Galería

O caso da mina de litio de Valdeflóres, en Cáceres: tramas empresariais espúreas e complexas, opacidade e financiamento público europeo

No día de hoxe a asociación Salvemos la Montaña de Cáceres defendía no Parlamento europeo a súa oposición ao proxecto de mina a ceo aberto de Valdeflores, a través de tres peticións:

  • Petition  1174/2017 by asoc. ambiental Petón do Lobo (Spanish) on the open-pit mine in Valdeflores, Cáceres
  • Petition  0273/2018 on a lithium mine in Sierra de la Mosca, Cáceres and
  • Petition  1140/2019 on a lithium mining project “San José/Valdeflórez” in the mountain of Caceres (Spain)

Pódese seguir a intervención en directo ou en diferido ao día seguinte no seguinte enlace:

http://www.europarl.europa.eu/committees/es/peti/home/highlights

Unha dás peticionarias, María Montaña Chaves Pedrazo indicaba na súa intervención parlamentaria, que a empresa australiana promotora do proxecto, Infinty Lithium, non figura en ningún dos expedientes tramitados na Xunta de Extremadura. Esta empresa de capital estranxeiro 100% non solicitara ningún permiso, nin de investigación, nin de explotación.

A Lei de Minas española obriga que polo menos o 50% do capital social da empresa promotora sexa nacional para poder operar dentro do territorio español. Con todo, quen sí solicitaba o primeiro permiso de investigación en Valdeflores era a empresa filial de Sacyr, Valoriza Minería, que máis tarde transmite por escasos 900 euros os dereitos mineiros conseguidos a unha empresa sen solvencia técnica, económica nin financeira, creada “ex profeso” para eludir responsabilidades cunha capital social de 3.000 euros, o mínimo que marca a lei. En concreto, créase a empresa pantalla ou “ joint venture”, como a chaman algúns: TECNOLOXÍA ESTREMEÑA DO LITIO S.L.U., cuxo domicilio social, anecdóticamente, atópase en Salamanca. A empresa TEL é a que figura en case todos os expedientes oficiais e segundo Infinty Lithium o seu capital está participado nun 75% pola australiana e nun 25% por Sacyr.

Este complicado armazón empresarial deséñase, segundo indicaba a peticionaria, para eludir responsabilidades, sortear indemnizacións para reparar posibles danos ou accidentes, como o famoso por terrible de Aznalcollar onde a empresa non custeou a limpeza do desastre medio ambiental causado, tamén para eludir responsabilidades xurídicas e penais. Esta práctica é habitual no noso Estado e consideramos que as institucións e os órganos de control deberían vixiar para que non se converta en algo habitual.

Con respecto ao trámite de Información ao público do Permiso de investigación da MINA DE VALDEFLORES leste, a peticionaria indicaba que “…foi un auténtico insulto cara aos cidadáns que vivimos nesta marabillosa cidade e nos seus arredores. Ninguén puido acudir como interesado neste expediente porque ninguén se decatou. Non se presentaron alegacións durante o trámite de información pública en 2016 porque non houbo información pública. A tramitación levou a cabo cunha absoluta opacidade para propiciar o descoñecemento do cidadán dunhas actividades que ían ter serias repercusións sobre a vida, a saúde e o medio ambiente da cidade de Cáceres. Vulnerouse o Convenio de Aarhus sobre acceso á información, participación do público na toma de decisións e acceso á xustiza en materia de medio ambiente e a Lei 27/2006 de Trasparencia e Bo Goberno do estado español, así como as disposicións normativas específicas que regulan o tempo e a forma de dar publicidade a estes proxectos. O proxecto NON SE SOMETEU A INFORMACIÓN PÚBLICA nin na forma nin durante o tempo que establece a lei, o que deu lugar a que 4 ANOS DESPOIS a propia Dirección Xeral de Minas, a través da Comisión Xurídica vísese obrigada a declarar a NULIDADE DA RESOLUCIÓNS e a subseguinte RETROACCIÓN dos expedientes que concedían os Permisos de Investigación, ademais de terminar por “imposibilidade material de continuación” a concesión de explotación solicitada. Tecnoloxía Estremeña do Litio NON CONTA actualmente con NINGÚN PERMISO vixente por parte da Junta de Extremadura”.

Por outra banda, o Plan Xeral Municipal de Urbanismo (PXM) do municipio de Cáceres prohibe taxativamente a implantación de industrias, entre elas as extractivas, a menos de 2 km do centro urbano, e ademais o chan onde se quere instalar a mina e as instalacións está cualificado como adoito non urbanizable de especial protección.

O 19/04/2018 votouse por esmagadora maioría “NON” á modificación do PXM solicitada pola empresa. Actualmente o alcalde de Cáceres D. Luís Salaya manifestou en reiteradas ocasións o seu NON rotundo á mina. E para maior gravidade, TECNOLOXÍA ESTREMEÑA DO LITIO está dobremente SANCIONADA pola Xunta de Extremadura e polo concello de Cáceres.

En canto ao financiamento do proxecto con fondos públicos por parte das diferentes institucións europeas, como o Banco Europeo de Investimentos ou a plataforma de financiamento público-privado EIT- InnoEnergy: durante o verán de 2019 Infinity Lithium levou a cabo unha campaña comunicativa e de márketing para presentar e publicitar un novo proxecto de explotación, que non figura nin é coñecido en ningún organismo público, nin é o proxecto oficial rexistrado ante a administración estremeña de minas, a única competente para o efecto. A campaña publicitaria realízase ante diferentes organismos e institucións como o Banco Europeo de Investimentos, algúns Ministerios do Estado español, a Bolsa australiana ASX, ante a Comisión Europea coa presenza do Vicepresidente Maros Sefcovic e ante os medios de comunicación.

