Galería

As minas de San Fins de Lousame, de novo no Parlamento europeo

No día de hoxe a problemática das minas de San Fins, no municipio coruñés de Lousame, estivo presente na orde do día da Comisión de Peticións do Parlamento europeo en Bruselas.

Sobre as 11:30 horas debatíase de novo a petición 59/2017, relativa á falla de información, á falla de seguridade e a contaminación das presas mineiras de San Fins. A petición presentada no seu día pola asociación ambiental e cultural Petón do Lobo, xa fora defendida o 11 de xullo de 2018 no seo desta Comisión, por Xosé Manuel Romarís Cercós, quen conseguira que a petición ficara aberta á espera de novos informes.

Nesta ocasión a defensa da petición foi asumida por Joám Evans Pin, quen compartiu cos presentes datos técnicos emitidos por persoal experto, sobre da contaminación dos cauces fluviais de San Fins e a falla de restauración das antigas labores mineiras.

O poñente manifestou a falla de dilixencia do departamento de minas da Xunta de Galicia, que aínda a tarde anterior remitira os informes solicitados no seu día pola Comisión europea tras o primeiro debate da petición no ano 2018, impedindo con esta actuación extemporánea que os mesmos foran examinados co debido detalle polas persoas afectadas e eurodeputadas interesadas, e co posible prexuizo derivado da indefensión provocada pola falla de información.

Joám Evans tamén chama a atención sobre as conclusións do informe tardío aportado polo departamento de minas da Xunta de Galicia, que dirixe Bernardo Tahoces. O informe sorpresivamente alude a que as presas mineiras abandonadas foron construidas con fins eléctricos e non mineiros, con unha clara intención de obviar o control da Comisión de peticións e “burlar” a transparencia, a falla de información veraz, a seguridade xurídica, o principio de igualdade e contradicción das partes nos procedementos administrativos, e en definitiva ao noso xuizo, “terxiversar con mentiras” un sistema democrático baseado no principio de legalidade e de responsabilidade dos poderes públicos. O que sería un gran motivo para pedir xa desde aquí a dimisión do responsable de minas da Xunta de Galicia.

No Inventario de Balsas mineiras encargado pola Xunta de Galicia no ano 1999 xa figuraban as balsas mineiras de San Fins. Tampouco se fixo unha avaliación medioambiental e a cidadanía nunca tivo a oportunidade de participar no procedemento de reapertura desta mina no ano 2010. Todo isto engadido á contaminación existente, á falla de restauración das actividades mineiras anteriores e á falla de supervisión das empresas mineiras responsables que non se deixa ao azar. Semella existir unha intencionalidade clara e manifesta de incumprir a normativa europea, española e galega por parte do departamento de minas da Xunta de Galicia, en favor das empresas mineiras.

No debate participaron as eurodeputadas María Soraya Rodríguez Ramos, Tatjana Zdanoka, Yana Toom, Cristina Maestres Martín de Almagro e Margrete Auken, que reprocharon á Xunta o seu desleixo en relación ás minas de San Fins. Incluso pediron a formación dunha comisión de investigación para que supervisara in situ a falla de restauración mineira e a contaminación.

Destacou a posición do ex ministro do Interior, Juan Ignacio Zoido, partidario de arquivar a petición.

A petición queda aberta á espera do informe da Comisión europea. Cómpre destacar o importante traballo que realizou a eurodeputada Ana Miranda e o BNG no Parlamento europeo a través do grupo Verdes-ALE para que a petición puidera ser tratada no día de hoxe.

 

 

 

 

 

 

 

 

Galería

Demandan ao Director Xeral de Minas por obstaculizar o acceso á información ambiental

Diversos colectivos e organizacións integrantes da rede ContraMINAcción levaron ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia a denominada “Instrucción Tahoces” (oficialmente Instrución 6/2018, do 3 de agosto, da Dirección Xeral de Enerxía e Minas, sobre acceso á información pública en materia de minas) que fora aprobada o verán pasado polo Director Xeral de Enerxía e Minas Ángel Bernardo Tahoces no medio de fortes críticas dos movementos sociais, que a consideran un paso máis para obstaculizar o acceso á información ambiental relativa a proxectos mineiros e enerxéticos.

