Galería

Alerta tras o anuncio da nova lei de “facilitación” do espolio de Galicia

Este domingo, 1 de novembro de 2020 a cidadanía galega espertaba coa noticia de que o goberno galego do Partido popular que lidera Alberto Núñez Feijóo, pretende implantar nun prazo inmediato unha “importante” reforma administrativa orientada a axilizar a autorización de grandes proxectos empresariais. Quérese reducir burocracia e contraer as etapas administrativas que toda iniciativa industrial debe superar antes obter o visto e prace para así comprimir a tramitación e mellorar a competitividade. O obxectivo, segundo o executivo, é acurtar ata un terzo a duración de todo o proceso, que nos casos máis complexos pode levar agora ata máis de tres anos, todo elo a prol das grandes corporacións empresariais eólicas e mineiras, as máis beneficiadas.

Cidadanía en alerta

Esta noticia sorprende sobremaneira e debera alertar á cidadanía e ás entidades naturalistas e ecoloxistas galegas, xa que nestes tempos de coronavirus, nos que a  cidadanía do mundo está a percibir que a situación dos nosos ecosistemas, e moi especialmente o descenso da biodiversidade na natureza, prexudicáronnos, facendo que esteamos máis expostos a que pandemias como a que estamos a sufrir volvan suceder. De novo, o dano que o home inflixe á súa contorna é clave na cadea de transmisión do virus e o goberno da Xunta de Galicia de Alberto Núñez Feijóo está a implantar unhas políticas económicas agresivas co medio ambiente, que pretenden facilitar, axilizar e acelerar a implantación de proxectos empresariais agresivos e depredadores de recursos acortando os tempos precisos para valorar debidamente os impactos ambientais que dos mesmos se poden derivar.

Galicia en rebaixas e a prezos de saldo. A letalidade das políticas depredadoras do Partido popular de Galicia

Cando aínda a cidadanía galega non asumiu os efectos da chamada “Lei de Depredación de Galicia” que modificou normas tan importantes como a Lei 8/2009 de aproveitamento eólico, a Lei 3/2008 de minería ou a Lei 7/2012 de Montes, esta nova lexislación reduce ás corporacións e grandes empresas os requisitos de declarar os seus proxectos como industriais estratéxicos. Deste xeito benefícianse da ausencia do control urbanístico, e dun uso prioritario do chan fronte a calquera outro uso. Tamén poden recibir adxudicacións directas de chan e maiores subvencións por parte do goberno. Isto ademais é agravado por unha opacidade absoluta en torno á tramitación administrativa, como ocorre no ámbito da minería ou do sector eólico.

As probas evidentes atópanse en casos como o parque eólico do Iribio, paralizado polo TSXG e que Fergo Vento coa complidade do goberno galego pretendía implantar no Courel, en plena Rede Natura. Outro exemplo, as minas de níquel de Castriz en Santa Comba, promovidas por un entramado espúreo de empresas e que con autorización implícita da Xunta de Galicia, pretendía eludir todo tipo de autorizacións e controis ambientais, ao igual que a súa homóloga mina de Varilongo, que reactívase tras máis de 30 anos de paralización irregular sen avaliación de impacto ambiental, logo de contar co beneplácito do Vicepresidente Segundo da Xunta, Francisco Conde.

Outro caso semellante, o proxecto eólico das Salgueiras, en Corme, que pretenden implantar á beira da Rede Natura e sen unha previa avaliación das repercusións sobre a Rede Natura 2000, infrinxindo o Plan de Ordenación do Litoral (POL) e toda a normativa da Paisaxe.

Alerta desde o CSIC

O divulgador científico David  Quammen pensa que o coidado da natureza é un investimento, que se trata da mellor vacina para protexernos de virus que actualmente afectan a animais salvaxes, cos que interactuamos cada vez máis por mor da destrución dos ecosistemas onde viven. A clave dánola Fernando Valladares, doutor en Bioloxía do Centro Superior de Investigacións Científicas de España (CSIC): o papel protector da biodiversidade. A existencia de máis dun millón de especies está ameazada pola acción do home, e con cada perda dunha especie diminúe o efecto de  dilución ou  amortiguamiento da propagación de infeccións dunha especie animal ao home. Este tipo de transmisión de enfermidades coñécese como  zoonosis e e supón xa o 70 por cento das enfermidades emerxentes no mundo.

Alerta desde as Nacións Unidas

Por outra banda as Nacións Unidas onde ademais de incidir na barreira de protección para futuras pandemias que supón a biodiversidade, poñen en valor outros beneficios que presenta o seu coidado: auga e aire limpos, alimentos nutritivos, fonte de medicamentos e coñecementos e, entre moitos outros, mitigación do cambio climático.

