Galería

Mudar a perspectiva: o Lobo, desafío e oportunidade para a conservación de espazos naturais e de riqueza de toda Galicia. Cada vez o Lobo conta con máis apoio social, aspecto que non debe ignorar nen minimizar a Xunta de Galicia. Lembrando a Lilas, a Loba de San Mamede de Seavia, en Coristanco, morta a mans dun furtivo

Según o Decreto 297/2008, de 30 de decembro, polo que se aproba o Plan de xestión do lobo en Galicia, a finalidade do Plan é garantir a viabilidade desta especie no noso territorio, mantendo unha poboación estable do lobo en Galicia e ao mesmo tempo compatibilizar a súa existencia coa da gandería extensiva e coa viabilidade económica das explotacións agropecuarias, adoptando medidas preventivas e establecendo liñas de axudas para paliar os danos causados por esta especie, así como poñer en valor a existencia do lobo e convertela nun elemento que fomente o desenvolvemento rural e turístico das zonas onde se atopa presente esta especie.

2.jpg

O Punto 5 da citada norma indica que o Plan de xestión do lobo en Galicia persegue os seguintes obxectivos:

“a) Establecer as medidas e actuacións que permitan manter unha poboación viable de lobos dentro dun marco de coexistencia co mundo rural e compatible coas actividades agropecuarias, que contribúan á conservación da poboación ibérica. b) Manter unha poboación estable e continua de lobos, similar á actual, independentemente das fluctuaciones naturais que poden producirse a curto prazo, e desenvolver os mecanismos para o seu seguimento e estudo. c) Minimizar a conflitividade xerada polos danos que ocasionan os lobos sobre a cabana gandeira mediante incentivos económicos e asesoramento técnico adecuado para a aplicación de métodos de prevención de danos. d) Establecer propostas e fomentar actuacións nas que se recoñeza ao lobo como un recurso económico que pode mellorar as condicións socioeconómicas das poboacións locais, tales como actividades turísticas e a recuperación do patrimonio cultural. e) Desenvolver programas e actuacións ao obxecto de aumentar o coñecemento e a tolerancia dos distintos sectores da sociedade cara ao lobo. f) Establecer un sistema de participación social no que todos os sectores relacionados directamente coa xestión do lobo asuman a súa corresponsabilidade na xestión e conservación da especie”.

Polo tanto, varias asociacións da Costa da Morte, solicitamos da Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, e en particular da Dirección Xeral de Patrimonio Natural, que se cumpra coa finalidade e cos obxectivos deste Plan, que principal e precisamente é a mantenza dunha poboación viable de lobos.

O lobo, o depredador natural do xabarín e de outras especies, e que evitaría a súa multiplicación desordenada, é unha especie cinexética en Galicia. Cada ano morren lobos de xeito ilegal en Galicia, é dicir, sen a correspondente autorización ou control da Consellería. O lobo ibérico ten o estatus de En Perigo (EN) en Portugal. O lobo goza de protección completa en Portugal, sendo unha especie non cinexética en todo o país. O lobo en Portugal é o principal responsable da mantenza do equilibrio e da biodiversidade dos seus bosques e non existen os problemas que hai en Galicia. Aquí en Galicia, ocorre todo o contrario. E en España os lobos da Serra Morena permanecen en perigo crítico, mentres que a poboación existente en Estremadura declarouse completamente extinta.

A caza e controis de poboación son as ferramentas básicas da “xestión” dos lobos en Galicia. En realidade, a caza e os controis de poboación son ferramentas moi similares, nos seus obxectivos, nas súas formulacións, nas súas consecuencias, e nas súas pretendidas xustificacións: o obxectivo é reducir a poboación, xa sexa mediante a colleita duns supostos excedentes da poboación (na caza, do harvest anglosaxón), ou mediante o control da mesma, porque de non facelo poderíase “descontrolar”.

Os controis de poboación de lobo só veñen a revelar o fracaso da xestión por parte da Xunta de Galicia, dos que se sabe que non valen absolutamente para nada a efectos de solucionar problemas de coexistencia.

Tampouco a Xunta de Galicia realiza campañas de divulgación e sensibilización sobre a importancia do lobo nos ecosistemas galegos, a pesar de aparecer a súa previsión no Plan de Xestión do Lobo.

