Galería

A irresponsabilidade política e empresarial na falla de restauración dos espazos mineiros degradados, non se resolve nun Congreso nacional de áridos, por moito apoio institucional que teña o lobby mineiro galego

A desesperación do lobby mineiro por ser aceptado socialmente lévao a reunirse estes días en Santiago de Compostela, baixo o lema “Compromiso coa sociedade”, no marco do V Congreso Nacional de Áridos organizado pola Federación de Áridos (FdA), e da que é asesor Julio César Valle Feijoo, avogado tamén de Mineira de Corcoesto e Edgewater, no caso do fallido proxecto mineiro de Corcoesto.

O lobby mineiro bota man do apoio institucional e de altos cargos da Xunta de Galicia, da Deputación da Coruña, do concello de Santiago, do Ministerio de Transición ecolóxica, do Adif e da entidade ambiental Seo Bird Life para “un lavado de cara” sen precedentes da minaría galega, dentro V Congreso Nacional de Áridos, que comeza o 24 de outubro en Santiago de Compostela, baixo o lema “Comprometidos coa sociedade”.

No programa prevese o regalo aos asistentes de plantas autóctonas galegas, a entrega dun cheque para axudar a reforestar as zonas afectadas polos incendios (eso sí, o importe do cheque será proporcional ao número de asistentes ao Congreso, porque esta xente de dar non entende moito), e a entrega a cada congresista da publicación “Aves comunes en explotaciones mineras ibéricas”, realizada por SEO Birdlife, quen polo visto colabora co lobby nesta campaña de rexeneración de imaxe das empresas “máis depredadoras” de recursos e do territorio galego.

Sen embargo, o compromiso social do lobby mineiro non se traballa deste xeito, e isto é algo, que polo visto aínda non entenden as empresas mineiras galegas e do territorio español.

O compromiso social trabállase día a día, e non dous días ao ano nun Congreso no que se rodean de persoeiros da política. O compromiso social gáñase día a día restaurando as zonas mineiras degradadas, respetando o entorno das canteiras, das minas, das graveiras; coidando os terreos, mimando os cauces dos ríos e os mananciais, xerando emprego estable, axudando ás poboacións da entorna… Así se gaña o compromiso social e a boa imaxe da minería.

E que dicir dos políticos que participan neste Congreso de áridos? A súa irresponsabilidade acentúase día a día. Galicia padece un problema histórico de falla de restauración dos espazos mineiros degradados e arrastra un desleixo e un incumprimento normativo reiterado e grave, do que o Presidente da Xunta é o principal responsable ao igual que o Director xeral de Enerxía e Minas. Alberto Núñez Feijóo e o director Ángel Bernardo Tahoces, son responsables de que desastres ambientais como os de San Fins en Lousame, o Monte Neme en Carballo ou a cor vermella dos cauces de Touro, continuen aínda hoxe en día seriamente afectados pola drenaxe áceda das antigas labores mineiras.

A irresponsabilidade política e empresarial na falla de restauración dos espazos mineiros degradados, non se resolve nun Congreso nacional de áridos, por moito apoio institucional que teña o lobby mineiro galego.

Serraval
Mina de Serrabal, espazo degradado sen restaurar
Galería

A Valedora do Pobo reitera á Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, que aclare as causas polas que condiciona a entrega do plan de restauración das minas de San Fins de Lousame, ao pago de taxas

O 6 de xuño deste ano, Milagros Otero urxía á Consellería de Economía, Emprego e Industria para que aclarese se o plan de restauración das antigas minas de San Fins (Lousame), estaba en formato electrónico, e de non ser o caso, para que indicara os motivos polos que non se dispoñía do plan en tal formato, para facilitar a consulta por parte do público e das persoas interesadas.

1.png
Extracto do requerimento realizado pola Valedora do Pobo á Consellería de Economía, Emprego e Industria

A Valedora instaba ademais á Consellería, para que explicara as medidas adoptadas ou previstas para paliar as concentracións anómalas de metáis pesados na área afectada, causados polas antiguas actividades mineiras levadas a cabo en San Fins, e os motivos polos que non se realizara restauración algunha sobre do espazo mineiro afectado.

