Galería

Coñece o proxecto eólico “Huracán” e a súa infraestrutura de evacuación que afecta a Noia, Lousame, Rois, Brión, Ames e Santiago de Compostela. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais da macro estación eólica “Huracán” e as súas infraestruturas asociadas. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións (en word ou pdf) ao proxecto da estación eólica “Huracán” e a súa infraestrutura de evacuación. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública ou se tes sinatura electrónica no rexistro dá Administración estatal no enlace: https://rec.redsara.es/registro/action/are/acceso Tamén podes modificar o modelo e melloralo. Fin do prazo para presentar as alegacións: 6 de outubro de 2021.

Podes consultar o anuncio do BOP da Coruña e o proxecto nos seguintes enlaces:

https://bop.dicoruna.es/bopportal/descargarPdf.do?page=1&fecha=20210825&numRegistro=2021/0000006412.pdf

https://ssweb.seap.minhap.es/almacen/descarga/envio/a690d7a2b1b7252856f0408d9613c79ad4188515

Galería

Coñece o parque eólico Cima de Vila e a súa infraestrutura de evacuación nos municipios de Agolada, Lalín e Vila de Cruces (Pontevedra). Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Cima de Vila, de 54 MW, situado no termo municipal de Agolada (Pontevedra), e a súa infraestrutura de evacuación, situada nos termos municipais de Agolada, Vila de Cruces e Lalín (Pontevedra). Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións ao proxecto eólico Cima de Vila, de e a súa infraestrutura de evacuación. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública ou se tes sinatura electrónica no rexistro dá Administración estatal no enlace: https://rec.redsara.es/registro/action/are/acceso Tamén podes modificar o modelo. Fin do prazo para presentar as alegacións: 23 de xullo de 2021.

Galería

Coñece o proxecto da LAT 132kV desde a subestación Órrea ata a subestación Mesada en Agolada, Lalín e Vila de Cruces (Pontevedra), que cruza os Sobreirais do Arnego. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do documento de inicio do proxecto proxecto da LAT a 132kV dende a subestación Orrea ata a subestación Mesada en Agolada, Lalín e Vila de Cruces (Pontevedra), que cruza os Sobreirais do Arnego. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións ao documento de inicio do proxecto proxecto da LAT a 132kV dende a subestación Orrea ata a subestación Mesada en Agolada, Lalín e Vila de Cruces (Pontevedra), que cruza os Sobreirais do Arnego. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública ou se tes sinatura electrónica no rexistro dá Administración estatal no enlace: https://rec.redsara.es/registro/action/are/acceso ou coa Chave 365 no portal da Xunta de Galicia: https://sede.xunta.gal/ Tamén podes modificar o modelo. Fin do prazo para presentar as alegacións: 4 de xuño de 2021.

Recorrido da LAT Órrea ata Mesada nos municipios de Agolada, Lalín e Vila de Cruces (Pontevedra)
Galería

Entidades bergantiñás esixen á Consellería de Economía, Empresa e Innovación que retire o proxecto eólico Bustelo e Baralláns pola súa incompatibilidade coas Directrices da Paisaxe de Galicia

O Decreto 238/2020, do 29 de decembro, polo que se aproban as Directrices de paisaxe de Galicia, publicado hoxe no DOG, blinda os valores paisaxísticos da Área de especial interés paisaxístico do val fluvial do Lourido (AEIP val fluvial do Lourido) e resulta incompatible co proxecto eólico que promove a mercantil EDP Renovables nos municipios de Cabana de Bergantiños e Coristanco (A Coruña).

O proxecto eólico prevé a instalación de 6 aeroxeneradores con unha potencia total instalada de 36 MW.  Os eólicos afectan á Costa de Monelo, Paradela, Monte do Covelo, Monte Longo, Agra de Bustelo, Picho de Fontes e Alto de Torreiro. Non obstante, as máquinas quedan a menos de 600 metros dos núcleos de Lestón, Bustelo, A Mata e Gulúa, afectando directamente ás familias que viven nestes núcleos xa que a altura da buxe acada os 122,5 metros.

Un dos aeroxeneradores do proxecto (o chamado BAR-01) limita coa AEIP Val fluvial do Lourido ao igual que o centro de seccionamento (SET) do parque e as gabias de cabreado afectan na fonte Cardeira, lugar de nacemento do río Lourido.  Por outra banda, o aeroxenerador chamado BAR -02 incide directamente sobre o rego Batán, o curso de auga máis importante do val fluvial e principal afluente do río Lourido e do río Anllóns.

