Galería

67 muíños, 8 parques eólicos e 3 subestacións con afección á Serra do Suído, Área de Especial Interés Paisaxístico (AEIP). Hai que paralos! Descarga o modelo de alegación ao proxecto Coto Redondo e participa!

O DOG Núm. 32, de 17 de febreiro de 2021 publicaba a RESOLUCIÓN do 5 de febreiro de 2021, da Xefatura Territorial de Pontevedra, pola que se someten a información pública o estudo de impacto ambiental e as solicitudes de autorización administrativa previa e de construción e aprobación do proxecto sectorial de incidencia supramunicipal do proxecto do parque eólico Coto Redondo, sito nos concellos de Covelo e Fornelos de Montes, da provincia de Pontevedra (IN408A 2017/34).

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Coto Redondo que afecta á Serra do Suído, segundo os datos recollidos nos proxectos sometidos a exposición pública. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións ao proxecto eólico Coto Redondo. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Impacto severo sobre os recursos hídricos e vulneración da Directiva Marco da Auga
Serra do Suído, Área de Especial Interés Paisaxístico (AEIP)
Galería

Por fin ao ” Greenwashing eólico”, a práctica de facer afirmacións infladas de sustentabilidade para distraerse dun expediente ambiental cuestionable que afecta á Serra do Suído

No DOG Núm. 32, de 17 de febreiro de 2021 publicábase a Resolución do 5 de febreiro de 2021, da Xefatura Territorial de Pontevedra, pola que se someten a información pública o estudo de impacto ambiental e as solicitudes de autorización administrativa previa e de construción e aprobación do proxecto sectorial de incidencia supramunicipal do proxecto do parque eólico Coto Redondo, sito nos concellos de Covelo e Fornelos de Montes, da provincia de Pontevedra (IN408A 2017/34).

Cal é o problema que plantexa este proxecto?

Velaquí se explica xa nesta imaxe do propio proxecto da promotora Coto Redondo, S.L., mais non é exclusivo deste. Outros proxectos eólicos arestora en tramitación combinan estratexias semellantes para acadar a simplificación da tramitación ambiental e impedir a participación pública na avaliación dos impactos globais do conxunto das infraestruturas.

Como se observa o proxecto sectorial do parque eólico Coto Redondo, obxecto da exposición pública, comparte infraestruturas de evacuación con outros parques da entorna, isto é, co proxecto eólico Gallas, co proxecto eólico Coto de Eiras, a subestación colectora de Lameiro, unha LAAT que vai do centro de seccionamento de Lameiro ao Alto da Telleira, que a súa vez conecta esta coa subestación Fontefría con con outros parques.

Sen embargo, e a pesar de todo este cúmulo de infraestruturas, o único que se somete a información pública e o proxecto sectorial do parque eólico Coto Redondo, cando a tramitación ambiental debérase tramitar de xeito acumulado para o conxunto das infraestruturas. Así a propia promotora deste parque indica expresamente no proxecto que:

“El Parque Eólico Coto Redondo compartirá una misma subestación colectora con otros parques del entorno, denominada Subestación Colectora Lameiro 220/30 kV. La conexión del Parque Eólico Coto Redondo con esta subestación se materializa mediante tres circuitos eléctricos subterráneos ejecutados en zanja única y conductores RHZ1 18/30 RHZ1 18/30 3x(1×400) Al. Se proyectará esta subestación colectora como una infraestructura común para conexión de varios parques eólicos del entorno y a su vez, conectará mediante una línea de 220 kV con una segunda subestación colectora (colectora principal) denominada Subestación Colectora Alto da Telleira 220/30 kV, localizada en el ámbito geográfico del proyecto Parque Eólico Alto da Telleira (expediente IN661A 2011/3-4). La Subestación Colectora Alto da Telleira 220/30 kV se conectará mediante una línea de 220 kV al nudo de la red eléctrica de transporte denominado Fontefría 220 kV, en la futura Subestación Eléctrica Fontefría 400/220 kV de REE. Ambas subestaciones colectoras y la línea de interconexión en tensión de 220 kV, serán objeto de un proyecto técnico independiente, que será tramitado en el expediente administrativo propio de las instalaciones comunes de conexión”.

