condicións sinaladas polos apartados 5, 6 e 7 do artigo 46 da Lei 42/2007, de maneira que devanditos contidos póidanse ter presentes nas posteriores fases de información pública e consultas á administración xestora  RN2000 e aos demais interesados. Iso aumenta moi significativamente a transparencia e publicidade da avaliación, evita a necesidade de solicitar a posteriori ao promotor devanditos contidos para realizar sobre os mesmos novas consultas complementarias, e acurta significativamente o tempo do procedemento.

Se é unha avaliación simplificada, no apartado de Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 do Documento Ambiental, cabe concluír as razóns polas que se considera que o proxecto vai causar devandito prexuízo á integridade dalgún lugar, pero sen necesidade de engadir ao documento os contidos xustificativos do cumprimento das condicións sinaladas polos apartados 5, 6 e 7 do artigo 46 da Lei 42/2007, pois iso debe facerse posteriormente no contexto da avaliación de impacto ambiental ordinaria do proxecto prescrita polo correspondente Informe Ambiental con que conclúe a avaliación simplificada, que ademais deberá reflectir o resultado da avaliación de repercusións practicada.

O nivel de esixencia e de detalle que ha de ter a Avaliación de repercusións do proxecto sobre Rede Natura 2000 ha de ser o mesmo nunha avaliación simplificada que nunha avaliación ordinaria.

aves ameazadas Lespe

Galería

A asociación Petón do Lobo publica o poemario “Amar as Paisaxes”, un proxecto de poesía participativa, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia

“Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa” é un poemario que resultou do proxecto de poesía participativa impulsado pola asociación ambiental e cultural Petón do Lobo a nivel Galicia, no primeiro semestre deste ano. A temática, centrada na posta en valor das paisaxes, pretende acumular e reflictir as experiencias, vivenzas e sensacións que as persoas creadoras participantes consideraron transmitir en máis dun cento de poesías que configuran o libro. A Paisaxe, como Ben Común e Dereito individual e colectivo, é a temática que aborda este poemario desde múltiples puntos de vista.

A Paisaxe é froito da percepción específica de cada ser humano. E doutra banda, tamén é un ben común, en tanto que todos os seres poden percibilo e por tanto, lelo, entendelo e asumilo de formas distintas. A Paisaxe é un ben común que non exclúe a ningúen.

A Paisaxe, tal e como demostra o poemario, é multifacética e polisémica. Pode haber moitas paisaxes e outras tantas percepcións e interpretacións feitas por calquer ser humano que o perciba. A pesar diso, non existe outro constructo intelectual con esas características e potencialidades capaces de combinar o obxectivo co subxectivo e o tanxible co intanxible.

Ademais diso, a paisaxe alberga outros valores que teñen efectos no ser humano que o percibe. Por exemplo, a paisaxe pódenos chegar a prover dun certo grao de benestar e coadxuva á obtención de mellores condicións de saúde. Estes efectos da paisaxe derívanse da interacción entre as características biofísicas deste e os procesos perceptivos das persoas espectadoras.

A Paisaxe ostenta a categoría de utilitas publica, esa utilidade pública que acubilla tanto valores estéticos como éticos, que dalgunha forma, atesouran o dereito á vida, xa que a defensa e protección da paisaxe significa a salvagarda do medio ambiente e da natureza, para as xeracións presentes e futuras, pero tamén, a protección duns marcos socioculturais determinados ancorados na historia.

Velaquí algúns exemplos desa paisaxe multifacética e polisémica que se recollen no poemario:

(Depósito Legal: C 974-2020).

 

“Desde a parroquia veciña de Langueirón, a nosa socia Tamara envíanos unha fermosa poesía con unha imaxe do vello muíño da Vitureira, á beira do río Anllóns.

Na volta do río

Tempos esquecidos.

Muíños fariñeiros desfeitos

entre os talos sarmentosos das hedras tersas que ruben polos troncos.

Nova vida desde a vida vella.

Medran hedras nas pedras dos meus lugares.