Así o anterior Decreto en consoancia co Convenio europeo da Paisaxe, a Lei 7/2008, do 7 de xullo, de protección da paisaxe de Galicia e o Catálogo das paisaxes de Galicia aprobado polo Decreto 119/2016, do 28 de xullo determinan a protección dos  valores estéticos ou panorámicos protexidos mediante o mantemento das condicións perceptivas vinculadas aos fondos escénicos, á amplitude de vistas e á matriz compositiva propia da paisaxe autóctona.

Así as Directrices da Paisaxe indican que nas AEIP procuraranse unhas áreas de especial interese paisaxístico (AEIP) en que se preserven os diversos elementos que as conforman e en que se manteña a relación harmónica entre os valores naturais, culturais, patrimoniais, estéticos ou panorámicos que lle deron orixe.

Así o sinalan a asociación ambiental Petón do Lobo, a Plataforma pola Defensa de Corcoesto e Bergantiños, a asociación galega Cova Crea e a asociación O Ouriol do Anllóns, que instan á protección dos valores paisaxísticos e naturais do Val fluvial do Lourido, do rego Batán, afluente do Lourido e que aporta valor engadido ao val fluvial, polo que debe ser valorado conxuntamente con este. Do mesmo a Xunta de Galicia tampouco debe ignorar a fragmentación do territorio e a perda de biodiversidade que este proxecto implica,  xunto co parque eólico de Sivarredonda, localizado no monte Perrol e a autovía AG-55.

Fragmentación fraudulenta de proxectos eólicos

O proxecto eólico Bustelo e Baralláns representa a continuidade do proxecto eólico Agrelo –Muriño que a mesma empresa, EDP Renovables, promove tamén con outros seis arexoneradores e a mesma potencia no Alto do Covelo, Pena da Santa, monte de Cabana, Castelo de Muriño e Castelo Pequeno.

De feito a liña de evacuación é compartida por ambos parques e realizarase a través dunha liña aérea que conectará a infraestrutura ata a subestación de Meirama, e que será obxecto doutro proxecto independente, polo que se substraen os seus impactos da avaliación ambiental global, conxunta e sumativa que debera abarcar á totalidade das infraestruturas para unha mellor integración ambiental e paisaxística.

Galería

A Xunta insinúa que unha das presas de residuos mineiros de San Finx era para moer millo

  • A Dirección Xeral de Minas pretende así evitar que sexa a concesionaria mineira, do Grupo Sacyr, quen se faga cargo da remoción dos residuos e restauración da zona
  • A rotura da presa, a 5 km da ría de Noia, podería producir un importante impacto ambiental, segundo informou Augas de Galicia

29 de xullo de 2020.- A rede ContraMINAcción considera “esperpéntico e demostrativo da corrupción rampante” que a Xunta, nun xiro inesperado, afirme agora que as presas de residuos mineiros das minas de San Finx (en Lousame), a maior das cales pecha un val fluvial cun dique de contención de lodos de 50 metros de cumprimento e 14 metros de altura, fosen para mover un pequeño muíño negral de 10 m2 no que moían millo a veciñanza.

Así o afirma nun informe a enxeñeira técnica de minas Olga Barreiro Sevillano, funcionaria do departamento que dirixe Ángel Bernardo Tahoces, chamado a declarar ante o xuíz precisamente por deixar estas presas mineiras fóra do proxecto de restauración que aprobou en 2009 sen trámite ambiental algún. Sen embargo, as presas figuran como instalacións de residuos mineiros tanto nos plans anuais de labores presentados pola mina ata o ano 2000 como no “Inventario de Balsas e Escombreiras da Comunidade Autónoma de Galicia”, encomendado pola Xunta en 1999 trás o desastre de Aznalcóllar.

O informe no que se vincula a presa de residuos e o muíño foi encargado por “orde verbal” do Xefe Territorial da Consellería de Industria na Coruña, Isidoro Martínez Roca, co propósito de remitilo a Augas de Galicia, que xa determinara o ano pasado que se trataba de presas de residuos mineiros e pretendía obrigar á empresa ao seu desmantelamento e restauración da zona.