Posteriormente, durante o primeiro semestre do 2020, a firma australiana desarrollou outra campaña comunicativa anunciando “aos catro ventos” a sinatura dun Memorando de Entendemento con EIT- Innoenergy, plataforma de financiamento que canaliza fondos do Banco Europeo de Investimento, e segundo a información dada pola empresa “consiste no outorgamento de apoio e de financiamento de ata 800.000 euros para o proxecto industrial mineiro de Cáceres. Con este acordo, San José Valdeflórez convertíase no primeiro proxecto de litio en conseguir financiamento europeo. EIT InnoEnergy, o grupo público-privado da UE que lidera a Alianza Europea das Baterías tamén colaboraría na captación de fondos para a fase dúas do investimento da planta piloto de ata 2,4 millóns de euros. Ademais apoiaría e facilitaría as negociacións de venda da produción con fabricantes europeos a través da rede da EBA e apoiaría a Infinity na obtención das aprobacións ambientais necesarias e a aceptación social do proxecto”.

En ambas as campañas a empresa apoiouse nas diferentes institucións e organismos europeos consolidados e sobre todo utilizou a figura do Vicepresidente Sr. Sefcovic para conseguir credibilidade e poder vender o seu novo proxecto de explotación aos seus posibles investidores. Sendo consciente do uso indebido, intencionado e interesado das institucións europeas e dos seus representantes por parte dos intereses da compañía Infinty Lithium e sendo coñecedores da inviabilidade do Proxecto San José Valdeflórez, a asociación Salvemos la Montaña decidiu, por consenso, enviar unha carta persoal ao Vicepresidente de Relacións Interinstitucionais e Previsión da Comisión Europea Maros Sefcovic, impulsor da Alianza Europea das Baterías (European Battery Alliance), e “Coordinador do traballo da Comisión sobre a EBA.”

Así a cidadanía afectada transmitíalle que, como grupo cidadán, como pobo local afectado, e como europeos, pensaban que eses 800.000 euros supostamente concedidos á empresa promotora e destinados ao proxecto de mina ao descuberto de Cáceres non terían ningún percorrido nin xustificación, xa que o devandito proxecto era e é INVIABLE desde o seu inicio, polas razóns xa expostas nesta e nas anteriores peticións.

Polo tanto a asociación solicitáballe ao Vicepresidente que se reformulasen outorgar eses fondos á empresa e que se chegase a considerar a retirada ou a denegación dos mesmos para evitar dilapidar o diñeiro de toda a cidadanía europea.

A día de hoxe, despois de 6 meses, a entidade cidadá NON recibiu ningunha resposta por parte do Sr. Vicepresidente, Maros Sefcovic, e afirman que toda a cidadanía dos distintos Estados membros da UE debe ser atendida polos representantes públicos. Ademais estiman que se incumpren os artigos 20 e 24 do Tratado de Funcionamento da Unión Europea que di: “Os cidadáns da Unión son titulares dos dereitos e están suxeitos aos deberes establecidos nos Tratados. Teñen, entre outras cousas, o dereito de formular peticións ao Parlamento Europeo, de recorrer ao Defensor do Pobo Europeo, así como de dirixirse ás institucións e aos órganos consultivos da Unión nunha das linguas dos Tratados e de recibir unha contestación nesa mesma lingua.”

Por todo iso a asociación Salvemos la Montaña pide á Comisión unha resposta e que transmita o seu malestar ao Vicepresidente Sr. Sefcovic pola omisión da súa resposta.

Doutra banda, e con data de 7 de maio de 2020 a asociación presenta unha denuncia ante a Oficina Europea de Loita contra a Fraude (OLAF), solicitando a investigación sobre o financiamento do proxecto polas distintas institucións e organismos europeos mencionados con anterioridade. A contestación ofrecida polo Xefe da Unidade de Investigación-selección e Revisión foi a seguinte: “Ao termo das actividades de selección, comprobouse que a súa denuncia non se refire a ningún proxecto que recibise financiamento por parte da Unión Europea.” Sorprende por tanto que a OLAF arquive o caso e que non atope ningún proxecto con este nome, cando a mesma compañía está a publicitalo por todas as canles de comunicación. Poderíase afirmar que alguén non está a facer honra á verdade?

En virtude do anterior solicitaban ao Parlamento europeo, a través da Comisión de Peticións, un control democrático sobre a Comisión Europea, cumprindo así cunha dos seus tres grandes funcións encomendadas, que é investigar os feitos e evitar un uso fraudulento dos organismos e das institucións europeas por parte dunha compañía privada. Solicitaban tamén na súa comparecencia, que antes de outorgar financiamento público a este proxecto que está abocado ao fracaso, infórmense do estado dos expedientes administrativos levados a cabo polo órgano rexional competente, comproben se se está respectando a legalidade para a súa execución dentro do ordenamento xurídico español e do marco normativo concreto. Verifiquen a nulidade das Resolucións que aprobaron os permisos de investigación, a paralización e retrotracción dos distintos expedientes ao comezo da tramitación. E tamén corroboren as sancións nas que incorreu a empresa.

A Plataforma Salvemos a Montaña de Cáceres comprométese a velar polo coidado e a conservación do corazón e do pulmón verde da súa querida Montaña, para que nunca deixe de latexar nin de respirar e así se converta no legado que de alento e acubillo ás seguintes xeracións.

(Texto resumido da intervención da peticionaria Mª Montaña Chaves Pedrazo).

Galería

Augas de Galicia desautoriza a Felipe Macías

–       O ex-profesor da USC elaborou informes tentando desresponsabilizar a concesionaria da mina de San Finx dos vertidos con metais pesados.