Por outra banda está a actividade dos furtivos e todos os “outros males” que rodean o hábitat do lobo: talas, lumes….etc; e que ameazan a crianza e o mantemento do lobo. Sen esquecer a importante cuestión da crecente fragmentación do territorio, sobre todo na Costa da Morte.

O 23 de marzo deste ano morría Lilas, a loba de San Mamede de Seavia, en Coristanco, a mans dun furtivo. No seu momento explicaron desde Medio Ambiente que o disparo impactara entre as costelas e a zona do abdome, aínda que o animal presentaba xa marcas nas patas traseiras que poderían deberse a impactos de perdigóns anteriores no tempo. Lilas era unha superviviente. Xa fora obxectivo dos furtivos máis veces. O cadáver da loba fora trasladado ao Hospital Universitario Veterinario Rof Codina, situado en Lugo, para que se lle realizara unha necropsia. Así poderán determinar, por exemplo, o tipo de munición empregada ou a traxectoria da bala, para solicitar máis información na investigación da autoría. Fontes de Medio Ambiente aseguraron que o disparo fora realizado case con toda seguridade por un furtivo.

999.jpg
A morte de Lilas, a loba de San Mamede de Seavia, en Coristanco, causou unha gran alarma social. Cada ano medra o apoio social pola defensa e protección do Lobo

Como contrapartida, o apoio social ao Lobo medra cada ano. A morte de Lilas non foi en vano. As manifestacións que cada ano organiza Lobo Marley en Madrid son unha mostra disto. Outras organizacións como Emlobados busca apoios para que o Lobo regrese a Serra Morena. Equo, Ecoloxistas en Acción, WWF, a Alianza Europea para a Conservación do Lobo, co apoio de máis de 200 entidades sacan peito cada ano para mollarse pola defensa do Lobo ibérico.

Por outra banda, no Punto 12 do Plan galego de xestión do lobo referido aos aspectos poboacionais e biolóxicos establece que: “Realizaranse programas de seguimento periódicos da poboación do lobo en Galicia. A súa finalidade será obter información da distribución, aspectos poboacionais e, na medida do posible, taxas de natalidade e mortalidade e tamaño de grupo. O seguimento realizarase entre o mes de abril e outubro, prestando especial atención á tendencia poboacional e á evolución da conectividade das zonas onde a poboación corre risco de verse fragmentada (como é o caso da Costa da Morte), así como o estado poboacional nas zonas onde se apliquen plans de control da especie”.

En virtude do anterior, é preciso que a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio mude con urxencia a súa  política en torno a Lobo, e así cumpriría que:

1.- Se cumprira coa finalidade e cos obxectivos do Plan de xestión do Lobo, que principal e precisamente é a mantenza dunha poboación viable de lobos.

2.- Se habilitaran partidas para a prevención dos danos e que se incrementaran as establecidas para palialos, xa que as que destina arestora a Xunta son manifestamente insuficientes e os controis son inútiles para solucionar o conflito da coexistencia.

3.- Se activaran campañas de divulgación e sensibilización sobre a importancia do lobo no medio natural, algo previsto no Plan de Xestión do Lobo, pero que non se puxo en marcha.

4.- Se limitaran as actividades que provocaran perturbacións en polo menos 3,5 quilómetros aproximadamente do lugar de cría  e vixiar con eficacia e efectividade os lugares de cría contra o furtivismo.

5.- Se incrementara o control sobre dos furtivos e as matanzas ilegais de lobos.

6.- Se publicara a información obtida no último programa de seguimento periódico da poboación do lobo en Galicia así como o estado poboacional nas zonas onde se apliquen plans de control da especie.

E sobre todo…

7.- Cambiar a mirada. O lobo non é un problema, iso é o pasado. O lobo é un desafío e unha oportunidade tremenda de conservación de grandes espazos naturais e da riqueza magnífica de de toda Galicia. Cada vez o lobo conta con máis apoio social, aspecto que non debe ignorar nen minimizar a Xunta de Galicia.