No seu escrito a Valedora enfatizaba sobre da inactividade das consellerías que puideran estar implicadas, para poñer fin a un problema ambiental de primeira magnitude.

22.jpg
O colectivo Vida e Ría destaca pola súa labor na defensa da ría da ría. 

Cómpre lembrar que os verquidos de augas contaminadas con metais pesados ao longo do tempo, semellan ser tolerados ou autorizados tácitamente pola propia Consellería, feito que puidera estar motivado polo desleixo, tolerancia e falla de preocupación crónicas que durante anos se manifestou tanto desde o órgano ambiental como por parte da autoridade mineira da Xunta de Galicia, en relación ao estado dos cauces e das entulleiras.

Sen embargo, a cuestión non é baladí, porque cada día que pasa, a contaminación puidera estar a incrementarse sobre dos cauces fluviais e afectar directamente ao marisqueo da ría de Noia, coas consecuencias que todo isto podería ter a nivel social, económico, de saúde pública…etc.

A día de hoxe, a Valedora volve a requerir á Consellería de Economía, Emprego e Industria que conteste o requerimento efectuado no seu día, porque como de costume, a Dirección Xeral de Enerxía e Minas esquiva as respostas relacionadas coa solución dos problemas ambientais deste país.

DIQUE DE CONTENCIÓN  BALSAS LODOS MINERAS EN ESTADO DE DETERIORO EVIDENTE.JPG
Estado do dique de contención dunha das presas mineiras de San Fins, Lousame

 

 

Galería

O desleixo da Xunta de Galicia en relación ás presas mineiras de Lousame, a debate no Parlamento europeo

Eran ao redor das 16 horas dun mércores 11 de xullo de 2018, e en Bruselas, na Comisión de peticións do Parlamento europeo, debatíase sobre a petición 59/2017, relativa á falla de información, á falla de seguridade e a contaminación das presas mineiras de San Fins, no municipio de Lousame.

En representación da asociación Petón do Lobo (a peticionaria) interviña Xosé Manuel Romarís Cercós, quen nunha exposición clara e consisa, amosaba a problemática das presas mineiras.

Screenshot_2018-07-12-16-43-08.png
Xosé Manuel Romarís durante a súa intervención en Bruselas, na sede do Parlamento

“A persistencia e abandono das presas e a falta de aplicación das normas europeas en materia de xestión de residuos mineiros provocou a continuidade na degradación e contaminación dos espazos circundantes, feito sobradamente coñecido pola Administración. Nun informe ambiental de 27/10/2010 realizado polo departamento de medio ambiente da Administración galega a pedido da administración de augas, indicábase “que a explotación mineira alterou de forma moi importante a zona de policía, a servidume de paso, marxe e leito do río da Mina de San Finx, debido principalmente á creación dun vertedoiro e por arrástrelos que esta ocasionou, os cales chegaron a colmatar totalmente o leito do río á súa altura”. Continúa indicando que a explotación “ocasionou a perda total da ictiofauna do río así como da maioría de macrófagas acuáticas, xa que non vai a el ningún outro vertedura industrial que puidese causar estes danos. Ademais, os afluentes deste río non afectados pola mina, contan coa presenza de ictiofauna”. No informe “conclúese que a reapertura da mina implicaría un empeoramento da área afectada e impediría a recuperación natural dá zona”. Non só se aprobou a reapertura da mina con proxectos de explotación e restauración que non se someteron ao trámite de impacto ambiental preceptivo, senón que en base a leste e outros informes a administración de augas mesmo aprobou unha concesión de aproveitamento de augas, que necesariamente tería que esixir o cumprimento do condicionante de avaliación ambiental imposto na resolución de transmisión de dereitos de 2008”.

Galería

A Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, obrigada a rendir contas a nivel internacional ante o Comité de Cumprimento do Convenio Aarhus da ONU, polas trabas no acceso á información ambiental dos expedientes mineiros en Galicia.