–       Augas de Galicia concluíu que o estudo de Macías “carece de suficiente fundamento e xustificación”

–       Contraminacción esíxelle aos colexios profesionais que se retracten do seu apoio e á USC que lle retire a condición de emérito.

11 de agosto de 2020.- Augas de Galicia vén de desbotar nun informe recente as conclusións do estudo elaborado por un equipo do Laboratorio de Tecnoloxía Ambiental da USC liderado por Felipe Macías. En dito estudo, feito a petición da concesionaria da mina de San Finx, Valoriza Minería, o equipo de Macías conxecturaba a existencia de elevadas concentracións naturais de cadmio no entorno da mina de Lousame (A Coruña). Segundo Macías, este fondo natural sería o responsable das altas concentracións presentes no río en vez das verteduras ilegais procedentes da mina.

Ante a dúbidas suscitadas polas conxecturas de Macías e as propias alegacións presentadas por colectivos da rede ContraMINAcción apoiándose nun informe do experto de prestixio intenacional Steven H. Emmerman, Augas de Galicia someteu o estudo de Macías a unha revisión por parte dun equipo da Universidade da Coruña liderado polo Catedrático da Escola de Enxeñaría de Camiños, Canais e Portos, Javier Samper. A UdC, a través dun detallado informe de 238 páxinas, considerou que as explicacións de Macías “carece de suficiente fundamento e xustificación”; advertindo de numerosas fallas, tanto metodolóxicas como aritméticas. As conclusións foron confirmadas polo Ministerio para a Transición Ecolóxica.

Augas de Galicia ten constancia das verteduras mineiras ao río San Fins, a 7 km dos bancos marisqueiros da Ría de Noia e Muros, e que proceden da mina, con rexistros constantes de altas concentracións de cadmio mesmo a 4,4 km da mina. A pesar disto e dos procesos xudiciais en curso relacionados coas minas de San Fins, nunca se sancionou ao concesionario mineiro polas verteduras, manténdose artificialmente aberto desde hai 5 anos un expediente de autorización de verteduras inzado de irregularidades.

Felipe macías
Felipe Macías Vázquez. • Catedrático de Universidade • Departamento: Edafoloxía e Química Agrícola

 

Piden á USC que se desvincule de Macías

Non é a primeira vez que o ex-profesor da Universidade de Santiago de Compostela informa ou lidera a redación de controvertidos informes en procesos relacionados cos impactos ambientais de determinadas actividades, habitualmente a petición das empresas responsábeis deses impactos. Noutros traballos, Felipe Macías xa tentara favorecer proxectos mineiros como o de Touro, onde chegara a propor a creación dun parque temático sobre organismos extremófilos para o estudo da vida extraterrestre como excusa para eximir a concesionaria da restauración dos cauces contaminados.

A ‘credibilidade’ dos traballos de Macías valeulle o Premio Dioxina por parte de ADEGA en 2019, pola súa “defensa de proxectos tan delirantes e agresivos como a Mina de Touro”, en cuxo entramado empresarial participa directamente o ex-profesor a través dunha empresa de tecnosoles, ou os parques eólicos na Serra do Xistral, a piscifactoría de Touriñán, a balsa mineira das Pontes ou a eucaliptización do País.

Os conflitos de interese do ex-profesor á hora de informar determinados proxectos usando as siglas da Universidade de Santiago, así como a falta de rigor dos estudos e informes, confirmada no caso de San Fins por outro equipo da Universidade da Coruña e xa evidenciada anteriormente polo Dr. Steven H. Emmerman, fíxeron que desde ContraMINAcción se reitere a petición á USC para que lle retire o título de emérito logo de investigar unha situación que afecta gravemente a reputación de toda a Universidade.

ContraMINAcción esixe a rectificación dos Colexios profesionais

En xuño de 2019 catro Colexios profesionais (Xeólogos de España, de Químicos de Galicia, de Enxeñeiros de Minas do Noroeste e de Enxeñeiros Técnicos de Minas de Galicia) emitiron un comunicado de aplauso a Felipe Macías pola súa actuación en San Finx e Touro con duras críticas que pretendían desprestixiar publicamente o traballo do Dr. Steven H. Emerman na súa calidade de consultor ao servizo de entidades públicas e ambientais galegas.

Naquela altura, o comunicado indicaba que “se ha permitido poner en duda el trabajo y profesionalidad del catedrático” [Macías] e “despreciar y desprestigiar sin mayor argumento científico o técnico, ni currículo que avale su opinión”. Emerman cuestionara as conxecturas de Felipe Macías evidenciando extensos plaxios, absoluta falta de rigor metodolóxico e procedimental e manipulacións groseiras nun dos informes de Macías sobre San Finx, co fin manifesto de eximir a concesionaria mineira do cumprimento dos limites legais para contaminantes perigosos, alegando un ficticio fondo natural de metais.

Unha vez que tanto o prestixioso equipo da Universidade da Coruña como Augas de Galicia e o Ministerio para a Transición Ecolóxica desbotaran as conxecturas do equipo de Macías, ContraMINAcción esíxelles aos catro colexios profesionais que, “por principios deontolóxicos e pola reputación dos propios colexios que poderían estar a ser usados para intereses espúreos”, retiren os seus comunicados anteriores e informen de forma fehaciente dos resultados da avaliación feita sobre o estudo liderado por Macías.”