6.jpg
A Conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Beatriz Mato Otero, responsable da xestión do Lobo en Galicia. Fonte: web Xunta de Galicia.
Galería

A Xunta de Galicia declarou de interese especial o proxecto eólico Pena Forcada –Catasol II sen que a empresa promotora, Fenosa Wind, xustificase a súa incidencia industrial e social, tal e como esixía a lei 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia

Na documentación remitida á asociación Petón do Lobo ao abeiro da solicitude presentada o pasado mes de febreiro, na que se solicitaba acceso á memoria que contiña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, e que serviría de base para a declaración de interese especial do proxecto, non se xustificaron os requisitos esixibles pola lei para a súa declaración como tal.

Fenosa Wind tan só adica dúas liñas a xustificar o interés público ou a utilidade social do proxecto aludindo ás reunións do Consello da Xunta do 1 de outubro de 1997 e 5 de decembro de 2002 nas que se aprobaba o xa moi desfasado plan eólico de Galicia. O outro extremo que xustifica Fenosa é o ámbito supramunicipal do proxecto en dúas liñas e media, para referirse aos concellos afectados, isto é: Laxe, Cabana e Zas.

Polo tanto, a Xunta de Galicia incumpriu de cheo o parágrafo 2 da citada disposición adicional primeira referida aos proxectos declarados de interese especial, porque en ningún caso a memoria presentada pola empresa promotora abranguía os puntos nos que fai fincapé o citado parágrafo; isto é, a memoria na que se conteña a especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros…Sí se presenta unha memoria, pero só referida ao proxecto sectorial de incidencia supramunicipal, mais non referido aos puntos específicos que se require no parágrafo dous da Disposición adicional primeira da LEI 5/2017, do 19 de outubro, de fomento da implantación de iniciativas empresariais en Galicia. Polo tanto, estas lagoas que deberan ser subsanadas pola empresa promotora e que non se fixo, invalidan a tramitación procedimental do proxecto industrial.

Así a «Disposición adicional primeira da Lei de Depredación de Galicia referida aos proxectos declarados de interese especial, indica que:

  1. Poderán ser declarados de interese especial polo Consello da Xunta os proxectos de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes renovables e as súas infraestruturas de evacuación asociadas que se desenvolvan no marco de poxas para a asignación de réxime retributivo específico a instalacións de produción de enerxía eléctrica a partir de tecnoloxías renovables, impulsadas ao amparo do disposto no Real decreto 413/2014, do 6 de xuño, polo que se regula a actividade de produción de enerxía eléctrica a partir de fontes de enerxía renovables, coxeración e residuos, ou norma que o substitúa, coa finalidade de que sexan despachados prioritariamente polos distintos órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia que interveñen no procedemento administrativo da súa autorización e con carácter de urxencia.
  2. A solicitude de declaración de interese especial destes proxectos deberase realizar á consellaría competente en materia de enerxía, presentando unha memoria que conteña a súa especial incidencia e beneficios no ámbito industrial, social e territorial, entre outros, así como unha declaración responsable de que o proxecto se desenvolverá no marco das poxas indicadas anteriormente, debendo determinar o prazo previsto para a súa execución.

Para realizar esta solicitude, a persoa promotora do proxecto deberá presentar previamente, tanto para a instalación de produción de enerxía como para as infraestruturas de evacuación asociadas, a solicitude de autorización de construción, así como, se é preciso, a solicitude de declaración de utilidade pública e a de aprobación do proxecto sectorial.

  1. A declaración de proxecto de interese especial será acordada polo Consello da Xunta de Galicia, por proposta da persoa titular da consellaría competente en materia de enerxía, e abarcará conxuntamente o proxecto de produción de enerxía e as infraestruturas de evacuación asociadas.
  2. A declaración de interese especial dun proxecto terá como efectos a tramitación de forma prioritaria e con carácter de urxencia e a redución á metade dos prazos necesarios na instrución do procedemento da autorización administrativa previa e/ou de construción, así como dos prazos na instrución do procedemento de avaliación ambiental que sexa necesario. Así mesmo, reduciranse á metade os prazos necesarios na tramitación do proxecto sectorial.
  3. Os proxectos declarados de interese especial deberán executarse e solicitar a autorización de explotación con anterioridade ao 1 de xaneiro de 2020. No caso contrario, quedará sen efecto a declaración de interese especial do proxecto e serán incautados os correspondentes avais e garantías depositadas».