A falla de información en materia ambiental sobre as balsas mineiras de Galicia e os documentos ambientais das minas de Lousame e Santa Comba, aboca á Xunta a rendir contas ante a UNECE, a Comisión Económica das Nacións Unidas para Europa.

Diversas asociacións ecoloxistas de Galicia, entre elas a Asociación Petón do Lobo e a asociación Ouriol do Anllóns, coa colaboración doutras entidades da Rede Contraminacción, cansas das trabas no acceso á información ambiental por parte da Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, acóllense ao Convenio Aarhus e denuncian ante o Comité de Cumprimento deste organismo da ONU a falla de transparencia do departamento que dirixe o conselleiro Francisco Conde.

United Nations headquaters in Geneva
Sede da UNECE en Xenebra.

A reclamación foi presentada tras as peticións reiteradas de información por parte das asociacións ecoloxistas, e despois de que a Comisión de Transparencia da Valedora do Pobo, lles estimara incluso a lexitimidade das mesmas.

A admisión a trámite da reclamación conxunta, defendida a semana pasada en Xenebra polo profesor de Illinois, Warren Gary Lavey, en nome das afectadas, demostra a inoperatividade das leis de transparencia tanto estatal como galega, que só serven á Xunta de instrumento para poñer trabas no acceso á información ambiental, e realizar por tanto, un uso espúreo da normativa vixente. O silencio negativo e os obstáculos e condicionamentos continuados ao acceso da información ambiental dos expedientes mineiros, por parte da Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, son a práctica habitual dun departamento que pon por enriba da protección do medio ambiente os intereses económicos, comerciais, o segredo profesional e a propiedade intelectual e industrial dos documentos ambientais, sobre da obriga de transparencia en materia de medio ambiente (limitacións establecidas polo artigo 14 da Lei 19/2013, de 9 de decembro, de Transparencia, Acceso á Información pública e Bo Goberno).

DIQUE DE CONTENCIÓN BALSAS MINERAS EN ESTADO DE DETERIORO EVIDENTE
Vista do dique deteriorado dunha das balsas mineiras de Lousame.

Esta opacidade da tramitación administrativa condúcenos á situación actual de inoperancia dun departamento que non sabe que facer coas balsas mineiras abandonadas que ten por Galicia adiante, e os graves problemas ambientais e de saúde pública derivadas das mesmas, como son as balsas mineiras do Monte Neme, as de Lousame, as de Touro, as de Santa Comba…etc.

Tras a admisión a trámite da reclamación conxunta das afectadas, iníciase arestora unha fase procedimiental na que o organismo internacional pedirá explicacións a España sobre da súa actuación en materia de transparencia e información ambiental.

Convenio Aarhus.

O Convenio sobre acceso á información, participación do público na toma de decisións e acceso á xustiza en materia de medio ambiente, coñecido como Convenio de Aarhus, é un tratado internacional que regula os dereitos de participación cidadá en relación co medio ambiente. O tratado foi elaborado no marco da UNECE (Comisión Económica das Nacións Unidas para Europa). O Convenio foi asinado o 25 de xuño de 1998 na cidade danesa de Aarhus e entrou en vigor o 31 de outubro de 2001. España ratificou o Convenio o 15 de decembro de 2004 e dous anos despois, en 2006, aprobou a Lei 27/2006, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de medio ambiente, que aplica en España as disposicións do Convenio. O Convenio de Aarhus estrutúrase ao redor de tres alicerces que se corresponden con tres dereitos cidadáns: o acceso á información en materia de medio ambiente, a participación do público na toma de decisións e o acceso á xustiza en materia de medio ambiente. O Convenio de Aarhus recolle un mecanismo de control do cumprimento, xa que permite aos cidadáns denunciar incumplimentos do tratado, cando no Dereito internacional normalmente só os Estados teñen esa capacidade.

Río-Portapego en Touro con drenaxe áceda de mina
Drenaxe áceda de mina no río Portapego de Touro