Toxos, fentos, xestas e silvas…

Cachotes de pedras amoreadas,

agora donceis das hedras que medran na beira do río…

Hedras que enraman e van dependurando aquí e acolá

anacos da memoria.

Correolas da carraxe que xera o esquecemento…

de muíños que xa non cantan.

E esmorecen, esquecidos, na volta do río.

Cando só canta o río

ese melancólico monólogo

que di  o que cala en balde.

Hedras que agachan ruínas,

dos ollos das que buscan

nos escombros do pasado.

E o tempo pasa

reflectindo noites e arrastrando días…,

coma se nada.

Vello muíño da Vitureira
O vello muíño da Vitureira, á beira do río Anllóns, en Langueirón (Ponteceso)
río Anllóns
Río Anllóns ao seu paso por Cereo (Coristanco)

 

“Desde Carballo, a nosa socia Paula María, envíanos esta fermosa poesía moi acorde coa seca que estamos a vivir arestora.

Por que non canta o río?

Auga,  onde vas?

Auga do río, onde descansas?

(Pido permiso á Terra para que brote Auga.

Pido perdón por todo o mal que che fixemos…)

E todo  xa  é nada

porque o río decidiu  morrer.

Porque  as  cinzas  cubriron o  leito.

E  non  dixo nada.

Porque  matámolo.

Porque  enchémolo de  entullo,

porque  magoámolo,

porque  lle  roubamos a  auga,

porque o  ferimos de  morte,

porque o abandonamos…

E ti que  decidiches

cravar  as raíces  na  terra e

arrincar  do  interior a  forza que  che  dá

para   agromar e  arrolarte ao  vento,

e demostrar,

que  sen a  terra  non se vive,

sen o aire non se respira,

sen  auga  mórrese.

E  loitar cada día..

para vivir nun país sen auga.

Buscar en cada río,

noutrora o país dos mil ríos,

a  auga que te alimenta.

E sentir que  non  hai  auga.

E os salgueiriños e as abelairiñas dixeron: non.

E as xuncas dixeron: non.

E búscote na ribeira do río,

búscote na fonte vella,

búscote na borrasca cargada de choiva e frío

e non te atopo.

Onde estás Auga?

Por que non canta o río?

Por que non ri a fonte?

Onde fuxiches?

río Anllóns contaminado Carballo
Contaminación no río Anllóns ao seu paso por Carballo

 

“O noso amigo e socio Xosé, envíanos este poema desde Bustelo, un lugar da parroquia de Valenza (Coristanco), afectado por proxectos eólicos.

Ousadía

Mandas con arrogancia na montaña,

posúes con orgullo o vento,

tes a ousadía de criar castelos no ceo.

Mais ….arrincaremos eses delirios con forza das túas entrañas,

e plantarémolos na túa testa,

para que nela vexas medrar dólares e afogues

 no abafo da abundancia

e morras de tristeza,

na secura do deserto

porque… o aire  é  noso,

a montaña  é  nosa,

o  ceo  é  noso.

Noso  é.

De  ninguén  máis.

Ousadía poesía proxecto eólico Bustelo
Debuxo feito polo autor inspirado no proxecto eólico de Bustelo

 

“Desde o Val Miñor, o noso socio Brais e a súa familia envíannos esta poesía adicada ao monte Perrol, tras visitalo a pasada fin de semana. O amor polas nosas paisaxes….

Monte Perrol

Porque en ti está a orixe,

porque loitas pola vida e queres atrapar o sol coas espirais dos teus cornos.

Porque restauras as almas co silencio do teu cumio.

Espazo sagrado que rexenera vidas humanas

baleiras, insignificantes…mortas.

A beleza das túas paisaxes envólvenos intensamente.

Constelación con un corno en espiral…, que dominas os ceos…, ariete…

Porque representas a orixe metafísica do mundo coas espirais da túa

Cabeza Carneiro.

Impulso cara a vida, eterno empezar e eterno renacer da vida,

dá luz.