Contraminacción lembra o vergoñento feito de que un membro da directiva do Colexio de Enxeñeiros de Minas do Noroeste estea a ser investivago por presunta falsidade documental en relación ás Minas de San Finx; e que o xeólogo da mina de Touro e co-promotor do comunidado sexa o delegado en Galicia do Colexio de Xeólogos. ContraMINAcción esixe aos Colexios profesionais que na súa calidade de corporacións de dereito público inicien de inmediato un procedemento interno de deslinde de responsabilidades respecto aos posibles conflitos de intereses existente nos seus órganos de dirección.

meme_presas_san_finx2

Galería

A Xunta insinúa que unha das presas de residuos mineiros de San Finx era para moer millo

  • A Dirección Xeral de Minas pretende así evitar que sexa a concesionaria mineira, do Grupo Sacyr, quen se faga cargo da remoción dos residuos e restauración da zona
  • A rotura da presa, a 5 km da ría de Noia, podería producir un importante impacto ambiental, segundo informou Augas de Galicia

29 de xullo de 2020.- A rede ContraMINAcción considera “esperpéntico e demostrativo da corrupción rampante” que a Xunta, nun xiro inesperado, afirme agora que as presas de residuos mineiros das minas de San Finx (en Lousame), a maior das cales pecha un val fluvial cun dique de contención de lodos de 50 metros de cumprimento e 14 metros de altura, fosen para mover un pequeño muíño negral de 10 m2 no que moían millo a veciñanza.

Así o afirma nun informe a enxeñeira técnica de minas Olga Barreiro Sevillano, funcionaria do departamento que dirixe Ángel Bernardo Tahoces, chamado a declarar ante o xuíz precisamente por deixar estas presas mineiras fóra do proxecto de restauración que aprobou en 2009 sen trámite ambiental algún. Sen embargo, as presas figuran como instalacións de residuos mineiros tanto nos plans anuais de labores presentados pola mina ata o ano 2000 como no “Inventario de Balsas e Escombreiras da Comunidade Autónoma de Galicia”, encomendado pola Xunta en 1999 trás o desastre de Aznalcóllar.

O informe no que se vincula a presa de residuos e o muíño foi encargado por “orde verbal” do Xefe Territorial da Consellería de Industria na Coruña, Isidoro Martínez Roca, co propósito de remitilo a Augas de Galicia, que xa determinara o ano pasado que se trataba de presas de residuos mineiros e pretendía obrigar á empresa ao seu desmantelamento e restauración da zona.

Segundo os colectivos integrantes de ContraMINAcción, trátase dunha tentativa desesperada de evitar tanto a responsabilidade da concesionaria mineira, unha filial de Valoriza Minería (Grupo Sacyr), como dos propios funcionarios e autoridades agora chamados a declarar por presunta falsedade en documento público, ao mentir posiblemente sobre as presas mineiras.

Aínda que é sobradamente coñecido que o maior dos depósitos mineiros fora construído pola mina en 1939 e que protagonizou o chamado “Desastre de 1960” trás a rotura das súas comportas (como recolle o documental “San Finx 1960”), a Dirección Xeral de Enerxía e Minas pretende que a demolición das presas e restauración da zona se pague con diñeiro público, e non a cargo da concesionaria mineira, que é legalmente responsábel polas presas.

Nun informe de 2017, Augas de Galicia afirmaba que no caso dunha eventual rotura da presa de maiores dimensións “o arrastre dos materiais podería producir un importante impacto ambiental” mentres que nunha visita de inspección realizada en 2019 polo hidrólogo especialista en presas mineiras Steven H. Emerman concluiuse que a mesma presa presentaba signos evidentes de licuefacción interna o que levaría más cedo ou máis tarde á súa falla crítica.

meme_presas_san_finx3.jpg

Galería

A ONU chama a atención ao Estado español polo abandono das presas mineiras de San Finx

Esta semana o Estado español someteuse en Xenebra á súa terceira volta no Exame Periódico Universal (EPU), un mecanismo do Consello de Dereitos Humanos das Nacións Unidas que, desde 2005, examina periodicamente a situación dos dereitos humanos en todos os países do mundo. Entre estes dereitos, inclúense os dereitos ambientais.

Aínda que este ano a revisión do Estado español centrouse na situación en Cataluña, o relatorio da Oficina do Alto Comisionado das Naciones Unidas para os Dereitos Humanos tamén recolleu os apelos a garantir “o respecto dos dereitos ambientais mediante a supervisión e a restauración adecuadas das instalacións que requiran atención urxente, en particular as presas de estériles mineiros abandonadas”.

O relatorio do Alto Comisionado referiu un informe dunha das entidades con estatuto consultivo especial ante a ONU que ilustrara esta situación co exemplo do caso das presas de residuos mineiros das Minas de San Finx, en Lousame, que están sendo obxecto dunha investigación ante o Comité de Cumprimento da Convención de Aarhus, tamén dependente das Nacións Unidas.

O informe indica que no caso das presas mineiras de San Finx, que agora a Xunta pretende facer pasar por embalses hidroelétricos, “unha falla implicaría impactos ambientais e humanos significativos”, asinalando ademais como as autoridades autonómicas “obstruíron o acceso a información ambiental crítica”.

O relatorio da Oficina do Alto Comisionado das Naciones Unidas para os Dereitos Humanos (A/HRC/WG.6/35/ESP/3) pode ser descargado da web da ONU en casteláninglésfrancésrusochinés e árabe. A referencia ás presas de residuos mineiros áchase na páxina 3 (parágrafo 18).

ONU

Galería

A falla de restauración e a contaminación dos cauces fluviais, consecuencia dos antigos labores mineiros de Touro, sacan as cores á Xunta de Galicia en Bruxelas

Touro fíxose ver e oír no día de hoxe en Bruselas, na sede da Comisión de peticións do Parlamento europeo. A contaminación producida pola falla de restauración das antigas minas de Touro estivo moi presente gracias ás peticionarias, que deron voz á veciñanza.