É evidente que a promotora pode presentar os proxectos industriais fragmentados e incluso presentalos por fases para facilitar a súa execución, pero o que non pode facer é someter a exposición pública a avaliación ambiental de tan só unha das infraestruturas do total do conxunto. E se ben as subestacións colectoras e a liña de interconexión que cita, poden ser obxecto dun proxecto técnico independente, non é certo que a efectos ambientais teñan que tramitarse como expedientes separados, xa que logo, o órgano ambiental e o substantivo, neste caso a Consellería de Medio Ambiente e a Consellería de Industria da Xunta de Galicia, estarían a actuar de xeito fraudulento en detrimento do interés xeral para evitar que a cidadanía puidera participar na avaliación sinérxica, conxunta, acumulada, sumativa e global dos impactos ambientais derivados do conxunto das infraestuturas do que ven a ser na praxe un único proxecto industrial.

Impacto visual moi severo na AEIP Serra do Suído

O proxecto eólico Coto Redondo emprázase directamente sobre a Serra do Suído, un emprazamento de alto valor natural e paisaxístico. Atópase por iso clasificada como unha Área de Especial Interese Paisaxístico. Esta zona, xunto á Serra do Cando son as de maior afección paisaxística en termos de visibilidade. A presenza de aeroxeradores doutros parque eólicos xa construídos incrementa a fraxilidade visual do espazo e produce un impacto paisaxístico moi severo.

A acumulación de impactos e os impacto sinérxicos do conxunto das infraestruturas de todos os proxectos dilúen a protección paisaxística da que goza a serra do Suído.

Serra do Suído

Parques eólicos presentes na entorna da Serra do Suído: • Bidueiros Fase I – 23 aeroxeradores • Bidueiros Fase II – 6 aeroxeradores • Coto dás Airas – 10 aeroxeradores • Coto dás Gallas – 8 aeroxeradores • Coto de Eiras – 11 aeroxeradores • Fonteavia fase II – 6 aeroxeradores • PES Covelo – 1 aeroxerador • PES Fofe – 2 aeroxeradores. Subestacións: • Coto de Eiras • Coto dás Gallas • Fonteavia Fase I Torres meteorolóxicas • Coto dás Gallas.

Espazos Naturais Protexidos no ámbito de 5 km: atópase o Espazo Natural Protexido Río Tea.

A área de Especial Interese Paisaxístico que se atopa na contorna do proxecto é o AEIP_08_15 Serra do Suído, é unha zona de alto recurso eólico, polo que son moitos os proxectos xa instalados na zona ou en proceso de tramitación.

AEIP_08_15 Serra do Suído


Nota:

Por que a importancia da correcta avaliación do Impacto ambiental acumulativo ou sinérxico?

O impacto acumulativo é aquel que se produce pola suma de impactos de pequeno tamaño ao longo do tempo nunha mesma zona, aínda que os impactos son de pequeno tamaño, a súa acumulación fai que acaben tendo un efecto maior. Doutra banda, os impactos sinérxicos prodúcense cando se están dando conxuntamente diferentes actividades que provoquen maior incidencia ambiental.

A sinérxia é unha forma de acumulación e todos os impactos son acumulativos. Un efecto sinérxico dáse cando o impacto final é maior que a suma dos impactos individuais que o orixinaron en mágnitud, extensión e elementos afectados.

Definición do concepto de Parque eólico.