Pedra Alba, Perrolúa…

Bautismo de Luz e Sabedoría…

Talismán que custodias as mámoas dos nosos ancestros.

Símbolo da forza que che dá a túa natureza pétrea,

mais coa necesidade da humildade pasas despercibida.

Liderazgo, poder e capacidade de actuación frente a adversidade,

Resiliencia… e sacrificio.

Fertilidade e procreación.

Chörten; aire e saber dos actos.

O sol e a lúa que te rematan evocan o éter e a sabedoría da lei natural.

Con impulso atravesas as tebras e abres as murallas.

Fillas do Sol que loitan contra as tebras.

Incluso a fortaleza ás veces precisa ser humilde…

Aos teus pés Vista Alegre e o val de Bello.

En fronte o Alto do Resío…

A túa beira, Aldemunde e o val do Lourido…

O reencontro contigo é algo moi ancestral, que o ser humano esqueciu…

Algo poderoso…

E alí onde queira que as túas rocas emerxan, máis aló do murmurio e os ecos do silencio, tan só brillan os escintileos do firmamento, as constelacións…,

o Infinito.

O monte Perrol
Monte Perrol en Cabana de Bergantiños (A Coruña)

“Desde Xaviña, en Coristanco, Carme envíanos este regalo de poesía….

Quero ser…

Quero ser esa flor,

amarela,

chea de cor,

que rabuña o ceo,

e lle dá sabor.

Dourada ten a tarde o sorriso.

Quero ser..

a vida que dá

sen querer

nada a cambio.

Quero ser esa flor…

que ilumina ese campo,

que dá beleza e esperta dor,

quero ser esa flor.

Esa flor que madrugou esta primavera…

e que o vento aínda non esfollou.

Quero ser esa flor …

Yellow chrysanthemum field in the white clouds and blue sky back
Quero ser esa flor…

 

O amigo Francisco enviounos desde Arteixo unha poesía que xa forma parte do Poemario “Amar as Paisaxes”, unha proposta de poesía participativa”, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia.

O piñeiral maior

O piñeiral maior

murmuroume un conto

de espolio da terra.

O  piñeiral maior contoume un conto

de depredadores

que  compadrean:

para esgotar a auga,

contaminar o chan,

roubar o vento

e comprar dignidades e honras.

«porque as dignidades hai tempo que están de saldo…».

O  piñeiral  maior

atesoura vellas historias malas

de odio á terra, que causan pavor..

O  piñeiral  maior

adormece no vento a

 espera dun tempo mellor.

O piñeiral maior…

(Poema incluido na obra: Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa, editado e publicado pola asoc. ambiental e cultural Petón do Lobo, Depósito Legal: C 974-2020).

monte Corcoesto
Piñeiral preto de Cudeiro, en Corcoesto (Cabana de Bergantiños)

 

E non podía fallar unha lembranza ao río Lourido, o gran afluente do río Anllóns, ao seu paso por terras de Cabana, Coristanco e Ponteceso….

O río Lourido

É o que ten nacer en terra de lobos,

camiñar devagar no roteiro dos corvos

que buscan o leste cando o ocaso,

desde a fonte Cardeira ata o Anllóns;

lembrar outros tempos e historias vellas,

acoller outros regos e fontes novas

de amoríos, pan de millo e moendas,

feiras, bois e minas,

troitas, lampreas e anguías,

arsénico, ingleses, canadianos,

sol, frío, xeadas, cambio climático;

deixando atrás os eólicos do Perrol que asoballan o val,

maldicir as liñas de alta tensión e

correr á sombra dos eucaliptais,

noutrora carballeiras e soutos;

e xuntarse co Batán, para

coñecer o río que vén das terras altas do Xalo

e peneirar o seu, no arsénico do Anllóns, e contarse

historias esquecidas de tempos mellores, no que a algarabía dos rapaces

facíaos sorrir espuma nas beiras das lampreeiras e das fragas.