En ningún momento da memoria se analiza o impacto do proxecto industrial sobre o turismo, a pesar de que Laxe está recoñecido como municipio turístico desde o 10/12/2007. Máis ben sí se incide na base agrícola-gandeira da economía dos municipios, o que non responde en absoluto á realidade. O sector agro-gandeiro destes municipios hai tempo que foi superado, primando arestora o sector forestal e sobre todo o turístico, directamente relacionado co patrimonio cultural, a paisaxe, as praias e o turismo verde do interior.

1
Traba, municipio de Laxe

Laxe municipio de interés turístico.png

9.jpg
Vista parcial do val de Traba, no municipio de Laxe
Galería

Un paseo, en imaxes, pola parroquia de Corcoesto.

Galería

Muíño Mouro e Fonte do Lobo, microtopónimos no val fluvial do río Lourido, Coristanco.

Camiño a Muíño Mouro e á Fonte do Lobo, Val fluvial do Lourido, Coristanco

Ás beiras do río Lourido atopamos dous microtopónimos de particular interés: Muíño Mouro e Fonte do Lobo.

Muíño Mouro representa a integración das antigas construcións agrarias na paisaxe. Dicía Filgueira Valverde: “atopar un muíño é un achegamento moi fondo ó espíritu do pobo” (Ventonoso, 1996). O muíño é un dos elementos máis característicos do patrimonio do val fluvial do Lourido, hoxe en día en grave risco de ficar no esquecemento.

Xunto a este valioso patrimonio etnográfico non podía esquecer a figura do lobo, na Fonte do Lobo. Na orixe da auga, do manancial que mana e que flúe maino e sosegado, aí está a noso benquerido ser, símbolo do poder da natureza, a escasos metros do Petón do Lobo.

 

 

Galería

O val fluvial do Lourido alimenta ao río Anllóns no seu tramo final, nun ano grave de seca e de cambio climático.

14085873
O val fluvial do Lourido alimenta ao río Anllóns no último tramo do seu recorrido.

O río Anllóns nace na parroquia de Soandres serra de Montemaior (Laracha) a 480 metros de altitude, e desemboca na ría de Corme e Laxe. Percorre 54,4 km dos concellos de Laracha, Cerceda, Carballo, Coristanco, Ponteceso e Cabana de Bergantiños.

Foi declarado Lugar de Importancia Comunitaria no 2001. Recibe un gran número de regatos como o Graña, Quenxe, Acheiro, Abaixo, Queo ou Bertoa durante o seu curso alto. Tras pasar o monte Neme recibe as augas do Gándara, Bandeira, Vao, Galvar.

Coa grave seca que está a asoar Galicia nos últimos anos o seu caudal diminue de forma preocupante á altura de Carballo. Xa no municipio de Coristanco o río empeza a recuperar o seu caudal ao recibir as augas do rego Portocelo, rego das Mazarocas, rego das Devesas, rego do Liñeiro, rego da Fraga,…etc

Será no seu curso baixo, ao recibir as augas do val fluvial do Lourido, cando o río Anllóns recupera o seu esplendor hídrico (agás que Gas Natural Fenosa acorde baleiralo de novo, para a limpeza do cauce á altura da central hidroeléctrica de Corcoesto, como acostuma a facer nos derradeiros anos).

Será o rego de Sta. Margarida e o rego da Braña, aínda na parroquia de Corcoesto, os que axuden a completar o caudal do Anllóns antes de chegar a Ponteceso.

IMG_20170401_145310
O meandro de Santa Mariña do Remuíño, en Corcoesto.
lourido-3
Río Lourido, neste intre o gran afluente do río Anllóns.
403999_399845983395994_1523792169_n
Rego no lugar da Regueira, tributario do río Anllóns, Corcoesto
img_20161022_115630
Campo de Sta. Mariña do Remuíño, en Corcoesto
img_20161022_115646
Campo de Sta. Mariña do Remuíño, en Corcoesto.
lourido-15
O río Lourido a escasos metros do seu nacemento en Fonte Cardeira, Corcoesto.
Galería

A Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático resolve non someter ao procedemento de avaliación ambiental estratéxica ordinaria as Directrices da Paisaxe de Galicia.