Para os efectos da elaboración do Estudo de Impacto Ambiental entenderase por parque eólico a unidade formada polo conxunto de aeroxeradores, plataformas de montaxe, torres de medición, camiños de acceso e rede de drenaxe, gabias de cableado, transformadores, subestación eléctrica de transformación, edificio de control e liña eléctrica de evacuación ata o punto de unión cunha liña de evacuación existente á que verta a súa enerxía.

En canto ao criterio para evitar a fragmentación de proxectos eólicos, o elemento definidor de que dous parques eólicos realmente forman parte dun mesmo proxecto para os efectos previstos pola normativa de avaliación de impacto ambiental será o de que realicen unha utilización común de infraestruturas. Así, todos os aeroxeradores interconectados entre si cunha evacuación única constitúen un parque eólico, de forma que hai un único parque eólico —unha única instalación de produción de enerxía eólica— cando hai unha liña única de evacuación cara a un transformador con tensión de saída idéntica á rede de transporte. Agora ben, diversos titulares de parques eólicos poden compartir una mesma infraestrutura de evacuación preexistente polo que nese caso considérase parque á que verte a súa enerxía a un transformador anterior, utilizado só por ela.

Galería

Coñece o proxecto eólico Legre en Mesía e Oza-Cesuras, a escasos metros da Rede Natura e da Reserva da Biosfera “Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo”. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Legre que afecta aos municipios de Mesía e Oza -Cesuras (A Coruña), segundo os datos recollidos nos proxectos sometidos a exposición pública. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións ao proxecto eólico Legre. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Imaxes do documento de inicio do p.e. Legre
Galería

Cal é o patrimonio cultural máis afectado polos proxectos Orzar e Tornado nos municipios de Carballo, Tordoia, Val do Dubra e Trazo?

PATRIMONIO CULTURAL MÁIS AFECTADO POLOS PROXECTOS EÓLICOS ORZAR E TORNADO:
Municipios de Carballo, Tordoia, Val do Dubra e Trazo (A Coruña)


 GA15086031 Cova do Mexadoiro
Concello Trazo Provincia A Coruña
Lugar Tarrío Parroquia Restande, Santa María
Un tramo do vial identificado como Eixo 11 insérese na área de cautela definida para o elemento, a un mínimo de 35 m de distancia. O impacto é severo e incompatible.
Este xacemento identificábase no ano 2017 por parte do grupo de investigación denominado Romanarmy.eu, sendo delimitado en base á cartografía volumétrica dispoñible (sombreado Lidar). En base á morfoloxía detectada, este grupo expón a hipótese de que se trate dun campamento militar romano de tipo temporal e adscrito ao período altoimperial ( ss I a. C.-III d. C.). Está conformado por un recinto en forma de naipe (lenzos rectilíneos e esquinales redondeados) cunhas dimensións de 166 m (eixo NE-SO) por 132 m (eixo NON-SE), abarcando así unha superficie de 2,10 hectáreas. Este gran recinto estaría delimitado por un parapeto perimetral, pouco perceptible sobre o terreo, segundo recoñecen estes autores. Seguindo a explicación destes investigadores, Cova Mexadoiro atoparíase entre os campamentos romanos de pequeno tamaño, correspondendo a unha fortificación de natureza perecedoira, cun recinto destinado a albergar un continente limitado de tropas (800-1300 homes).

Localización da Cova do Mexadoiro. Imaxe do proxecto da empresa promotora.


 GA15086 Túmulo de Francés/ Voutureira
Concello Trazo Provincia A Coruña
Lugar Pereiras Parroquia Monzo, San Martiño
Viario (Eixo 11) a >170 m ao W.
O vial denominado Eixo 11 e a súa correspondente gabia para cableado insérense dentro da área de cautela proposta para o túmulo ata un mínimo de 170 m de distancia, aínda que sen supoñer un risco para o elemento, ao tratarse dunha distancia suficiente. O impacto é severo e incompatible.

Localización do Túmulo de Francés/ Voutureira. Imaxe do proxecto da empresa promotora.