Segundo os colectivos integrantes de ContraMINAcción, trátase dunha tentativa desesperada de evitar tanto a responsabilidade da concesionaria mineira, unha filial de Valoriza Minería (Grupo Sacyr), como dos propios funcionarios e autoridades agora chamados a declarar por presunta falsedade en documento público, ao mentir posiblemente sobre as presas mineiras.

Aínda que é sobradamente coñecido que o maior dos depósitos mineiros fora construído pola mina en 1939 e que protagonizou o chamado “Desastre de 1960” trás a rotura das súas comportas (como recolle o documental “San Finx 1960”), a Dirección Xeral de Enerxía e Minas pretende que a demolición das presas e restauración da zona se pague con diñeiro público, e non a cargo da concesionaria mineira, que é legalmente responsábel polas presas.

Nun informe de 2017, Augas de Galicia afirmaba que no caso dunha eventual rotura da presa de maiores dimensións “o arrastre dos materiais podería producir un importante impacto ambiental” mentres que nunha visita de inspección realizada en 2019 polo hidrólogo especialista en presas mineiras Steven H. Emerman concluiuse que a mesma presa presentaba signos evidentes de licuefacción interna o que levaría más cedo ou máis tarde á súa falla crítica.

meme_presas_san_finx3.jpg

Galería

Coñece o río Lourido e o seu val fluvial…., un val único, singular, cheo de sorpresas e o máis descoñecido da comarca bergantiñá

O río Lourido e o seu val fluvial é a quinta obra editada e publicada pola asociación ambiental e cultural Petón do Lobo, e é a segunda obra adicada á temática fluvial, despois de publicar no ano 2019, O río das nosas vidas: o Anllóns.

Esta edición, ao igual que as anteriores publicacións, por un lado ten un carácter eminentemente didáctico e por outro, pretende achegar a realidade física máis próxima ás persoas lectoras, neste caso a realidade física do val fluvial do río Lourido, un val case que descoñecido situado entre os municipios de Cabana de Bergantiños e Coristanco (parroquias de Cereo, Corcoesto e Valenza).

O río Lourido e o seu val fluvial é sen dúbida unha caixa de sorpresas: patrimonio natural, patrimonio cultural, paisaxe, a relevancia dos ecosistemas fluviais, a importancia dos ríos das nosas vidas…. Un traballo que podes descargar no seguinte enlace:

O RÍO LOURIDO E O SEU VAL FLUVIAL

Galería

Obras nas marxes de varios ríos no municipio de Cabana de Bergantiños

O BOP da provincia da Coruña publicaba onte (05/06/2019), un anuncio de información pública no que se empraza ás persoas interesadas para facer alegacións, se o consideran preciso, ás obras que o concello de Cabana de Bergantiños prevé levar a cabo nas marxes de varios ríos do municipio que non se detallan.

As persoas interesadas en coñecer os detalles das obras e a localización destas poden dirixirse ben ao propio concello ou a Augas de Galicia, contando con un prazo de 20 días para elo (ata o 3 de xullo).

As obras consisten na ampliación, mantemento e mellora de viais municipais.

999

 

Galería

Sorpresas arqueolóxicas, culturais e paisaxísticas ao longo do río Anllóns: os castros esquecidos, Castro Grande e Castro Pequeno, o Agro das Antas e os portos fluviais

Por un lado a Barcia e por outro o río Anllóns, e onde o río fai un corno, aí están os Castros, en pleno Xuncal do Anllóns. Os montes veciñais Castro Grande e Castro Pequeno dominando o xuncal. A unha beira de Cabana, o Bosque, as brañas de Boedos, as Fontiñas e o Herbal de Laíño; e á outra, pola beira de Ponteceso, a Barcia.

Como tributarios do Anllóns, por un lado o río de Anos que tras discorrer ao pé da Costa de Cabana, o monte Vilariño e a Agra dos Muíños desemboca xunto ás brañas de Boedo;  pola outra beira o río Cundíns desemboca xunto o lugar Alvedros e a Agra de Leas.

É un área importante en canto a bens comúns veciñais, todos eles no municipio de Ponteceso. Así temos o Boedo Grande veciñal e o Boedo Pequeno veciñal.