O TSXG admitiu a demanda que veñen de formalizar esta mesma semanda a Asociación Petón do Lobo, a Asociación Sociocultural O Iribio, a Sociedade Histórica e Cultural Coluna Sanfins, o Sindicato Labrego Galego e Verdegaia, co apoio doutros coletivos integrantes na rede. Mediante a demanda contencioso-administrativa preténdese que o tribunal anule os aspectos da Instrución que vulneran non só a lexislación de rango superior en materia de acceso á información ambiental, senón que a propia Convención de Aarhus da que é parte contratante o Estado e que recoñece os dereitos de acceso á información ambiental e á participación pública en proxectos que afecten o ambiente.

Entre outros aspectos, a Instrución realiza unha interpretación restrictiva do que constitúe información ambiental, en vulneración das  definicións internacionais. Modifica ademais o réxime de acceso creando obstáculos que contrarían as normas legais, por exemplo  obrigando ao pagamento de taxas previas (independentemente de que a administración resolva ou non favorablemente a solicitude) ou alterando os prazos de resolución que establecen as diretivas europeas.

21
Lei 27/2006, do 18 de xullo, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de medio ambiente (incorpora as Directivas 2003/4/CE e 2003/35/CE)

A actitude obstaculizadora sistemática do departamento de minas da Xunta ven sendo denunciada de xeito continuo polos colectivos, ata o punto de estar actualmente aberto un procedemento ante a Comisión de Cumprimento do Convenio de Aarhus, nas Nacións Unidas, polo carácter sistemático destas vulneracións, existindo sentenzas previas do propio TSXG que condenaron á Xunta a entregar copias de expedientes mineiros que viñan sendo retidos ilegalmente.

Desde ContraMINAcción denúnciase a tentativa de dar aparencia de legalidade e institucionalizar as prácticas obstaculizadoras e obscurantismo que veñen caracterizando a actuación do departamento de minas,  recortando dereitos e liberdades fundamentais e saltándose a normativa básica en materia de acceso á información ambiental. Desde ContraMINAcción lembran a  imputación de Ángel Bernardo Tahoces por presuntos delitos de prevaricación ambiental ligados á mina San Finx, en Lousame, e que tamén gardarían relación coa ausencia dos trámites de participación pública na aprobación de proxectos mineiros, outra das componentes básicas da Convención de Aarhus.

7
Acción popular en asuntos medioambientales
Galería

As solicitudes de información en formato dixital, que as asociacións ambientais de Galicia dirixen á Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia, ralentizan segundo o propio director, a tramitación de expedientes sancionadores e de subvencións

O 5 de xuño de 2018, o Director Xeral de Enerxía e Minas, Ángel Bernardo Tahoces dirixía unha comunicación a unha asociación ambiental de Galicia, que previamente lle solicitara información sobre as labores mineiras abandonadas na Comunidade.

sustentabilidade.png
O Dereito a coñecer. A Lei 27/2006, de 18 de xullo, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de medio ambiente

Nesa comunicación reprochaba á asociación que o formato elexido pola mesma, a copia dixital, ralentizara de maneira considerable o traballo da Administración.

Así indicáballe textualmente que:

“…para atender á súa solicitude no formato “esixido” por esa asociación foi necesario escanear unhas 11.000 páxinas.

Sen prexuízo das actuacións propias doutros departamentos (arquivo, servizos informáticos, etc), foi precisa a dedicación de modo intensivo dun dos tres efectivos (todos pertencentes á escala facultativa de enxeñeiros de minas) dos que se compón o Servizo de Xestión Mineira ás tarefas inherentes ao proceso de transposición e habilitación da información solicitada en formato dixital durante máis de dous meses.

En determinados períodos foi precisa a dedicación de dous efectivos e, para certas actuacións, resultou imprescindible facer uso de instalacións técnicas doutros departamentos administrativos ou recorrer a servizos de empresas externas.

En síntese, o escaneado e preparación da documentación por vostedes solicitada en formato dixital afectou ao desenvolvemento das funcións específicas da Aministración mineira, entre as que se inclúen algunhas tan relevantes como as relacionadas coa vixilancia e control da actividade mineira, e supuxo a paralización ou ralentización de trámites e procedementos (particularmente, tramitación de expedientes sancionadores e tramitación de axudas e subvencións), coa conseguinte afectación á eficacia e eficiencia do traballo administrativo así como aos dereitos dos restantes administrados e aos intereses públicos”.