A casuística da mina de Touro, así como a situación xeral da minería en Galicia, xa ten sido abordada con anterioridade nas institucións europeas, non só a través de peticións, senón tamén a través da Comisión ou mediante preguntas no pleno do Parlamento.  Nesta ocasión, as peticións chegan da man da iniciativa do grupo dos Verdes- Alianza Libre Europea, a través de Ana Miranda, que ademáis facilitou a participación dun grupo máis amplo e a celebración dun encontro de análise e debate cos grupos políticos e os colectivos veciñais. A intervención dos peticionarios, que representaron ás asociacións Petón do Lobo (Petición n.º 0174/2018), Cova Crea (Petición n.º 1194/2017) e Mina Touro – O Pino NON (Petición n.º 0386/2018) foi moi convincente e estivo moi ben argumentada e documentada.

A pesar da oposición do eurodeputado do Partido popular e do representante da Comisión, o Parlamento estivo moi receptivo ás peticións defendidas pola veciñanza afectada pola mina de Touro. As tres peticións fican abertas para o seu seguimento e avaliación.

Temos que agradecer especialmente o gran traballo de Luis Gallardo Zafra, María del Pilar Sampedro Laranga, Isabel Vila e Iria Ares Méndez.

Para máis información sobre o tratamento da problemática mineira de Touro no Parlamento europeo:

6.jpg
As peticionarias Iria Ares Méndez, Mª del Pilar Sampedro Laranga e Luis Gallardo Zafra no día de hoxe, na sede da Comisión de peticións do Parlamento europeo (Bruselas)

26.jpg
Isabel Vila, veciña de Touro e representante da Plataforma Mina de Touro -O Pino Non, durante a súa intervención no día de hoxe na Comisión de peticións do Parlamento europeo.

3.jpg
Luis Gallardo Zafra, veciño de Touro e representante da asociación galega Cova Crea, durante a súa intervención no día de hoxe na Comisión de peticións do Parlamento europeo.

5.jpg
Mª del Pilar Sampedro Laranga, veciña de Touro e representante da asociación ambiental e cultural Petón do Lobo, durante a súa intervención no día de hoxe na Comisión de peticións do Parlamento europeo.

7.jpg
Iria Ares Méndez, veciña de Touro e representante da Plataforma Mina de Touro -O Pino Non, durante a súa intervención no día de hoxe na Comisión de peticións do Parlamento europeo.

17.jpg
Tatjana Ždanoka

24.jpg

21.jpg
Cristina Maestre Martín de Almagro 

19.jpg
Diana Riba i Giner

 

23.jpg
Margrete Auken

15.jpg
O representante da Comisión europea

22.jpg

1.jpg
Dolors Montserrat, presidenta da Comisión de peticións

11.jpg
A contaminación dos cauces fluviais de Touro

12.jpg
Os efectos da drenaxe áceda de mina nos cauces fluviais de Touro

14.jpg

9.jpg

8.jpg

111
As peticionarias Iria Ares Méndez, Mª del Pilar Sampedro Laranga e Luis Gallardo Zafra no día de hoxe, na sede da Comisión de peticións do Parlamento europeo (Bruselas). Isabel Vila, veciña de Touro e representante da Plataforma veciñal Mina de Touro -O Pino pechou a quenda de intervencións.

 

 

 

Galería

O debate sobre a mina de Touro trasládase á Comisión de peticións do Parlamento europeo

Por terceira vez nos últimos dous anos, a problemática sobre a controvertida mina de Touro será trasladada ás institucións europeas. Nesta ocasión, tres representantes de distintos colectivos da rede Contraminacción, entre os que se atopa a Plataforma Veciñal Mina Touro – O Pino NON, e as asociacións de Petón de Lobo e Cova Crea, terán ocasión de defender ante a Comisión de Peticións do Parlamento Europeo as súas reclamacións sobre a afectación do proxecto de extracción de cobre a ceo aberto que actualmente tramita a empresa Cobre San Rafael, así como a falta de transparencia por parte da Xunta de Galicia no procedemento. Así mesmo, tamén se cuestiona a restauración do territorio afectado pola antiga explotación, pechada fai máis de trinta anos, en particular o dano causado á calidade das augas tras o seu paso pola mina. En directa relación coas políticas europeas, atópase a afectación a explotacións agrarias beneficiarias da Política Agraria Común (PAC), dado que a actividade mineira podería afectar aos acuíferos e as balsas poderían ser perigosas para explotacións leiteiras lindeiras.

Para a admisión a trámite das tres peticións, a comisión do Parlamento Europeo tivo en conta, entre outras cuestións, que a Directiva sobre residuos da minería (Directiva 2006/21/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 15 de marzo de 2006, sobre a xestión dos residuos de industrias extractivas e pola que se modifica a Directiva 2004/35/CE – Declaración do Parlamento Europeo, do Consello e da Comisión (DO L 102 de 11.4.2006, pp. 15-34)) establece a obriga de que as autoridades competentes garantan que os residuos de extracción se xestionen dun xeito que non supoña perigo para a saúde das persoas e sen utilizar procesos ou métodos que poidan danar o medio ambiente e, en particular, supoñer riscos para a auga, o aire, o chan, a fauna ou a flora, sen causar molestias debidas ao ruído ou os malos cheiros e sen afectar negativamente a paisaxe nin a lugares que presenten un interese especial. Doutra banda, tamén fai referencia a Comisión de Peticións áDirectiva marco sobre a auga (Directiva 2000/60/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 23 de outubro de 2000, pola que se establece un marco comunitario de actuación no ámbito da política de augas (DO L 327 de 22.12.2000, pp. 1-73)), que esixe que as autoridades competentes, no contexto do plan hidrolóxico de conca pertinente, determinen as repercusións da actividade humana no estado das augas superficiais e das augas subterráneas, e adopten as medidas necesarias para acadar os obxectivos ambientais para todas as masas de auga.