RE15088 Túmulo dá Chousa do Camiño
Concello Val do Dubra Provincia A Coruña
Lugar Abelenda Parroquia Erviñou, San Cristovo
Viaria (Eixo 4) a >25 m ao N e Viario (Eixo 11) a >160 m ao S. Nivel de impacto severo e incompatible.
Dous dos viais proxectados (Eixo 4 e Eixo 11) insérense na área de cautela definida para o elemento, sendo neste caso o tramo do Eixo 4 o que transcorre a menor distancia (un mínimo de 25 m de distancia).

Localización do Túmulo dá Chousa do Camiño. Imaxe do proxecto da empresa promotora.

 GA15084 Mámoa de Alborín 2/Fonte Moura 2
Concello Tordoia Provincia A Coruña
Lugar O Carballal Parroquia A Vila de Abade, San Cibrán
Viaria e gabia a >160 m ao W Nivel de impacto severo e incompatible.
O vial denominado Eixo 4 e a súa correspondente gabia para cableado insérense dentro da área de cautela para o túmulo ata un mínimo de 160 m de distancia.

Localización da Mámoa de Alborín 2/Fonte Moura 2. Imaxe do proxecto da empresa promotora.

 RE15084 Medorra de Carballal – Medorra 4
Concello Tordoia Provincia A Coruña
Lugar O Carballal Parroquia A Vila de Abade, San Cibrán
Nivel de impacto severo e incompatible.
A gabia para cableado proxectada na zona insérese dentro da área de cautela do túmulo ata un mínimo de 130 m de distancia.



 GA15084 Túmulo de Petón do Outeiro
Concello Tordoia Provincia A Coruña
Lugar Ou Casal dá Devesa Parroquia A Vila de Abade, San Cibrán
Viaria proxectado (Eixo 3) a >50 m ao WSW. Nivel de impacto severo e incompatible.
Un dos tramos do Eixo 03 do vial proxectado insérese na área de cautela definida para o elemento, transcorrendo a un mínimo de 50 m respecto a os límites do túmulo.

Localización do Túmulo de Petón do Outeiro. Imaxe do proxecto da empresa promotora.
Muíño na ribeira do río Outón, en Carballo


Galería

Coñece os proxectos eólicos Orzar e Tornado de Greenalia para Carballo, Tordoia, Val do Dubra e Trazo. Eólicos a esgalla, liñas de alta e media tensión e outra manchea de infraestruturas que fragmentan o territorio. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais dos proxectos eólicos Orzar e Tornado e as súas infraestruturas de evacuación que afectan aos municipios de Carballo, Tordoia, Val do Dubra e Trazo (A Coruña), segundo os datos recollidos nos proxectos sometidos a exposición pública. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo:

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegacións aos proxectos eólicos Orzar e Tornado e as súas infraestruturas de evacuación. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Impacto severo dos proxectos eólicos Orzar e Tornado sobre o patrimonio cultural dos municipios de Carballo, Tordoia, Val do Dubra e Trazo (A Coruña)
Imaxe do proxecto ambiental da promotora
Galería

Coñece o proxecto eólico Monte dá Neve en Celanova e Verea. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Monte dá Neve, segundo os datos recollidos no seu documento de inicio. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo.

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegación ao documento de inicio do proxecto eólico Monte dá Neve. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Imaxes do documento de inicio do proxecto eólico Monte dá Neve
Galería

O proxecto eólico Monte do Outeiro, en Agolada: rodeado de petróglifos e outros bens inventariados. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Monte do Outeiro, rodeado de petróglifos e outros bens culturais inventariados, segundo os datos recollidos no seu documento de inicio. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo.

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegación ao documento de inicio do proxecto eólico Monte do Outeiro. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Imaxes obtidas do documento de inicio do p.e. Monte do Outeiro
Hábitats protexidos afectados polo proxecto eólico: brezais secos europeos
Galería

Coñece o proxecto eólico de Iberdrola que afecta ao Castro Valente. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Castro Valente, con un muíño a 259,38 metros do Castro, segundo os datos recollidos no seu documento de inicio. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo.