Deixar atrás a cova crea, a orixe, o graal da vida

e o Cudeiro, dos dólmenes célticos de Pondal.

E esperar ó Anllóns que vén canso

desde o campo de tiro de Soandres,

co chumbo das balas, puríns e glifosato,

microplásticos e lixo…,

coa sabor áceda das follas do eucalipto…

e ver como o salmón esgotado non é capaz de subir o río…,

polas centrais hidroeléctricas…

E afogar a esperanza na auga que queda…

muiño de Baralláns
Val fluvial do Lourido

“O amigo Xosé envíanos desde Tella (Ponteceso) unha poesía que xa forma parte do Poemario “Amar as Paisaxes”, unha proposta de poesía participativa”, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia”.

Anduriña

Polos carreiros prateados do vento

vin unha anduriña chegar,

facer un niño no colo do vento

e volver a marchar…

(Poema incluido na obra: Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa, editado e publicado pola asoc. ambiental e cultural Petón do Lobo, Depósito Legal: C 974-2020).

anduriña poesía

“A nosa socia e compañeira M.D.C. de Corcoesto, enviounos unha poesía que xa forma parte do Poemario “Amar as Paisaxes”, unha proposta de poesía participativa”, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia”.

Santa Mariña do Remuíño

Murmurios do vento,

repiquetear da auga,

desde a volta do río

vin a capela branca…

Camiños estreitos

arrodeados de fentos,

bolboretas brancas

que bailan no vento.

Foi no mes de xullo.

Foi no mes de setembro

onde vin o rabo dourado

do lagarto da Santa.

Murmurios do vento,

repiquetear da auga,

onde eu bebín

na fonte da Santa.

(Poema incluido na obra: Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa, editado e publicado pola asoc. ambiental e cultural Petón do Lobo, Depósito Legal: C 974-2020).

IMG_20200808_154224
 

E aquí temos a poesía que nos enviou Begoña Fernández desde Ordes e que xa forma parte do Poemario “Amar as Paisaxes, unha proposta de poesía participativa”, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia.

Negra tes a alma!

E deixaches

que o vento arrolase no seu berce

o último bosque

do Atlántico.

E deixaches

que chorase todo un río

cando souben

que cortaras os carballos

que plantara.

E deixaches que medrasen

eucaliptos na túa alma,

e nos prados.

E deixaches

que Ence camiñase

polas pistas de abril

sen compaña,

e fixese e desfixese ó seu antollo

na matogueira e no bosque,

no curro e  na  cortiña,

na  eira  vella e  na  nova,

ata  ficar todo cheo de eucaliptos.

Negra tes a alma!

(Poema incluido na obra: Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa, editado e publicado pola asoc. ambiental e cultural Petón do Lobo, Depósito Legal: C 974-2020).

eucaliptos poesía negra tes a alma

O amigo Serafín enviounos desde Carballo unha poesía que xa forma parte do Poemario “Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa”, no que colaboran coas súas achegas máis dun cento de persoas de toda Galicia.

Unha pinga de resío

Unha pinga de resío

caeu na herba verde,

escorregou polo talo

e acabou no río.

Unha pinga de resío

caeume no chapeu,

escorregou ata o meu corazón

e morreu co frío.

Unha pinga de resío …

(Poema incluido na obra: Amar as Paisaxes, proposta de poesía participativa, editado e publicado pola asoc. ambiental e cultural Petón do Lobo, Depósito Legal: C 974-2020).

resío gota

Galería

Colectivos e asociacións alertan da ausencia de compromiso coa sociedade, das empresas que xestionan as canteiras de extracción de áridos na Costa da Morte e do sector mineiro en xeral

  • Os colectivos, entre os que está a asociación ambiental Petón do Lobo ou O Ouriol do Anllóns, critican o “lavado de cara” que pretende realizar o lobbie mineiro o vindeiro martes, día 12 de febreiro, en Santiago de Compostela

O 12 de febreiro, no auditorio da Cidade da Cultura de Santiago de Compostela, o sector mineiro de Galicia di que vai a presentar nunha xornada a Minaría sostible de Galicia1.