A situación actual da mina de Touro, con constantes episodios de contaminación de augas e de ausencia de restauración ambiental do espazo degradado pola actividade dos anos 80, evidencia unha clara vulneración das directivas europeas mencionadas, así como da Directiva 2004/35/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 21 de abril de 2004, sobre responsabilidade ambiental en relación coa prevención e reparación de danos ambientais.

Imagen2

Se nin en máis de dous anos de tramitación do novo proxecto extractivo, nin en máis de trinta desde o cesamento na actividade mineira, as autoridades galegas e españolas non souberon ou non quixeron poñerlle remedio a unha situación xa insustentable de grave dano ao medio ambiente, terá que ser a Unión Europea quen tome cartas no asunto. Por este motivo, as persoas encargadas de defender mañá as peticións, insistirán en que estas permanezan abertas e que, dado que estamos ante un caso sistémico, igual que o das minas de San Finx en Lousame ou moitas outras ao longo da nosa xeografía, e que o Parlamento Europeo envíe unha “Fact Finding Visit” ou visita de investigación a Galicia, para poder inspeccionar in situ a situación de deixamento na que a nosa Administración tennos sumidos.

No caso da Plataforma Veciñal Mina Touro – O Pino NON, a petición fora presentada en 2018 co apoio da eurodeputada Lida Senra. Ao non conseguir esta manter o seu escano tras as eleccións ao Parlamento Europeo da pasada primavera, foi outra eurodeputada galega, Ana Miranda, quen tomou o relevo para manter a mina de Touro no punto de mira da Eurocámara.

A intervención dos peticionarios, que representarán ás asociacións Petón do Lobo (Petición n.º 0174/2018), Cova Crea (Petición n.º 1194/2017) e Mina Touro – O Pino NON (Petición n.º 0386/2018), está programada para as 14:30 horas do martes 12 de novembro. Pode seguirse en directo a través da seguinte ligazón:

https://www.europarl.europa.eu/ep-live/es/committees/video?event=20191111-1500-COMMITTEE-PETI

As tres peticións permanecen abertas a adhesións.

Imagen1

Galería

As minas de San Fins de Lousame, de novo no Parlamento europeo

No día de hoxe a problemática das minas de San Fins, no municipio coruñés de Lousame, estivo presente na orde do día da Comisión de Peticións do Parlamento europeo en Bruselas.

Sobre as 11:30 horas debatíase de novo a petición 59/2017, relativa á falla de información, á falla de seguridade e a contaminación das presas mineiras de San Fins. A petición presentada no seu día pola asociación ambiental e cultural Petón do Lobo, xa fora defendida o 11 de xullo de 2018 no seo desta Comisión, por Xosé Manuel Romarís Cercós, quen conseguira que a petición ficara aberta á espera de novos informes.

Nesta ocasión a defensa da petición foi asumida por Joám Evans Pin, quen compartiu cos presentes datos técnicos emitidos por persoal experto, sobre da contaminación dos cauces fluviais de San Fins e a falla de restauración das antigas labores mineiras.

O poñente manifestou a falla de dilixencia do departamento de minas da Xunta de Galicia, que aínda a tarde anterior remitira os informes solicitados no seu día pola Comisión europea tras o primeiro debate da petición no ano 2018, impedindo con esta actuación extemporánea que os mesmos foran examinados co debido detalle polas persoas afectadas e eurodeputadas interesadas, e co posible prexuizo derivado da indefensión provocada pola falla de información.

Joám Evans tamén chama a atención sobre as conclusións do informe tardío aportado polo departamento de minas da Xunta de Galicia, que dirixe Bernardo Tahoces. O informe sorpresivamente alude a que as presas mineiras abandonadas foron construidas con fins eléctricos e non mineiros, con unha clara intención de obviar o control da Comisión de peticións e “burlar” a transparencia, a falla de información veraz, a seguridade xurídica, o principio de igualdade e contradicción das partes nos procedementos administrativos, e en definitiva ao noso xuizo, “terxiversar con mentiras” un sistema democrático baseado no principio de legalidade e de responsabilidade dos poderes públicos. O que sería un gran motivo para pedir xa desde aquí a dimisión do responsable de minas da Xunta de Galicia.

No Inventario de Balsas mineiras encargado pola Xunta de Galicia no ano 1999 xa figuraban as balsas mineiras de San Fins. Tampouco se fixo unha avaliación medioambiental e a cidadanía nunca tivo a oportunidade de participar no procedemento de reapertura desta mina no ano 2010. Todo isto engadido á contaminación existente, á falla de restauración das actividades mineiras anteriores e á falla de supervisión das empresas mineiras responsables que non se deixa ao azar. Semella existir unha intencionalidade clara e manifesta de incumprir a normativa europea, española e galega por parte do departamento de minas da Xunta de Galicia, en favor das empresas mineiras.

No debate participaron as eurodeputadas María Soraya Rodríguez Ramos, Tatjana Zdanoka, Yana Toom, Cristina Maestres Martín de Almagro e Margrete Auken, que reprocharon á Xunta o seu desleixo en relación ás minas de San Fins. Incluso pediron a formación dunha comisión de investigación para que supervisara in situ a falla de restauración mineira e a contaminación.

Destacou a posición do ex ministro do Interior, Juan Ignacio Zoido, partidario de arquivar a petición.

A petición queda aberta á espera do informe da Comisión europea. Cómpre destacar o importante traballo que realizou a eurodeputada Ana Miranda e o BNG no Parlamento europeo a través do grupo Verdes-ALE para que a petición puidera ser tratada no día de hoxe.