Demandas ao Executivo galego de Alberto Núñez Feijóo

Desde algunhas entidades ambientais e ecoloxistas de Galicia demándase ao goberno galego que presidente Alberto Núñez Feijóo:

1.- un pouco de “sentidiño” común en tempos de coronavirus e máis garantías ambientais, para protexer os recursos naturais de Galicia, incluida as Paisaxes galegas afectadas gravemente polo descontrol da planificación eólica de Galicia e a minería irresponsable.

2.- o impulso dun novo Plan Sectorial eólico para Galicia que integre as políticas derivadas das directrices das Paisaxes de Galicia, da protección dos espazos naturais integrados na Rede Natura, no Plan de Ordenación do Litoral (POL), o patrimonio cultural e arqueolóxico e garanta a participación da cidadanía no seu proceso de elaboración.

3.- a paralización inmediata de políticas “facilitadoras” da implantación de empresas, que non teñen outro efecto que a venda de Galicia a prezos de saldo ás grandes industrias e corporacións, que non deixan retorno social algún para as comunidades locais que sofren ou soportan os efectos da depredación dos seus recursos.

4.- o fomento dos bosques e da biodiversidade destes, freando sen demora a expansión incontrolada das plantacións de eucaliptos, os monocultivos forestais e finiquitando unhas políticas de caza letais para os ecosistemas, que fomentan o descontrol cinexético ao permitir a importación de especies de países do leste europeo para aumentar a sobrepoboación, ante a ausencia de especies propias autóctonas.

Galería

Teresa María Gutiérrez López, a directora de Augas de Galicia, detrás dunha autorización espúrea á filial de Sacyr en relación á mina de San finx de Lousame

  • A Xunta outorga unha “autorización” de vertidos encuberta á mina de San Finx
  • O permiso outórgase nun procedemento caducado, iniciado fai 4 anos e nunca resolto
  • Sacyr perforou en 2017 unha nova planta por debaixo do nivel de inundación a pesar de carecer de autorización de vertidos
  • Colectivos ambientais anuncian acción legais inmediatas contra Augas de Galicia

Compostela, 21/02/2020.- Catro anos despois de que a filial de Sacyr que se fixo coas concesións da histórica mina de San Finx se vira obrigada a solicitar permiso para o vertido as augas ácidas de mina, a Xunta outórgalle unha autorización encuberta baixo o eufemismo de “medidas cautelares” que ademais implica amparar a ocupación do cauce natural do río con dúas novas balsas de residuos mineiros construídas ilegalmente en 2011.

As medidas, autorizadas pola Directora de Augas de Galicia e ata fai pouco concelleira do Partido Popular en Santiago, Teresa María Gutiérrez, contemplan a instalación dunha “planta piloto de tratamento”, en teoría para tratar de forma experimental 2.000 litros por hora durante dous meses, pero fontes da empresa xa se gababan a finais de decembro que “la autorización de vertidos está al caer”, en referencia a estas “medidas cautelares”.

En 2017 a mineira perforou unha nova 5ª planta no sector “Buenaventura” da mina, por debaixo do nivel de inundación, debendo realizar bombeos continuos de drenaxes ácidas que foron vertidos ao cauce sen tratamento a pesar de carecer de autorización de vertido e declaración de impacto ambiental. ContraMINAcción teme que, con esta autorización encuberta, se reanude ilegalmente o achique das labores mineiras inundadas.

Ademais, a xuizo de ContraMINAcción, esta autorización non só é ilegal ao darse no marco dun procedemento cuxo prazo de resolución finalizou hai 3 anos e que, por tanto, está caducado, senón que evidencia a conivencia da Xunta coa mineira. “A mineira leva anos vertendo de xeito ilegal sen que se incoara un só procedemento sancionador, a pesar de constatarse que os altos niveis de cadmio, cobre e cinc presentes no río son resultado directo das verteduras da mina”. Por iso, anuncian accións legais inmediatas contra as autoridades e funcionarios de Augas de Galicia.

Denúnciase ademais que se produza esta autorización cando se constatou a continua mala fé da empresa, achegando datos falsos e conxeturas sen base científica, como a suposta existencia dun “fondo natural” de substancias contaminantes que impediría cumprir os limites de contaminantes que impón a lexislación, para o que Tungsten San Finx S.L. se valeu de informes emitidos polo profesor xubilado Felipe Macías, desmentidos por unha revisión rigurosa feita pola Universidade da Coruña. O proxecto de “planta piloto”, que supostamente pretende validar resultados experimentais de laboratorio, forma parte da estratexia de fraude permanente.

Ante iso, as únicas “medidas cautelares” que debería ter imposto a Xunta, desde o primeiro momento no que constatou a existencia de verteduras en 2016, eran as destinadas a impedilas, incluíndo o selado dos transversais de desaugue da mina mediante ‘bulkheads’, e o taponado de chimeneas e pozos de ventilación, permitindo a reinundación das plantas baleiradas ilegalmente desde 2008 e creando condicións anaerobias que minimicen os procesos de xeración de drenaxes ácidas de mina.