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegación ao documento de inicio do proxecto eólico Castro Valente. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Galería

Solicitamos á Xunta de Galicia o cumprimento da normativa que protexe o patrimonio cultural inmaterial ante a avalancha de proxectos eólicos que transforman o territorio e os usos dos solos

A raíz da manchea de proxectos eólicos que se prevé instalar en Galicia cómpre facer algunhas consideracións en relación á necesaria protección do patrimonio inmaterial, e en particular sobre unha das súas manifestacións máis importantes, a toponimia e a microtoponimia.

Se nun monte arestora poden existir alomenos un topónimo para a súa identificación e un microtopónimo incluso para cada unha das parcelas que o conforman, cos efectos do frenesí eólico impulsado pola Xunta de Galicia, estamos a ver como a instalación dos parques eólicos varre por completo con este patrimonio inmaterial (incluidas as lendas, contos…etc. que puideran existir no ámbito da instalación industrial) e o lugar afectado remata por coñecerse por un só nome, o nome do parque eólico ou proxecto industrial, urbanización…etc, que incluso pode ser un nome totalmente alleo ao lugar e/ou de invención propia da mercantil promotora.

Os nomes das terras, dos arroios, das fontes, das penas… son identitarios de Galicia e corren un grave risco de desaparecer porque a maioría só teñen existencia na memoria das persoas maiores. As aldeas quedan sen xente; cada vez hai menos persoas que vivan da agricultura e da ganderíae a actividade pastoril nas serras está case desaparecida…. Coa muda de toda esta realidade o patrimonio inmaterial está en risco.

As transformacións urbanísticas e o cambio dos usos dos solos afectan de xeito severo ao patrimonio inmaterial asociado. A perda dos bens materiais asociados aos nomes de lugar influe significativamente na perda da toponimia e da microtoponimia.

Cómpre adoptar medidas urxentes para a protección deste patrimonio inmaterial e evitar ser un pobo sen memoria.

  • O papel da cidadanía activa como promotora da inclusión do patrimonio inmaterial nos documentos de avaliación ambiental dos proxectos eólicos, industriais e urbanísticos de calquer tipo

Os topónimos, aínda que permanentes no tempo, son moi dinámicos e asígnanse, modifícanse e altéranse de acordo coas necesidades da sociedade e coa súa percepción do territorio, por iso son un legado que debe ser estudado e preservado para o coñecemento de futuras xeracións. É un patrimonio ameazado: de todas é coñecido o proceso de despoboamento que está a sofrir o rural galego, polo que unha parte importante do acerbo toponímico está en serio perigo de perderse para sempre, perda cultural, pois a denominación dos lugares transcende o paso do tempo polo seu perdurabilidade, e por tanto achega unha riquísima información sobre o pasado: os aproveitamentos tradicionais, a fauna, a vexetación ou os acontecementos históricos. Como tal é un importante recurso do patrimonio cultural inmaterial, pouco estudado e valorado.

Neste senso destaca o papel da cidadanía activa para esixir o cumprimento da normativa vixente e que as avaliacións de impactos ambientais recollan todo o patrimonio inmaterial que posiblemente remate esquecido tras a instalación dos parques eólicos.

A cidadanía activa ten o dereito a participar na toma de decisións que afectan ao medio ambiente e por tanto, o dereito a pedir que se cumpra a normativa que protexe o patrimonio inmaterial. Esta participación materialízase tanto no periodo inicial de consultas dos proxectos como na fase da exposición pública dos mesmos. Por outra banda, as persoas directamente afectadas polos proxectos, teñen o dereito engadido de ser escoitadas pola Administración ao longo de toda a tramitación administrativa.