 

 

 

 

 

 

 

 

Galería

Experto internacional en seguridade mineira alerta do risco de falla catastrófica das presas en San Finx

Na visita de inspección ás presas mineiras Emerman constatou o proceso de erosión interna que, eventualmente, provocará o colapso da presa e a chegada de decenas de millaress de toneladas de residuos mineiros altamente contaminantes á ría de Muros-Noia.
Noia, 29 de xuño de 2019. Na noite do venres o auditorio do antigo matadeiro de Noia atendeu atónito durante dúas horas e media as serias advertencias do Dr. Steven H. Emerman sobre o estado das presas de residuos mineiros de San Finx e a chegada de metais pesados á ría, que denominou como “bomba química de reloxaría” prestes a activarse en calquera momento.
O coloquio, baixo o suxestivo título “Todo o que sempre quixeches saber sobre as Minas de San Fins e nunca te atreviches a preguntar”, foi organizado polo Centro de Saberes para a Sustentabilidade, ente recoñecido oficialmente pola Universidade das Nacións Unidas, coa colaboración de PLADEMAR e Verdegaia.
Durante a súa presentación, o Dr. Emerman insistiu que tanto o proxecto aprobado pola administración da Xunta en 2009 como os recentes informes asinados polo Prof. Felipe Macías son unha auténtica burla, que ademáis poñen en perigo crítico a ría de Muros-Noia. Explicou detalladamente como empresa e administración, co aval do antigo catedrático da Universidade de Santiago, pretenden establecer unha falsedade consistente en que no río San Fins existiría un fondo natural de metais que impediría cumprir os limites legais de substancias contaminantes perigosas como o cadmio, coñecido axente canceríxeno.
Emerman está finalizando un detallado informe no que analiza pormenorizadamente a situación das minas de San Finx e desmonta un por un os argumentos e incongruencias que presentan os informes da empresa concesionaria, redactados polo edafólogo xubilado Felipe Macías. Para completar os informes, esta semana Emerman realizou unha visita de inspección ás minas de San Finx, onde foi posíbel comprobar os procesos de erosión interna que ameazan a integridade estructural das presas mineiras e que, eventualmente, provocará a falla catastrófica da presa maior e a inxección instantánea de decenas de millaress de toneladas de residuos mineiros altamente contaminantes á ría de Muros-Noia.
O Dr. Emerman, con 31 anos de experiencia na avaliación de presas de residuos, deixou que non está en contra da minaría pero que nunca, en toda a súa carreira, vira presas de residuos mineiros no estado de abandono no que se encontran as de San Finx, sendo isto especialmente grave tratándose de presas de formigón contruídas segundo un antigo método británico que quedou obsoleto hai máis de medio século. “Só quedan algúns exemplos de presas mineiras como as de San Finx nalgunhas ex-colonias británicas, na India, e en África, sendo que a maioría das estructuras desta clase ou ben colapsaron ou foron desmanteladas polas autoridades polo risco que supoñen”.
O Dr. Emerman é un recoñecido consultor internacional en hidroloxía e especialista na avaliación da afectación ambiental das explotacións mineiras. É Doutor en Xeofísica pola Universidade de Cornell, Máster en Xeofísica pola Universidade de Princeton e Licenciado en Matemáticas pola Universidade Estatal de Ohio. Ten 31 anos de experiencia no ensino universitario de hidroloxía e xeofísica e 66 publicacións científicas na materia. Como consultor independente, ten traballado para empresas mineiras, organismos públicos e organizacións non-gobernamentais.

emerman_noia
Dr. Emerman insistiu que tanto o proxecto aprobado pola administración da Xunta en 2009 como os recentes informes asinados polo Prof. Felipe Macías son unha auténtica burla, que ademáis poñen en perigo crítico a ría de Muros-Noia

Galería

Felipe Macías, o edafólogo -político partidario da xeración de emprego, á costa da minería contaminante de Galicia que “promove” a Xunta de Galicia en Touro

https://www.youtube.com/watch?v=_sbKJxQv-e8

Aínda que é ben coñecida a posición do edafólogo Felipe Macías ao servizo do lobbie mineiro en Galicia, hai uns días a través de youtube, volviamos a ter noticia da súa opinión “técnica e sobradamente solvente” sobre o desastre mineiro de Touro.

Nun decidido paso máis da súa carreira de edafólogo a xa “veterano” político, o “experto” falaba da incrible xeración de empregos que podía xerar o polémico proxecto mineiro de Touro e da necesidade de superar a agricultura de subsistencia que se practica no municipio.

O “experto” comentaba a ausencia de contaminación do río Ulla e louvaba o progreso económico e social derivado do forte tecido mineiro de Galicia. A contaminación en Touro, por suposto non existe, e superar a agricultura e gandeiría arcaicas da zona só é posible apostando por un proxecto mineiro que pode xerar moito emprego en Touro, nun municipio no que a xente non ten traballo nen traballa, por non ter onde.

Escoitar a opinión deste tipo de “expertos” cuestiona o papel non só da universidade en Galicia, senón tamén dos grupos de investigación, que apoiados con fondos públicos comunitarios, se promoven neste caso desde a universidade de Santiago de Compostela.

Aínda que somos conscientes da liberdade de expresión, isto non obsta sen embargo a decencia e a ética de profesionais venvellados a programas de investigación e a organismos universitarios financiados con diñeiro público de toda a cidadanía galega, e incluso europea.

Como alguén vencellado a CRETUS, Cros- Research in Environmental Technologies*, pode obviar a contaminación dos cauces de Touro, que foi obxecto xa de varios expedientes sancionadores por parte de Augas de Galicia e dou lugar á apertura dunhas dilixencias penais por parte do Xulgado de Arzúa?

Así nos vai.

*CRETUS, Cros- Research in Environmental Technologies,  é unha agrupación estratéxica constituída en 2015 por 8 grupos de investigación da Universidade de Santiago de Compostela (4 GRC e 4 GPC) co obxectivo de desenvolver e avaliar tecnoloxías ambientais sustentables buscando solucións que permitan minimizar impactos e riscos, tratando de recuperar recursos, a través de procesos que sexan económica, social e ambientalmente sustentables.