Nun intento de “lavado de cara” do que xa existen precedentes, a Cámara oficial minería de Galicia, a Escola de Enxeñeiros de Minas e Enerxía da Universidade de Vigo, representada por Natalia Caparrini, o Colexio Oficial de Xeólogos, representado por Pablo Núñez e o Director da COMG, Diego López, co refrendo da intervención do Conselleiro de Economía e Industria, Francisco Conde, din que van a presentar a “Minaría Sostible de Galicia”.

No programa do evento indican que “A minaría galega permite o desenvolvemento social e demográfico, é compatible coa protección da natureza, forma parte do patrimonio histórico e cultural ao tempo que ofrece materias primas para o estado do benestar”.

Sen embargo, isto non está a cumprirse. A falla de restauración mineira e os danos á paisaxe, é a práctica habitual do sector mineiro galego.

A sociedade demanda ao lobbie mineiro compromiso co entorno e as comunidades que o habitan, compromiso coa restauración eficaz e efectiva dos espazos mineiros; e esta tarefa, que ademáis é unha obriga normativa, non se está a realizar na meirande parte dos casos. Por tanto, é unha mágoa que o sector mineiro se recoñeza o “mea culpa”, polos compromisos incumpridos e reiterados ao longo do tempo e non se asuma o compromiso serio e firme de restauración dos espazos mineiros degradados, iniciativa que xa debera partir en primeiro lugar da Xunta de Galicia e da Cámara oficial mineira.

Por tanto, unha vez máis o lobbie mineiro de Galicia, afástase da realidade deste país.

Así na Costa da Morte destacan as seguintes canteiras sen indicios de restauración algunha: canteira de Sta. Cristina, en Ponteceso, á beira do río Anllóns; canteira de Olveira, en Cances; canteira abandonada do Monte Neme, Carballo; canteira no municipio de Laracha; canteira da Brea, en Carballo; canteira de Sta. Comba e a canteira de Vimianzo.

Todas elas amosan a degradación das paisaxes e a falla explícita de restauración mineira. No caso da canteira de Ponteceso, esta está á beira mesma do río Anllóns, con posible afectación directa ao cauce.

1 Véxase o enlace web https://minariasostible.gal/evento/

Monte Neme 2
Canteira abandonada do monte Neme, con unha balsa de lodos tóxicos (drenaxe áceda de mina)
962
Impactos da minaría a ceo aberto na entorna e con especial impacto sobre a paisaxe
Galería

O lume ameaza aos parques naturais do Xurés e o Invernadoiro. Así se perde a biodiversidade galega…

Os lumes iniciados na parroquia de Manín, en Lobios e Vilariño de Conso ameazan aos parques naturais do Xurés e o Invernadoiro.  O lume nos parques naturais de Galicia evidencia a falla dun planificación da prevención eficaz e efectiva por parte da Xunta de Galicia.

Un ano máis, a Xunta de Galicia, realiza un mal uso dos fondos FEDER da Unión Europea na extinción de incendios. E faise fincapé no mal uso dos fondos, porque non existe un diagnóstico detallado da situación real dos bosques e da biodiversidade dos parques naturais de Galicia. Por elo, porque se parte dun diagnóstico equivocado (ou máis ben dunha falla del), tampouco se pode facer unha boa planificación da prevención e da extinción dos lumes. O Pladiga do 2018, ao igual que o dos anos anteriores, é un documento obsoleto e desfasado, porque non se basea en datos reais e actualizados.

9
Parques de Galicia
xures
Parques de Galicia
Galería

A Valedora do Pobo reitera á Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, que aclare as causas polas que condiciona a entrega do plan de restauración das minas de San Fins de Lousame, ao pago de taxas

O 6 de xuño deste ano, Milagros Otero urxía á Consellería de Economía, Emprego e Industria para que aclarese se o plan de restauración das antigas minas de San Fins (Lousame), estaba en formato electrónico, e de non ser o caso, para que indicara os motivos polos que non se dispoñía do plan en tal formato, para facilitar a consulta por parte do público e das persoas interesadas.