17

Galería

A paralización cautelar e provisional do parque eólico da serra do Iribio

O 21 de outubro de 2019 coñeciamos a decisión do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia de suspender a executividade do acordo do Consello da Xunta de 27/06/2019, que aprobaba a modificación do proxecto do parque eólico de Oribio, en tanto no se actualizara a Declaración de impacto ambiental (DIA) aprobada no ano 2005 e se xustificara a prevalencia do uso industrial que afecta a valores ambientais, paisaxísticos, forestais e culturais.

Desde a DIA de 2005, evidentemente, cambiaron as circunstancias tecnolóxicas, enerxéticas e ambientais e aprobouse o Plan Director dá Rede Natura 2000 en Galicia que, entre outras medidas, prohibe a instalación de novos parques eólicos nos espazos da REDE (art. 23 D.37/2014); a Serra do Oribio está catalogada como ZEC Ancares-Courel, Rede Natura 2000, así como ZEPVN, con destacada riqueza en valores etnográficos e culturais, sendo unha área importante para a conservación de especies ameazadas incluídas no catálogo galego de especies vulnerables, como a Circus Pygargus e a Circus Cyaneus, cun plan de conservación pendente de aprobación, e, recentemente con presenza de oso pardo e aguia real polo que un parque eólico puidese ser incompatible coa conservación de tal riqueza natural e cultural, así como cun desenvolvemento sustentable, de chan rústico de protección de espazos naturais, forestais e patrimoniais dentro da área do BIC Camiño de Santiago, Camiño Francés (D. 227/2011) nos T.m. de Triacastela e Samos; polo que a DIA de 2005, tras 14 anos, pode resultar obsoleta, maiormente para unha modificación do proxecto, con altura de postes de 152 m2, e incrementándose nun 20% as pas, cun importante impacto que, non elimina, nin corrixe, o que se contemple no proxecto o pintado dos aeroxeradores con motivos xacobeos, ademais, o proxecto designa o Camiño Real, histórico, de comunicación da Meseta, como a vía principal de servizos do Parque Eólico, poñendo en perigo as Vendas de Retorno, de Brañas, ou Portádego do Iribio, mámoas, e demais elementos que se atopan na vía ou nas súas inmediacións e pode ser do todo punto incompatible coa exposición pública pola Xunta para declaración de reserva da Biosfera de Ribeira Sacra e Serras do Oribio e Courel, e, “ Fergo Galicia Vento S.L.”. non executou o proxecto aprobado en 2009, e pretende realizar o modificado en 2019.

O alto Tribunal galego considerado o fumus boni iuris (aparencia de bo dereito) e periculum in mora, así como ponderando os intereses en conflito, acordaba así preventivamente, a suspensión interesada sen facerse especial imposición das costas procesuais, non pedidas pola incidentante.

Queda por ver como acabará este conflito ambiental ao que lle espera un longo camiño nos Tribunais, tendo en conta que o Presidente da Xunta xa indicou que ían recorrer a decisión xudicial.

Mentras tanto o Iribio queda con feridas abertas. As feridas das obras  xa iniciadas por unha empresa que non esperou á firmeza do acordo da Xunta de Galicia para iniciar as mesmas, pero que case seguro loitará nos Tribunais para recuperar o diñeiro xa invertido e o lucro cesante. Isto pasa en boa medida por non existir un paquete de medidas lexislativas ante a situación de emerxencia climática que estamos a vivir, que estableza a prevalencia dos valores ambientais ante calquer actuación ou política que os poida poñer en perigo.

IMG-20191022-WA0003
Serra do Iribio

Galería

A Comisión europea condiciona a protección dos Dereitos Humanos no Sáhara Occidental, ao éxito do desarrollo das relacións económicas entre a Unión Europea e Marrocos, sobre o “espolio común” dos recursos do pobo saharaui. A Comisión introduce un matiz: que o “espolio” sexa sustentable

En resposta á petición 2/2018, realizada ao Parlamento europeo por unha asociación española, na que se solicitaba á Unión Europea a modificación da política exterior europea relativa ao Sáhara Occidental, a Comisión explica que “o aumento do compromiso derivado da normalización das relacións contractuais entre a UE e Marrocos debería contribuír a restablecer o diálogo en materia de dereitos humanos. A referencia, na modificación prevista, ás garantías do respecto dos principios democráticos e os dereitos fundamentais (en virtude do artigo 2 do Acordo de Asociación) debería facilitar a supervisión do respecto dos dereitos humanos, en particular dos dereitos socioeconómicos, no Sahara Occidental. Ademais, a modificación prevista establece un mecanismo periódico de intercambio de información sobre o uso sustentable dos recursos naturais no marco da modificación do Acordo, o que tamén promoverá unha distribución máis equitativa dos dividendos do crecemento. Desta forma será máis fácil desenvolver proxectos de cooperación destinados a quen menos se beneficien do Acordo modificado (por exemplo, os nómades)”.  