9.png
http://www.usc.es/cretus/felipe-macias-vazquez/

Galería

ContraMINAcción vén de axudar a impulsar a rede contra a explotación do litio en Portugal

O sábado 11 de maio, ContraMINAcción estivo en Boticas, Portugal, nun Encontro sobre minería de litio no país veciño.

A asociación “Unidos em Defesa de Covas do Barroso” está a solicitar o cancelamento da denominada “Mina do Barroso”, e das demais solicitudes de prospección en zonas circundantes e en todo Portugal. A súa motivación é preservar o ambiente, o patrimonio, e a saúde e calidade de vida da poboación.

Por iso organizaron un Encontro que consistiu nunha xornada de conversacións, un xantar colectivo e unha visita ao sitio do proxecto mineiro. Coa presencia do Presidente da Cámara Municipal de Boticas, Fernando Queiroga, a Junta de Freguesia, a coordinadora do evento Jessica da Cruz (da asociación Unidos em Defesa de Covas do Barroso) e de outras persoas residentes de Covas do Barroso afectadas polo proxecto, como Nelson ou Francisco.

Ao longo da intensa xornada tiveron lugar intensos debates e intercambios, nos que participaron mesmo xeólogos afíns aos proxectos mineiros, que se achegaron para interesarse polo contido do evento. Ademais de persoas da zona como Nelson, tamén expuxeron a súa experiencia fronte a minaría invitadas como Maria do Carmo Mendes, que chegou da Serra de Argamela, tamén afectada inminentemente pola minaría.

5ab09d1d422fd.jpeg

Pola sua parte, ContraMINAcción levou unha mensaxe de unión e de intercambio de información e solidariedade fronte a ameaza de destrución que a minaría supón para cada vez máis comunidades. Marga Prieto explicou as particularidades da oposición á minaría en Galiza, e deu información sobre os proxectos mineiros na comunidade; Nela Abella expuxo as conclusións acadadas durante o Encontro que se organizou en Febreiro 2019 en Santiago de Compostela xunto a plataformas de todo o estado español e Portugal, e Guadalupe Rodríguez explicou como se conecta ContraMINacción no plano internacional. ContraMINAcción achegou ademais as características da Alianza Europea de Baterías impulsada por Alemania, que explica o fenómeno deste boom mineiro, da man dun colaborador dese país, Klaus Schenk. E tamén compartiu diferentes materiais informativos como un póster sobre impactos da minaría na agricultura, o folleto sobre impactos das actividades extractivas sobre a auga, e o novo libro infantil e xuvenil editado por Coluna San Fins, un dos colectivos da nosa Rede, e titulado “A mina contamina”.

Entre o público, ademais de xente da zona, directamente afectada polo proxecto, estaban numerosas persoas de outras zonas de Portugal, que acudiron para interesarse pola iniciativa, así como representantes de Quercus, o colectivo ecoloxista con máis arraigo en Portugal.

Pero por que “contra” o litio?

A carreira do litio non ten limites. Durante o Encontro en Boticas denunciouse a falta de transparencia e imparcialidade do goberno portugués co respecto á exploración do litio. A súa campaña publicitaria enganosa oculta que a minaría afectará áreas protexidas, áreas clasificadas, e tamén zonas urbanas como a Serra da Argemela, Beira Interior, Montalegre, Serra do Soajo, Barroso, Serra do Alvão, Serra da Gardunha, Serra da Estrela, Reserva Natural da Serra da Malcata, zonas urbanas de Braga e Viseu, etc. Todos estes lugares están a sofrer as consecuencias da especulación económica da industria mineira. A intención e formar unha rede cuxas bases quedaron sentadas tras o encontro da fin de semana.

Agradecemos muito sinceramente a rede Contraminacción, que patrocinou o Encontro, e que foi um impulso e o exemplo”, dixo Jessica da Cruz, coordinadora da reunión e a visita ao proxecto mineiro.

9.jpg

Participando e impulsando redes

ContraMINAcción está a traballar constantemente para advertir dos perigos da minaría. Despois de percorrer durante case 7 anos gran parte de Galiza levando información sobre o tema a tódolos recantos do territorio, este ano 2019 tivo un rol importante no avance a unha consolidación da rede ibérica de alerta fronte a minaría.

ContraMINAcción naceu como unha rede para advertir do boom mineiro en Galiza. Co paso dos anos consolídase como un espazo de debate sobre os impactos da minaría en Galiza e axudou a impulsar algúns dos procesos de resistencia contra a minaría mais significativos, como a denuncia da chamada Lei de Depredación, unha denominación que xa se fixo popular, pois é así como a recoñecen incluso os propios políticos que a impulsaron como “Lei de Fomento de Iniciativas Empresariais”.

Nestes anos, contraMINAcción organizou un total de catro Encontros sobre o tema dos impactos da minería, dous a nivel galego, un sobre o territorio español e tamén no plano internacional, xunto a rede Yes to Life No to Mining, da que forma parte.

ContraMINAcción valora moi positivamente o encontro celebrado en Portugal, que serviu, ademais de para informar sobre os riscos derivados do proxecto concreto de Covas de Barroso e da minaría do litio en xeral, para establecer contactos entre os colectivos portugueses, así como entre eles e os da nosa Rede.

Traballar de xeito coordinado é importante, non só pola proximidade física entre Galiza e Portugal, senón tamén pola coincidencia de materiais que están a ser investigados (en Galiza tamén hai varios permisos de investigación de litio solicitados), así como pola lóxica coa que actúan empresas e poderes políticos, moi similar en ambos sitios. Desde ContraMINAcción seguiremos informando da evolución deste novo conflito.

7.jpg