1.png
Extracto do requerimento realizado pola Valedora do Pobo á Consellería de Economía, Emprego e Industria

A Valedora instaba ademais á Consellería, para que explicara as medidas adoptadas ou previstas para paliar as concentracións anómalas de metáis pesados na área afectada, causados polas antiguas actividades mineiras levadas a cabo en San Fins, e os motivos polos que non se realizara restauración algunha sobre do espazo mineiro afectado.

No seu escrito a Valedora enfatizaba sobre da inactividade das consellerías que puideran estar implicadas, para poñer fin a un problema ambiental de primeira magnitude.

22.jpg
O colectivo Vida e Ría destaca pola súa labor na defensa da ría da ría. 

Cómpre lembrar que os verquidos de augas contaminadas con metais pesados ao longo do tempo, semellan ser tolerados ou autorizados tácitamente pola propia Consellería, feito que puidera estar motivado polo desleixo, tolerancia e falla de preocupación crónicas que durante anos se manifestou tanto desde o órgano ambiental como por parte da autoridade mineira da Xunta de Galicia, en relación ao estado dos cauces e das entulleiras.

Sen embargo, a cuestión non é baladí, porque cada día que pasa, a contaminación puidera estar a incrementarse sobre dos cauces fluviais e afectar directamente ao marisqueo da ría de Noia, coas consecuencias que todo isto podería ter a nivel social, económico, de saúde pública…etc.

A día de hoxe, a Valedora volve a requerir á Consellería de Economía, Emprego e Industria que conteste o requerimento efectuado no seu día, porque como de costume, a Dirección Xeral de Enerxía e Minas esquiva as respostas relacionadas coa solución dos problemas ambientais deste país.

DIQUE DE CONTENCIÓN  BALSAS LODOS MINERAS EN ESTADO DE DETERIORO EVIDENTE.JPG
Estado do dique de contención dunha das presas mineiras de San Fins, Lousame

 

 

Galería

A Xunta de Galicia declarou de interese especial o proxecto eólico Pena Forcada –Catasol II sen que a empresa promotora, Fenosa Wind, xustificase a súa incidencia industrial e social, tal e como esixía a lei 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia

Na documentación remitida á asociación Petón do Lobo ao abeiro da solicitude presentada o pasado mes de febreiro, na que se solicitaba acceso á memoria que contiña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, e que serviría de base para a declaración de interese especial do proxecto, non se xustificaron os requisitos esixibles pola lei para a súa declaración como tal.

Fenosa Wind tan só adica dúas liñas a xustificar o interés público ou a utilidade social do proxecto aludindo ás reunións do Consello da Xunta do 1 de outubro de 1997 e 5 de decembro de 2002 nas que se aprobaba o xa moi desfasado plan eólico de Galicia. O outro extremo que xustifica Fenosa é o ámbito supramunicipal do proxecto en dúas liñas e media, para referirse aos concellos afectados, isto é: Laxe, Cabana e Zas.

Polo tanto, a Xunta de Galicia incumpriu de cheo o parágrafo 2 da citada disposición adicional primeira referida aos proxectos declarados de interese especial, porque en ningún caso a memoria presentada pola empresa promotora abranguía os puntos nos que fai fincapé o citado parágrafo; isto é, a memoria na que se conteña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros…Sí se presenta unha memoria, pero só referida ao proxecto sectorial de incidencia supramunicipal, mais non referido aos puntos específicos que se require no parágrafo dous da Disposición adicional primeira da LEI 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia. Polo tanto, estas lagoas que deberan ser subsanadas pola empresa promotora e que non se fixo, invalidan a tramitación procedimental do proxecto industrial.