O Convenio de  Aarhus outorga ao público (particulares e asociacións que as representan) o dereito de acceder á información e participar nas decisións adoptadas en materia de medio ambiente, así como de reclamar unha compensación se non se respectan estes dereitos.En 2003, os países da UE aprobaron a Directiva 2003/4/CE relativa ao acceso do público á información ambiental. Debían incorporala ao dereito nacional antes do 14 de febreiro de 2005.

En 2006, a UE adoptou o Regulamento (CE)  número 1367/2006 que esixe ás institucións e organismos da UE aplicar as obrigacións recollidas no Convenio de  Aarhus.

Galicia sempre foi un referente no patrimonio inmaterial. Sen embargo, este patrimonio está en risco. A participación da cidadanía nas avaliacións ambientais dos proxectos industriais é un elemento chave para esixir o respecto a este patrimonio e promover a conservación e a posta en valor da riqueza toponímica do país.

  • Fundamentación normativa

Así a Lei 21/2013, do 9 de decembro, de avaliación ambiental indica que  unha vez que o promotor elaborou o estudo de impacto ambiental, o órgano substantivo debe realizar, nesta ocasión con carácter obrigatorio, os trámites de información pública e de consultas ás administracións afectadas e ás persoas interesadas. A lei establece, por primeira vez, que terán carácter preceptivo entre outros, o informe sobre patrimonio cultural.

Artigo 5 da citada lei establece que entenderase por:

“a) “Avaliación ambiental”: proceso a través do cal se analizan os efectos significativos que teñen ou poden ter os plans, programas e proxectos, antes da súa adopción, aprobación ou autorización sobre o medio ambiente, incluíndo na devandita análise os efectos daqueles sobre os seguintes factores: a poboación, a saúde humana, a flora, a fauna, a biodiversidade, a  geodiversidad, a terra, o chan, o subsolo, o aire, a auga, o clima, o cambio climático, a paisaxe, os bens materiais, incluído o patrimonio cultural, e a interacción entre todos os factores mencionados”.

A avaliación ambiental inclúe tanto a avaliación ambiental estratéxica, que procede respecto dos plans ou programas, como a avaliación de impacto ambiental, que procede respecto dos proxectos. En ambos os casos a avaliación ambiental poderá ser ordinaria ou simplificada e terá carácter instrumental respecto do procedemento administrativo de aprobación ou de adopción de plans e programas, así como respecto do de autorización de proxectos ou, no seu caso, respecto da actividade administrativa de control dos proxectos sometidos a declaración responsable ou comunicación previa.

A lagoa de Traba, no municipio de Laxe, fonte de innumerables lendas e afectada polos proxectos eólicos Monte Chan e Pena dos Mouros

Por  “Patrimonio cultural” entende a lei que se inclúen todas as acepcións deste tipo de patrimonio, tales como histórico, artístico, arquitectónico, arqueolóxico, industrial e inmaterial.

Por outra banda o artigo 7 da lei referenciada, relativo á aplicación da avaliación de impacto ambiental, indica que serán  obxecto dunha avaliación de impacto ambiental simplificada:

“c) Calquera modificación das características dun proxecto do anexo I ou do anexo II, distinta das modificacións descritas no artigo 7.1. c) xa autorizados, executados ou en proceso de execución, que poida ter efectos adversos significativos sobre o medio ambiente. Entenderase que esta modificación pode ter efectos adversos significativos sobre o medio ambiente cando supoña:

(…) 6.º Unha afección significativa ao patrimonio cultural”.

O artigo 35 da Lei 21/2013, do 9 de decembro relativo ao estudo de impacto ambiental indica:

“1. Sen prexuízo do sinalado no artigo 34.6, o promotor elaborará o estudo de impacto ambiental que conterá, polo menos, a seguinte información nos termos desenvolvidos no anexo VI:

c) Identificación, descrición, análise e, se procede, cuantificación dos posibles efectos significativos directos ou indirectos, secundarios,  acumulativos e  sinérgicos do proxecto sobre os seguintes factores: a poboación, a saúde humana, a flora, a fauna, a biodiversidade, a  xeodiversidade, o chan, o subsolo, o aire, a auga, o medio mariño, o clima, o cambio climático, a paisaxe, os bens materiais, o patrimonio cultural, e a interacción entre todos os factores mencionados, durante as fases de execución, explotación e no seu caso durante a demolición ou abandono do proxecto”.