Curiosa tamén é a toponimia deste lugar. Nomes como Tabarcos, Barcos, Gabarcos…etc.

bbb.png
Imaxe do IGN dos montes de Anllóns: Castro veciñal Grande e Castro veciñal Pequeno

En fronte, preto do Corno está a Escombreira, microtopónimo que fai referencia ás labores que se realizaban ata hai pouco na parcela, por parte dalgunhas administracións locais que queimaban o lixo aquí. Ao pé dos Castros, o Porto de Lamas, un lugar seguro de paso polo medio do xuncal cara a parcela Capitana e o Agro das Antas, en dirección a Bouza Gudín.

porto lamas.jpg
As acacias invaden boa parte das beiras do río Anllóns

porto lamas.png
Información da sede electrónica do Catastro

É tremenda a riqueza arqueolóxica desta área. E á beira do xuncal mesmo, a canteira de Sta. Cristina. De súpeto a paisaxe muda bruscamente para atoparnos cos restos da actividade mineira que socaba as marxes do Anllóns. Á outra beira da estrada, a distinto nivel, a outra canteira máis grande, a de Sta. Cecilia.

agro das antas.png
Información da sede electrónica do Catastro

Continuamos o camiño á beira do río cara a Pesqueira e o Bo Xuncal. A escasa distancia xa nos atopamos co núcleo urbano de Ponteceso. A outra beira, o dominio público marítimo terrestre que configura o LIC Río Anllóns.

A importancia dos portos ao longo do río Anllóns: PortoXuán, no lugar de Leas

Á beira de Maseiros e de Forniños, e en fronte a Reguiños, xa no lugar do Bosque, PortoXuán amósase como outro lugar de paso seguro do río.

portoxuán.jpg
Os portos fluviais eran lugares de paso seguros para cruzar o río. Son moi numerosos no río Anllóns

portoxuan.png
Información da sede electrónica do Catastro

castros.png
Información da sede electrónica do Catastro

A importancia da paisaxe na desembocadura do río Anllóns

A paisaxe é un dereito individual e colectivo de cada persoa. Pero tamén implica o deber de conservala.

Unha das características das paisaxes é a súa unicidade: cada paisaxe é única e irrepetible. Por iso manter a súa integridade e a súa autenticidade é un deber esencial das comunidades ribeiregas do río Anllóns. Da cidadanía activa e responsable depende manter a esencia desta paisaxe fluvial, que sempre acompañou ao río Anllóns e ao devir da vida vencellada ás comunidades ribeiregas.

2022719_lod_oai_galiciana_arquivodixitaldegalicia_xunta_es_1516370_ent1.jpeg
 Vista aérea xeral do estuario do río Anllóns tomada desde o interior.
Fotografía Aérea y Terrestre, S.L.. (1958 – )

1.jpeg
 Vista aérea xeral do estuario do río Anllóns tomada desde o interior.
Fotografía Aérea y Terrestre, S.L.. (1958 – )

2022719_lod_oai_galiciana_arquivodixitaldegalicia_xunta_es_1516372_ent1.jpeg
 Vista aérea xeral do estuario do río Anllóns tomada desde o interior.
Fotografía Aérea y Terrestre, S.L.. (1958 – )

Galería

Cando o río Anllóns movía a economía das comunidades ribeiregas

Arestora vivimos de espaldas aos ríos. Sen embargo, isto non foi así noutros tempos. A xente vivía de cara os ríos, que era dos que obtiña o sustento de cada día. Así no río Anllóns existían ao longo do seu discorrer muíños fariñeiros, batáns, pesqueiras, as  famosas lampreeiras, mexilóns de río, salmóns, fábricas de madeira, telleiras…etc. Multitude de actividades económicas todas elas que xiraban en torno á vida nos ríos.

IMG_20190223_155205.jpg
Piñeiral á beira do río Anllóns, Langueirón, Ponteceso

muiños da Vitureira
Restos dos antigos muíños da Vitureira, municipio de Ponteceso. A data máis antiga da súa existencia é o ano 1767.

Vamos a lembrar algunhas desas actividades e acontecementos que xiraban en torno ao río.

Aproveitamentos no río Anllóns

O 24 de marzo de 1933 publicábase na Gaceta de Madrid nº 83, o expediente incoado por Manuel Vázquez Guntín, para unificar os aproveitamentos que posuía sobre o río Anllóns, no municipio de Ponteceso (A Coruña).

Os aproveitamentos aos que se refería era a explotación hidroeléctrica dun salto de auga e a dun muíño fariñeiro na parroquia de Anllóns.