Así a «Disposición adicional primeira da Lei de Depredación de Galicia referida aos proxectos declarados de interese especial, indica que:

  1. Poderán ser declarados de interese especial polo Consello da Xunta os proxectos de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes renovables e as súas infraestruturas de evacuación asociadas que se desenvolvan no marco de poxas para a asignación de réxime retributivo específico a instalacións de produción de enerxía eléctrica a partir de tecnoloxías renovables, impulsadas ao amparo do disposto no Real decreto 413/2014, do 6 de xuño, polo que se regula a actividade de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes de enerxía renovables, coxeración e residuos, ou norma que o substitúa, coa finalidade de que sexan despachados prioritariamente polos distintos órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia que interveñen no procedemento administrativo da súa autorización e con carácter de urxencia.
  2. A solicitude de declaración de interese especial destes proxectos deberase realizar á consellaría competente en materia de enerxía, presentando unha memoria que conteña a súa especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, así como unha declaración responsable de que o proxecto se desenvolverá no marco das poxas indicadas anteriormente, debendo determinar o prazo previsto para a súa execución.

Para realizar esta solicitude, a persoa promotora do proxecto deberá presentar previamente, tanto para a instalación de produción de enerxía como para as infraestruturas de evacuación asociadas, a solicitude de autorización de construción, así como, se é preciso, a solicitude de declaración de utilidade pública e a de aprobación do proxecto sectorial.

  1. A declaración de proxecto de interese especial será acordada polo Consello da Xunta de Galicia, por proposta da persoa titular da consellaría competente en materia de enerxía, e abarcará conxuntamente o proxecto de produción de enerxía e as infraestruturas de evacuación asociadas.
  2. A declaración de interese especial dun proxecto terá como efectos a tramitación de forma prioritaria e con carácter de urxencia e a redución á metade dos prazos necesarios na instrución do procedemento da autorización administrativa previa e/ou de construción, así como dos prazos na instrución do procedemento de avaliación ambiental que sexa necesario. Así mesmo, reduciranse á metade os prazos necesarios na tramitación do proxecto sectorial.
  3. Os proxectos declarados de interese especial deberán executarse e solicitar a autorización de explotación con anterioridade ao 1 de xaneiro de 2020. No caso contrario, quedará sen efecto a declaración de interese especial do proxecto e serán incautados os correspondentes avais e garantías depositadas».

En ningún momento da memoria se analiza o impacto do proxecto industrial sobre o turismo, a pesar de que Laxe está recoñecido como municipio turístico desde o 10/12/2007. Máis ben sí se incide na base agrícola-gandeira da economía dos municipios, o que non responde en absoluto á realidade. O sector agro-gandeiro destes municipios hai tempo que foi superado, primando arestora o sector forestal e sobre todo o turístico, directamente relacionado co patrimonio cultural, a paisaxe, as praias e o turismo verde do interior.

1
Traba, municipio de Laxe

Laxe municipio de interés turístico.png

9.jpg
Vista parcial do val de Traba, no municipio de Laxe
Galería

O Instituto de Estudos do Territorio (IET) desatende o Plan de Ordenación do Litoral de Galicia (POL) para informar favorablemente o proxecto eólico de Mouriños, en Cabana de Bergantiños e o proxecto eólico Pena Forcada –Catasol II de Laxe.

A pesar da importancia do Plan de Ordenación do Litoral de Galicia (POL) como instrumento de xestión do territorio galego, o Instituto de Estudos do Territorio (IET) da Xunta de Galicia, que dirixe Inés Santé, ven a minimizar a súa importancia ao informar favorablemente os proxectos eólicos de Cabana e Laxe.

As contradicións entre o informado polo IET e o POL son tan evidentes, que segundo o POL non habería posibilidade algunha de parques eólicos en ambos concellos.