Por outra banda o artigo 37 referido á consulta ás Administracións públicas afectadas e ás persoas interesadas establece que oórgano substantivo deberá solicitar con carácter preceptivo os seguintes informes, que deberán estar debidamente motivados:

“a) Informe do órgano con competencias en materia de medio ambiente da comunidade autónoma onde se sitúe  territorialmente o proxecto.

b) Informe sobre o patrimonio cultural, cando cumpra”.

Ademais entre os criterios mencionados no artigo 47.2 para determinar se un proxecto do anexo II debe someterse a avaliación de impacto ambiental ordinaria figura a súa posible afección a “9.º Áreas con potencial afección ao patrimonio cultural” e o estudo de impacto ambiental, ao que se refire o artigo 35, deberá incluír a información detallada nos epígrafes que se desenvolven a continuación:

“(…) b) Descrición, censo, inventario, cuantificación e, no seu caso, cartografía, de todos os factores definidos no artigo 35, apartado 1, letra  c), que poidan verse afectados polo proxecto: a poboación, a saúde humana, a biodiversidade (por exemplo, a fauna e a flora), a terra (por exemplo, ocupación do terreo), a  geodiversidade, o chan (por exemplo, materia orgánica, erosión,  compactación e selaxe), o subsolo, a auga (por exemplo, modificacións  hidromorfolóxicas, cantidade e calidade), o medio mariño, o aire, o clima (por exemplo, emisións de gases de efecto invernadoiro, impactos significativos para a adaptación), o cambio climático, os bens materiais, o patrimonio cultural, así como os aspectos arquitectónicos e arqueolóxicos, a paisaxe nos termos do Convenio Europeo da Paisaxe, e a interacción entre todos os factores mencionados”.

A Lei 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia establece no seu Título V o réxime do patrimonio cultural inmaterial. O artigo 8 relativo á  “Clasificación dos bens do patrimonio cultural de Galicia” establece:

“Os bens de interese cultural poden ser inmobles, mobles ou inmateriais.

(….)3. Considéranse bens do patrimonio cultural inmaterial para os efectos desta lei:

a) Os usos, representacións, expresións, coñecementos e técnicas, xunto cos instrumentos, obxectos, artefactos e espazos culturais que lles son inherentes, que as comunidades, os grupos e nalgúns casos os individuos recoñezan como parte integrante do seu patrimonio cultural, e en particular:

1. º A lingua como vehículo do patrimonio cultural inmaterial, regulada pola súa normativa específica.

2. º As tradicións e expresións orais.

3. º A toponimia.

4. º As artes do espectáculo, en especial a danza e a música, representacións, xogos e deportes.

5. º Os usos sociais, rituais, cerimonias e actos festivos.

6. º Os coñecementos e usos relacionados coa natureza e o universo.

7. º As técnicas artesanais tradicionais, actividades produtivas e procesos”.

O artigo 34 do texto legal citado expresa no relativo aos “Plans, programas e proxectos con incidencia sobre o territorio”:

“1. Todos os plans, programas e proxectos relativos a ámbitos como a paisaxe, o desenvolvemento rural ou as infraestruturas ou calquera outro que poida supoñer unha afección ao patrimonio cultural de Galicia pola súa incidencia sobre o territorio, deberán ser sometidos ao informe da consellería competente en materia de patrimonio cultural, que establecerá as medidas protectoras, correctoras e compensatorias que considere necesarias para salvagárdaa do patrimonio cultural afectado, sen prexuízo das súas competencias para a posterior autorización das intervencións que puideren derivarse dos documentos en trámite.