IMG_20190223_162131.jpg
Río Anllóns ao paso pola parroquia que leva o seu nome

O volumen máximo que podía derivar do río era de 3.000 litros por segundo, con destino á producción de forza motriz para usos industriais e o establecemento dun muíño fariñeiro, non puidendo distraer das augas en todo o seu recorrido ata a súa incorporación ao río, para ningún outro servizo, non alterar a súa composición e pureza e reservándose a Administración o dereito de obrigar en calquer momento ao concesionario á instalación dun módulo que limitara o caudal derivado ao concedido.

O concesionario tería que coidar durante todo o tempo, que as obras construídas tiveran a suficiente impermeabilidade para que non houbese filtracións, escapes nin perda de auga.

ponte na Saimia.jpg
Ponte na Saímia sobre o río Anllóns

As tarifas máximas aplicables que podería percibir o concesionaro eran: para alumeado:  0,10 pesetas por hectovatio nas contratas a contador, e 2,3, 3,5, 5, 7, 8 e 11 pesetas por cada lámpada de 5,8, 10,16, 25, 32 e 50 buxías, respectivamente, nas contratas a consumo libre durante toda a noite.

IMG_20190223_162148.jpg
Salto eléctrico na parroquia de Anllóns

Para a forza motriz: 0,6 pesetas por hectovatio nos contratos a contador e nos que se establecera o consumo libre 4,50 pesetas por cabalo –ano ou 300 pesetas pola mesma unidade, exceptuados os meses de agosto e setembro.

IMG_20190223_162414.jpg
Central hidroeléctrica na parroquia de Anllóns

No referido á moenda percibiría unha vintecatroava parte do gran moído.

Como era habitual naquela época, a Administración reservávase o dereito de tomar da concesión os volumes que fosen precisos para a conservación das estradas na forma  que estimara máis convinte, pero sen prexudicar as obras da concesión nin a explotación do aproveitamento.

A concesión outorgábase por un prazo de setenta e cinco anos, a partir da data na que se autorizaba a súa explotación total ou parcial. Pasado este prazo a concesión revertía ao Estado libre de cargas, tal e como establecía o Real Decreto de 10 de novembro de 1922. As obras comezarían no prazo de seis meses, contados a partir da publicación da concesión na Gaceta de Madrid e terían que estar rematadas en dezaoito meses, desde esa data.

saltos auga Anllons

A desecación das marismas do Anllóns

Na Gaceta de Madrid nº 336, do día 2 de decembro de 1869 publicábase por parte do Ministerio de Fomento, a autorización concedida a Manuela Rodríguez de Cancio, representada por Ignacio de las Heras, a concesión das marismas do Anllóns, na provincia da Coruña, para o seu aproveitamento con arranxo ao proxecto que presentara esta, para executar as obras de desecación e aproveitamento das marismas do río Anllóns, na ría de Ponteceso –Laxe. As obras de desecación mellorarían a navegación no río.

A concesionaria pasaría a ser dona a perpetuidade dos terreos propios do Estado ou de uso comunal dos  pobos, según o establecido na Lei de augas daquela época. A concesionario quedaba orbrigada a depositar unha fianza dun 4% do orzamento das obras e a principalas no prazo dun ano, a continualas sin interrupción e deixalas completamente rematadas en 40 anos e a conservalas en bo estado.

A falla de cumprimento dalgunha das obrigas mencionadas produciría a caducidade da concesión. A concesión realizábase sin prexuizo de terceiros e baixo a salvagrada dos intereses particulares. As persoas afectadas e prexudicadas poderían acudir aos Tribunais para a presentación das oportunas reclamacións.  Así o asinaba Echegaray, Director xeral de obras públicas, agricultura, industria e comercio daquela época.

desecar marismas

Dada a carestía económica da época e a falla de alimentos agrícolas, eran bastante habituais as solicitudes para cultivar no dominio público hidráulico, ás beiras do Anllóns ou na súa desembocadura.

Así o recollía tamén El Correo de Galicia, que facía referncia a unha solicitude de Juan Domínguez Canto, veciño de Ponteceso, para a agricultura na marxe dereita do río Anllós, no lugar denominado Xuncal Pequeno.

aaa.png

O embarcadoiro do Pendón, en Cabana

No BOE nº 191 do 9 de xullo de 1952, publicábase unha Orde asinada polo Director Xeral de Aduanas daquela época, pola que se habilitaba un punto da costa denominado “Pendón” (A Coruña), para o embarque e desembarco en réxime de cabotaxe de madeiras e materiais de construcción.