1111.png
Carballeira de Sta. Mariña do Remuíño, en Corcoesto, Área de Especial Interés Paisaxístico (AEIP) do Val fluvial do río Lourido.

O órgano ambiental da Xunta de Galicia considera que as Directrices da Paisaxe de Galicia non teñen efectos significativos negativos sobre o medio ambiente.

O Instituto de Estudos do Territorio (IET) poderá continuar a tramitación das Directrices. A resolución perderá a súa vixencia se no prazo máximo de catro anos desde a publicación no DOG (luns, 5 de xuño de 2017) no se aprobase o documento.

A Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático da Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio da carpetazo así ás numerosas alegacións presentadas ao documento ambiental estratéxico e ao borrador da proposta.

Numerosos colectivos e de sectores moi diversos presentaran alegacións ao procedemento de avaliación ambiental estratéxica simplificada das Directrices da Paisaxe de Galicia elaboradas polo IET.

2222.png
Capela de Sta. Mariña do Remuíño, en Corcoesto, Área de Especial Interés Paisaxístico (AEIP) do Val fluvial do río Lourido.

Enlace para a consulta do documento:

http://cmaot.xunta.gal/busca-por-palabra-clave?p_p_id=aaeKeyword_WAR_aae&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_count=1&_aaeKeyword_WAR_aae__spage=%2Fportlet_action%2Faae%2FdetalleProxecto%3Fid%3D1888&_aaeKeyword_WAR_aae_id=1888

Galería

Os dous carballos singulares do camiño real de Cures á Cortiño e á Regueira.

Protexendo árbores, criando bosque.

Árbore singular 1.jpg
Carballo singular á beira do Camiño Real que vai á Cortiño e á Regueira, Corcoesto.
árbore singular 2.jpg
Carballo singular á beira do Camiño Real que vai á Cortiño e á Regueira, Corcoesto.
Galería

O Monte das Pedras de Sta. Mariña

8795.png
O monte das Pedras de Sta. Mariña

Existen referencias escritas ao chamado monte das Pedras de Sta. Mariña do Remuíño. Trátase dun documento do ano 1767. Nel indícase que o monte das Pedras de Sta. Mariña está ubicado ao levante e solano.

circulo
Monte das Pedras de Sta. Mariña, Corcoesto.
img_20160924_163830
Monte das Pedras de Sta. Mariña, Corcoesto.

Trátase dun círculo de pedras posicionadas ao leste. A súa ubicación e disposición son indicios dun posible lugar de culto ao sol e á vida, do que xa existía constancia no ano 1767.

Moi preto do lugar atópase o dolmen chamado “Cama do Mouro” ou “Cama do Lobo”.

1234567.png
Monte das Pedras de Sta. Mariña, en Corcoesto.
Galería

O camiño histórico de Corcoesto.

Son camiños históricos «todos os previos ás estradas modernas», é dicir, os megalíticos, as vías romanas, os medievais e os de rodas a partir do século XVI, así como os chamados camiños reais desde el XVIII.
Ao redor destes viais hai un patrimonio importante de elementos construidos e desde 1992 a súa delimitación ten un ámbito histórico que é o parroquial.

En Corcoesto está acreditada a existencia deste camiño histórico no ano 1767. O camiño histórico entraría en Corcoesto desde a veciña parroquia de Cereo, atravesaría a ponte do regueiro de Cercarido (val fluvial do río Lourido), o lugar de Bouza Cova, pasaría pola parte de arriba do lugar de Sta. Mariña, cara o solano e o vendaval; chegaría a Fonterremula, pasando por Can de Candares, montes dos Picotos en dirección á Poza Negra no río Anllóns.

18.png
Plano de Corcoesto do ano 1956 e itinerario do camiño histórico.

Imaxes actuais do camiño histórico de Corcoesto.

IMG-20170312-WA0024
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0023
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0022
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0021
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0020
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0014
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0015
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0016
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0017
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0018
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0019
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0013
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0012
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0011
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0010
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0009
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0007
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0006
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0005
Camiño histórico de Corcoesto.
IMG-20170312-WA0004
Camiño histórico de Corcoesto.