9.jpg
O acceso á información ambiental, un dereito fundamental de toda persoa

Noutro parágrafo da comunicación supoñía a actuación coordinada habitual de dúas asociacións solicitantes de información semellante. Así indicaba que: “Os resultados desta comparecencia da asociación X son coñecidos por esa asociación I, non só como é de supoñer pola actuación coordinada habitual, senón porque no seu escrito recibido o 9-3-2018 poñen de manifesto o coñecemento de formatos e contidos da documentación, pese a non ter comparecido para a súa consulta”.

Noutro parágrafo o Director Xeral referíase a unha terceira asociación “vinculada” á solicitante, tamén moi activa no tocante á solicitude de información.

“Cómpre salientar, aínda que esa asociación (incluíndo a asociación vinculada Z) está relacionada con múltiples solicitudes de información presentadas nos últimos tempos, boa parte delas solicitudes masivas ou xenéricas de información que esixen copia dixital de documentación non dixitalizada e que, cada unha delas e moito máis no seu conxunto, resultan difíciles ou imposibles de atender sen perturbar o normal funcionamento administrativo”.

1.jpg
Ángel Bernardo Tahoces, Director xeral de Enerxía e Minas. Fonte: Inega

Noutro parágrafo xa se lle indicaba á asociación solicitante que, a transparencia da Dirección Xeral de Minas ao facilitar o acceso á información, non sentaría precedente na administración.

“Pola súa parte, dende a Administración, dando continuidade á súa actuación de máxima transparencia que se evidencia na posta á disposición da información adoptáronse todas as medidas técnicas posibles para dispor da documentación en formato dixital e, en útlimo termo, nunha decisión que non vai a sentar precedente e para o cal se deixa constancia da actitude da asociación e do carácter desproporcionado e deliberado das súas esixencias, realízase a transposición de formato da información mediante o seu escaneado íntegro”.

O certo é que a asociación solicitante, en ningún momento foi consciente do transtorno que a súa solicitude causara na Dirección Xeral de Enerxía e Minas, ata que o Sr. Tahoces llelo comunicou no seu escrito de xuño deste ano, tras preto de dous anos de insistir unha e outra vez na súa petición.

Por outra banda, se a solicitude se fixo en formato dixital foi polo elevado importe da taxa a pagar que suporía obter toda a información en formato papel.

Ademais, unha vez no século XXI, o normal sería que o departamento que dirixe o Conselleiro Francisco Conde, a Consellería de Economía, Emprego e Industria, tivera todo o seu arquivo dixitalizado, polo que non se entende tampouco o transtorno causado pola solicitude en cuestión. Máis ben o transtorno semella producido polo desleixo da Dirección Xeral, ao non ter a documentación debidamente arquivada e ordeada en formato dixital.

A Lei 27/2006, do 18 de xullo, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de medio ambiente establece no seu artigo 11 que:

“1. Cando se solicite que a información ambiental sexa fornecida nunha forma ou formato determinados, a autoridade pública competente para resolver deberá satisfacer a solicitude a menos que concorra calquera das circunstancias que se indican a continuación:

a) Que a información xa fose difundida, de conformidade co disposto no Capítulo I deste Título, noutra forma ou formato ao que o solicitante poida acceder facilmente. Neste caso, a autoridade pública competente informará o solicitante de onde pode acceder á devandita información ou se lle remitirá no formato dispoñible.

b) Que a autoridade pública considere razoable poñer a disposición do solicitante a información noutra forma ou formato e xustifíqueo adecuadamente.

A estes efectos, as autoridades públicas procurarán conservar a información ambiental que obre na súa poder, ou no doutros suxeitos no seu nome, en formas ou formatos de fácil reprodución e acceso mediante telecomunicacións informáticas ou por outros medios electrónicos.

Cando a autoridade pública resolva non facilitar a información, parcial ou totalmente, na forma ou formato solicitados, deberá comunicar ao solicitante os motivos da negativa no prazo máximo dun mes desde a recepción da solicitude no rexistro da autoridade pública competente para resolver, facéndolle saber a forma ou formatos en que, no seu caso, poderíase facilitar a información solicitada e indicando os recursos que procedan contra esta negativa nos termos previstos no artigo 20”.

Polo tanto, a Dirección Xeral de Enerxía e Minas tería a obriga de procurar conservar a información ambiental que obre no seu poder, ou no doutros suxeitos no seu nome, en formas ou formatos de fácil reproducción e acceso mediante telecomunicacións informáticas ou por outros medios electrónicos.

91.jpg
A drenaxe áceda da minería irresponsable produce impactos serios e significativos sobre os recursos hídricos e os ecosistemas