A autorización concedíase a petición de José Blanco Cundíns, industrial madereiro de Ponteceso, na que pedía a habilitación deste punto, próximo á Aduana de Ponteceso, para o embarque e desembarco de madeiras do país en tronco ou aserradas na fábrica da súa propiedade, así como para descargar en igual réxime, cables, tellas, ladrillos e cementos con destino ao seu almacén de materiais de construcción que tamén posuía.

Alegaba o solicitante que a falta de habilitación deste punto lle orixinaba grandes prexuizos para o desarrollo da súa industria e gastos excesivos.

Por elo, considerando que o punto denominado “Pendón” atopábase entre o chamado “Tullería” habilitado xa nesa época e a Aduana de Ponteceso, decídese habilitar o “Pendón” sito na parroquia de Cesullas, municipio de Cabana, para o embarque e desembarco, en réxime de cabotaxe. As operacións de cabotaxe terían que practicarse coa intervención e documentos da Aduana de Ponteceso, e baixo a vixiancia do Resgardo deste posto. O interesado debería realizar os despachos precisos e aboar as dietas e gastos do funcionariado que intervira nas operacións que se autorizaban.

pendón

Empresarios da madeira 

A data de 28 de agosto de 1954 contaban con certificado profesional clase A para a compra de madeira os seguintes industriais:

Maximino García Rellán de Ponteceso, para a compra de 250 metros cúbicos de madeira anuais.

Manuel Martínez Suárez de Cabana, para a compra de 750 metros cúbicos de madeira anuais.

Agustín Fondo Costa de Cabana, para a compra de 400 metros cúbicos.

Ramón Blanco Cundíns de Cabana, para a compra de 450 metros cúbicos.

Jesús Eiroa Gómez de Cabana, para a compra de 500 metros cúbicos.

IMG-20190223-WA0035.jpg
Antigo aserradoiro en venda. O lixo invade moitas destas instalacións abandonadas

IMG-20190223-WA0033.jpg
Antigos aserradoiros de madeira, hoxe abandonados e sen actividade. A política forestalista da Xunta de Galicia supuxo o peche de centos destas empresas familiares e a “invasión” de plantíos de eucaliptos, a meirande parte con destino á multinacional pasteira Ence

9.jpg
Antigo aserradoiro de madeira en Maseiros, no lugar do Bosque

Posuía certificado ou autorización clase B:

José María Blanco Díaz de Cabana para 700 metros cúbicos.

Manuel Pet Romero de Cores, Ponteceso para 750 metros cúbicos.

Antonio Lema Otero, de Borneiro, Cabana para 750 metros cúbicos.

IMG_20190223_174658.jpg

ponte Xabarido.jpg
Ponte de Xabarido sobre o río Anllóns, Corcoesto

A Fundación “Joaquín Martínez Verdes” da parroquia de San Félix de Anllóns

Quen era Joaquín Martínez Verdes?

Joaquín Martínez Verdes era natural da parroquia de San Félix de Anllóns. Faceleu o 12 de agosto de 1911 na cidade de Azul, República da Arxentina. No seu testamento realizado ante o notario Andrés Regueiro Vázquez dispuxo formalizar un Colexio de Ensinanza Primaria, que levaría o seu nome na parroquia de Anllóns. Para o seu sustento económico asignou a renda dos bens que posuía na súa parroquia de orixe e outras, cedidas en alugueiro a Perfecto Barca, a cambio de 45 ferrados de trigo. Estes froitos dividirianse en tres partes: unha para as reparacións da casa, útiles e outros gastos do Colexio, outra para repartir entre os pobres de solemnidade da parroquia de Anllóns e outra para custear unha misa de aniversario anual e o mantemento do panteón familiar ubicado no atrio desta parroquia.

A Fundación foi clasificada como de beneficencia particular docente privada por Orde do Ministerio de Educación Nacional o 13 de decembro de 1945, coa obriga de formular orzamentos e rendir contas ao Protectorado.

O 27 de xullo de 1950 publicábase no BOE o acordo polo que se concedía a esta Fundación “Joaquín Martínez Verdes” a exención do imposto sobre os bens das persoas xurídicas, a instancia de Bernardo Martínez González. Asinaba o acordo o Director General do Contencioso do Estado, naquela época Franciso Gómez de Llano.