De aí que asociacións da Costa da Morte soliciten a  NULIDADE DE PLENO DEREITO das actuacións administrativas referidas aos proxectos eólicos de Mouriños e  Pena Forcada – Catasol II, as infraestruturas asociadas e a súas liñas de evacuación, en tanto en canto, todos os expedientes referidos vulneran de forma manifesta o POL. Tanto os documentos ambientais como os distintos informes que obran nos expedientes relacionados co proxecto de Cabana e Laxe obvian a normativa establecida na normativa da Paisaxe de Galicia, e en particular, o Decreto 20/2011, do 10 de febreiro, polo que se aproba definitivamente o Plan de Ordenación do Litoral de Galicia. Este é un instrumento de ordenación territorial que ten por obxecto, de conformidade co artigo 2º da Lei 6/2007, do 11 de maio, de medidas urxentes en materia de ordenación do territorio e do litoral de Galicia, establecer os criterios, principios e normas xerais para a ordenación urbanística da zona litoral baseada en criterios de perdurabilidade e sustentabilidade, así como a normativa necesaria para garantir a conservación, protección e posta en valor das zonas costeiras”.

Por exemplo,  o estudo de impacto e integración paisaxística que obra no expediente do parque eólico Pena Forcada – Catasol II de Laxe, non tivo en conta a descrición da paisaxe que recolle o propio POL e que se vería afectada gravemente e de xeito moi significativo polo proxecto eólico. Así segundo a literalidade do POL, descríbese a paisaxe do val de Traba e Soesto como:

 “Paisaxe diversa de gran valor paisaxístico no que destaca o contraste entre a praia de area branca que deixa paso detrás da súa duna a unha extensa chaira litoral conformada por un impresionante mosaico de finas de cultivo perfectamente configuradas de grande intensidade cromática. Unha gran variedade de formas naturais constitúen este espazo, desde os areais costeiros, á lagoa costeira, pasando polas marismas, os vales fluviais ou as ladeiras montañosas; formas segundo as que a unidade foi recoñecida como ZEPVN LIC e Zona de Especial Protección para as Aves de Costa da Morte. Sobre esta base inicial viñéronse desenvolvendo distintos tipos de aproveitamentos e ocupacións antrópicas, cada unha das cales foi deixando a súa pegada e realizando a súa achega á paisaxe. A gran diversidade é pois, un dos valores primordiais desta zona, realzada ademais por quedar englobada nunha única conca visual. Os puntos de observación propostos organizáronse de tal maneira que ofrezan unha visión xeral de toda a área. Por iso elixíronse preferentemente puntos elevados dos montes das inmediacións, tendo en conta ademais, a significación de lugares tan estratéxicos desde o punto de vista do acervo municipal, como a praia de Traba ou o alto do Aplazadoiro”.

Toda a área afectada polo proxecto eólico Pena Forcada – Catasol II e a súa liña de evacuación e infraestruturas asociadas está dentro da contorna de protección de ESPAZO DE INTERÉS PAISAXÍSTICO. Por outra banda, o monte Chan, sede dos eólicos está baixo a protección de ESPAZO DE PROTECCIÓN DE LADEIRA.

O mesmo ocorre no caso do proxecto eólico de Mouriños, a escasos metros do de Laxe, no municipio limítrofe de Cabana onde a liña de evacuación atravesaría áreas protexidas paisaxísticamente.

De aí que as asociacións bergantiñás como Petón do Lobo ou Oriol do Anllóns, lancen a voz de alarma, porque minimizar a importancia do POL conleva xa non o menoscabo definitivo das Paisaxes, senón que aboca aos proxectos eólicos á nulidade de pleno dereito ao non recollerse na documentación ambiental a relevancia paisaxística destas áreas.

De aprobarse definitivamente os proxectos ou no caso de chegar a executarse, como é o caso do parque eólico de Laxe, máis avanzado na tramitación administrativa, a directora do IET ou o persoal técnico responsable deste organismo poderían haber incorrido en prevaricación omisiva ao menospreciar a relevancia xurídica do POL.

PLAN ORDENACIÓN LITORAL GALICIA (POL)
Plan de ordenación do litoral (POL). Val de Traba, Laxe. As liñas descontínuas de cor negra indican o límite da área de protección paisaxística.