9999
A area do Sáhara Occidental é empregada cada ano por países como España para rexenerar as súas praias

A Comisión europea espera que o desarrollo e a intensificación das relacións comerciais e contractuais con Marrocos melloren a protección dos Dereitos Humanos no Sáhara Occidental. A Comisión indica que a UE e Marrocos negociaron recentemente unha modificación de determinados protocolos do Acordo de Asociación, en particular sobre o comercio de produtos agrícolas. A Comisión propuxo a sinatura e celebración do acordo o 11 de xuño de 2018, e adxuntou ás propostas un informe sobre do impacto socioeconómico que poderían ter os cambios. O Consello adoptou a decisión relativa á sinatura o 16 de xullo.

O que chama realmente a atención e que os acordos celebrados con Marrocos teñan por obxecto os recursos do pobo do Sáhara Occidental, e que a moeda de cambio sexa a protección dos Dereitos Humanos por parte de Marrocos.

4
A venda de fosfatos do Sáhara Occidental por parte de Marrocos. Fonte imaxe: Europa Press

Para intentar amortiguar esta postura tan hipócrita da Unión Europea con respecto ao Sáhara Occidental e o seu dereito a decidir sobre os seus propios recursos, a Comisión indroduce o termo “sustentable” no tocante aos tratados comerciais. Indica a Comisión que: As consideracións relativas ao desenvolvemento sustentable constitúen o elemento principal ao que van dirixidos os esforzos actuais da UE e de Marrocos por modificar os protocolos de liberalización do Acordo de Asociación e renegociar o Acordo de colaboración no sector pesqueiro, de forma que este último sexa un Acordo de colaboración no sector pesqueiro sustentable”. Temos que entender que estes acordos con Marrocos sobre produtos agrícolas e pesqueiros van a ser sustentables, é dicir, que non van a esquilmar todos os recursos do pobo saharaui; se ben o obxecto das negociacións son sobre os recursos deste pobo, e por tanto o espolio continua.

9991.jpg
As mellores minas de fosfatos do mundo atópanse no Sáhara Occidental

 

A Comisión europea gábase do seu traballo e emprega como exemplo o recoñecemento por parte de Marrocos da Asociación Saharauí de Vítimas de Violacións Graves dos Dereitos Humanos, a primeira asociación saharauí rexistrada. Indica que tamén se reforzaron as comisións rexionais do Consello Nacional de Dereitos Humanos de Marrocos, que operan en Dajla e no Aiún, para facilitar o seguimento da situación dos dereitos humanos no territorio. Marrocos foi obxecto do seu terceiro Exame Periódico Universal realizado polo Consello de Dereitos Humanos das Nacións Unidas en setembro de 2017, tras o cal recibiu 244 recomendacións. Estas centrábanse principalmente na abolición da pena de morte, a detención da violencia contra as mulleres, a igualdade entre homes e mulleres, o fin da discriminación contra os nenos nados fose do matrimonio e a despenalización das relacións sexuais consentidas entre adultos do mesmo sexo. O Exame puxo de manifesto dificultades á hora de respectar a prevalencia da lexislación internacional en materia de dereitos humanos fronte á nacional. A Comisión apoia plenamente os esforzos do secretario xeral das Nacións Unidas destinados a lograr unha solución política que sexa xusta, duradeira e aceptable para ambas as partes, que prevexa a autodeterminación do pobo do Sahara Occidental no contexto de acordos coherentes cos principios e os obxectivos da Carta das Nacións Unidas. Polo que se refire aos refuxiados saharauís, a UE manterá a súa axuda humanitaria á poboación asentada nos campamentos de Tinduf e actualmente atópase en proceso de adopción de novos proxectos para apoiarlles no desenvolvemento de medios de subsistencia e capacidades.

43.jpg

En resumo, continua o “espolio consensuado” dos recursos do Sáhara Occidental tanto por parte da Unión Europea como por parte de Marrocos. Indrodúcese o matiz de que sexa unha “explotación sustentable” de recursos. A Comisión condiciona o aumento da protección dos Dereitos Humanos da cidadanía saharaui ao éxito das relacións contractuais con Marrocos. E por último, a Comisión delega nas Nacións Unidas todo o problema político do Sáhara occidental e manterá a axuda humanitaria aos refuxiados de Tinduf.

Para máis información véxase “Historia dun espolio”:

https://youtu.be/Yeruc4-qtvo