Fundación

Un río de morte…

O 1 de xuño de 1922 o Diario independente “El Compostelano” recollía  a noticia do achádego do cadáver de Manuel Lista Lorenzo, de 36 anos e veciño de Cances, no lugar coñecido como o “Pozo” de Santa Mariña do Remuíño, na parroquia de Corcoesto. Os restos da minaría na zona, neste caso un pozo sen cerrar causaban a morte dunha persoa.

neno afogado

 

IMG_20190223_155720
Restos do muro dun antigo salto de auga para a producción eléctrica no río Anllóns

Mariñana

O 15 de novembro de 1925, no nº 22 da revista ilustrada “Mariñana” do director –propietario Eduardo García Ramos publicábase unha fotografía do río Anllóns.

portada mariñana

foto río Anllóns

Cando o río Anllóns era un río salmoneiro…

789.png
Salmón pescado no río Anllóns por Max Borrel. Fotografía que se conserva no Arquivo do Reino de Galicia.

A Ponte Dona…

O 11 de setembro de 2012 acometíanse as obras de reparación da Ponte Dona, no municipio de Ponteceso. As labores arqueolóxicas de control da obra realizáronse por Mar López Cordeiro.

IMG_20190223_105140.jpg
Muíño na Ponte Dona

Durante os meses de agosto e setembro de 2012 realizouse a actuación arqueolóxica relacionada coas “Obras de Reparación da Ponte Dona sobre o río Anllóns”, nos municipios de Coristanco e Ponteceso. O proxecto foi promovido pola Subdirección Xeral de Conservación e Resturación de Bens Culturais da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia.

A ponte presentaba diversos danos de gravidade ocasionados polas últimas enchentas do río.

A ponte está incluída no Inventario de pontes históricas de Galicia co código C-56 (Alvarado, Durán e Nárdiz 1991: 339).

Segundo a veciñanza da zona a ponte foi construida por un industrial portugués para poder dar saída á madeira desde estas zonas a outras con mellores comunicacións.

A referencia máis antiga sobre Ponte Dona é do ano 1839. Foi nomeada no poema Queixumes dos pinos do poeta Eduargo Pondal.

1
Fotografía do proxecto “Control arqueológico de las obras de reparación de A Ponte Dona sobre el río Anllóns (Ponteceso y Coristanco, A Coruña). Informe valorativo /memoria técnica”, da arqueóloga María del Mar López Cordeiro. Ano 2012.

A ponte consta de cinco arcos para os que se empregaron dinteles de granito de bo tamaño. Ten catro pilas de planta rectagunlar e dimensións irregulares, máis anchas as centrais, con unha altura de 3,5 metros.

2
Fotografía do proxecto da arqueóloga María del Mar López Cordeiro

IMG_20190223_104946.jpg
O río Anllóns ao seu paso pola Ponte Dona. Ao fondo, a emblemática ponte

As Administracións públicas tamén dan a espalda ao río …

Os efectos dos puríns, os herbicidas, o abuso de fertilizantes por parte das explotacións gandeiras cada vez de maior dimensión, a falla de saneamento dos núcleos poboacionais e o cambio climático están a afectar de xeito irreversible ao río Anllóns.

IMG_20190223_161309
Restos de purín nunha finca anexa ao río Anllóns no lugar de Cardezo, Corcoesto. A actividade gandeira e a sobrecarga de purín nas fincas puidera afectar ao río.

IMG_20190223_162329.jpg
Os efectos dos puríns, os herbicidas, o abuso de fertilizantes por parte das explotacións gandeiras cada vez de maior dimensión, a falla de saneamento dos núcleos poboacionais e o cambio climático están a afectar de xeito irreversible ao río Anllóns

IMG-20190223-WA0036.jpg
O lixo invade calquer recuncho dos montes lindeiros co Anllóns

Lugares de culto á beira do Anllóns

Destaca pola súa singularidade as ruínas da Capela, na parroquia de Anllóns. A microtoponimia neste caso proporciona indicios claros sobre da existencia dun lugar de culto, probablemente a Sta. Bárbara. Á beira desta parcela atópase o monte do Rei e as Lampreeiras, zona do río rica na pesca da lamprea.

Nos séculos XVI e XVII era moi común que determinados bosques pertenceran ao dominio do Rei, sobre todo aqueles que podían representar ingresos para as arcas reais, a través de concesións de pesca ou de moenda.