No caso de plans, programas ou proxectos sometidos a un procedemento de avaliación ambiental, o organismo competente para a súa tramitación solicitará o informe preceptivo da consellería competente en materia de patrimonio cultural segundo o establecido na normativa reguladora dos devanditos procedementos de avaliación ambiental.

As condicións e conclusións deste informe incluiranse nos resultados do informe ambiental que corresponda“.

O artigo 69 da citada lei refírese ás medidas específicas de salvagarda e establece que as administracións públicas adoptarán unha política xeral encamiñada a destacar a función do patrimonio cultural inmaterial na sociedade como elemento de carácter  identitario, así como a integrar o súa salvagarda nos seus programas de planificación, especialmente mediante os programas educativos e de sensibilización adecuados para o recoñecemento, o respecto, a difusión e a valorización do patrimonio cultural inmaterial na sociedade, nos que a infancia e a mocidade ocuparán un lugar relevante.

  • A protección do patrimonio inmaterial na normativa española

O 17 de outubro de 2003, aprobábase pola Unesco a Convención para a  Salvagarda do Patrimonio Cultural Inmaterial, ratificada por España no ano 2006.

A Constitución Española de 1978 no artigo 46 protexe o patrimonio cultural inmaterial e o artigo 149.1.28.ª redunda na referencia ao patrimonio cultural, xunto ao artístico e monumental español.

A Lei 10/2015, do 26 de maio, para a  salvaguardia do Patrimonio Cultural Inmaterial establece no seu artigo 1:

“O obxecto da presente lei é regular a acción xeral de  salvaguardia que deben exercer os poderes públicos sobre os bens que integran o patrimonio cultural inmaterial, nos seus respectivos ámbitos de competencias”.

E o seu artigo 2 no relativo ao concepto de patrimonio cultural inmaterial establece:

Terán a consideración de bens do patrimonio cultural inmaterial os usos, representacións, expresións, coñecementos e técnicas que as comunidades, os grupos e nalgúns casos os individuos, recoñezan como parte integrante do seu patrimonio cultural, e en particular:

  1. Tradicións e expresións orais, incluídas as modalidades e particularidades lingüísticas como vehículo do patrimonio cultural inmaterial; así como a toponimia tradicional como instrumento para a concreción da denominación xeográfica dos territorios”.

Por outra banda, o artigo 4 do citado texto legal establece a importancia da protección dos bens materiais asociados ao establecer con carácter imperativo que:

“As Administracións Públicas velarán polo respecto e conservación dos lugares, espazos, itinerarios e dos soportes materiais en que descansen os bens inmateriais obxecto de  salvaguardia”.

• Nota: Lei 3/1983, do 15 de xuño, de normalización lingüística, artigo 10.1: «Os topónimos de Galicia terá como única forma oficial a galega.»

A participación e a cidadanía activa son as chaves para a protección do patrimonio cultural inmaterial
Galería

Coñece o proxecto eólico Pena dos Mouros, a escasos 630 metros da Rede Natura e con dous aeroxeneradores na Área de Interés Ambiental Penedos de Traba. Descarga o modelo de alegación e participa!

Coñece as características e os previsibles impactos ambientais do proxecto eólico Pena dos Mouros segundo os datos recollidos no seu documento de inicio. Pica no enlace e descarga o cadro -resumo.

Colabora e participa! Pica no enlace adxunto e descarga o modelo de alegación ao documento de inicio do proxecto eólico Pena dos Mouros. Só tes que cubrir a cabeceira do escrito cos teus datos persoais e asinar na última folla. Logo preséntao no Rexistro de calquer Administración pública. Tamén podes modificar o modelo.

Imaxes do documento de inicio do proxecto eólico Pena dos Mouros nos municipios de Camariñas, Laxe e Vimianzo