A Capela.png
Mapa do IGN referido a parcela da Capela ou do monte da Capela. A súa beira, o monte do Rei e as Lampreeiras, as pesqueiras máis habituais no Anllóns

Sorpresas ao longo do curso fluvial do Anllóns: Porto dos Carros e Muíños Novos

O curso do río tamén depara sorpresas. Así atopámonos no lugar de Vilariño, na parroquia de Beres co Porto dos Carros. Os portos fluviais eran lugares de paso seguros, neste caso para os carros. Moi preto, atopamos os Muíños Novos, e aquí destaca o muíño do Penelo.

999.png
Plano do IGN

A microtoponimia non deixa de darnos gratas sorpresas. Así fai referencia a presencia de Carballeiras e Devesas nesta zona.

9999.png
Planimetría e fotografía do IGN

Os muíños da Retorta no municipio de Coristanco, na Ponte Dona

74.png
Planimetría do IGN

7.jpg
Muíño da Retorta, Ponte Dona

123.png
Planimetría do IGN

 

 

 

 

Galería

A asociación Petón do Lobo intervirá o vindeiro mércores, día 20 de febreiro, no Parlamento europeo en Bruselas, para tratar a mala xestión dos fondos comunitarios por parte da Xunta de Galicia na extinción dos incendios forestais

En Galicia arde o monte e arde sempre. Verán e inverno. Arde a Rede Natura 2000 e por encima, a información que proporciona a Xunta de Galicia é sumamente escasa. Non existe transparencia nin información, no que respecta ás superficies queimadas e o diñeiro que se gasta na súa extinción. Extinción; que non rexeneración, das áreas queimadas. Boa parte da rexeración dos montes tras os incendios realízase polo eucalipto, que medra de xeito espontáneo e silvestre. Cun Plan forestal obsoleto, caduco, que non está actualizado e que parte dun diagnóstico da realidade que xa hai tempo que non é o diagnóstico actual; e a Comisión europea, segue achegando fondos nestas condicións para a extinción dos incendios en Galicia? Pensa a Comisión europea continuar aplicando (ou malgastando) fondos comunitarios a un goberno da Xunta de Galicia, que non fai nada para solucionar os problemas estruturais do monte e que centra todos os seus esforzos no “negocio” da súa extinción?

O modelo actual de explotación do monte é intensamente forestalista, que aposta pola produción de madeira con pouco valor engadido. Constátase tamén a escasa superficie ocupada polos montes de xestión pública, tan necesarios para frear o cambio climático e reducir o impacto dos lumes forestais. A pesar do Plano Forestal de 1992, 25 anos despois seguimos sen contar cun inventario de masas de frondosas autóctonas, ferramenta fundamental para poder planificar a súa conservación e xestión. O aproveitamento forestal intensivo con especies alóctonas, pirófilas e de crecemento rápido comporta a deterioración de servizos ecosistémicos que como a diversidade natural, a dispoñibilidade de auga, a fertilidade do chan, ou a calidade paisaxística, son importantes para a vida e o mantemento das actividades económicas da nosa sociedade. Este modelo forestal contribúe tamén a malgastar importantes cantidades de recursos públicos a través do PLADIGA -plano de loita contra o lume- que custa anualmente ao redor de 150 millóns de euros. Por tanto, urxe que o Parlamento europeo e a Comisión, insten o goberno da Xunta de Galicia a establecer sen demora, unha moratoria indefinida para as novas plantacións de especies do xénero Eucalyptus en todo o territorio galego. Prohibir o cultivo do Eucalyptus nitens. Prohibir as repoboacións con todas as especies do xénero Eucalyptus nos espazos integrantes da Rede galega de espazos protexidos. Incrementar a xestión pública dos montes e protexer os montes veciñais en man comúns. Mentres que non cambie a xestión dos montes en Galicia, a Comisión europea e a Unión europea son cómplices da destrución do monte galego. Non se pode seguir financiando e aplicando fondos á extinción dos incendios en Galicia, mentres que a Xunta de Galicia non cambie substancialmente a política forestal que está a executar actualmente e que é totalmente inviable. Por iso, rogamos á Comisión de peticións que continúe aberta esta Petición, en tanto que a Xunta de Galicia non se comprometa en serio e con garantías, a abordar as causas estruturais dos incendios e revise en profundidade os obxectivos do plan forestal da Xunta do ano 1992.

 

parlamento europeo bruselas
Parlamento europeo, Bruselas, sede das Comisións